Jak legalnie zatrudniać pracowników z Ameryki Łacińskiej? [Miniporadnik]

• Zatrudnianie osób z Ameryki Łacińskiej - miniprzewodnik
• Możliwość ruchu bezwizowego
• Proces legalizacji pobytu i zatrudnienia
• Wiza dla pracowników z Ameryki Łacińskiej
• Zezwolenie na pracę typu A
• Karta pobytu 
• Podsumowanie

Zatrudnianie osób z Ameryki Łacińskiej - miniprzewodnik

Pracownicy z Ameryki Łacińskiej - zarówno kobiety, jak i mężczyźni, są cenieni za swoją rzetelność, sumienność i pracowitość. Wyróżnia ich także wysoka elastyczność oraz zdolność do szybkiego przystosowania się do nowych warunków pracy. Gotowość do podejmowania różnorodnych zadań, a także pogodne usposobienie stanowią cenny zasób dla pracodawców poszukujących zaangażowanych, zmotywowanych osób, które są w stanie realizować zarówno prace lekkie, jak i te bardziej wymagające. W Polsce najczęściej znajdują zatrudnienie głównie w sektorach takich jak: budownictwo, logistyka czy produkcja. 

Możliwość ruchu bezwizowego

Obywatele krajów Ameryki Południowej (ale poza Boliwią, Ekwadorem, Gujaną czy Surinam) mogą korzystać z ruchu bezwizowego, który pozwala im na przebywanie w Polsce do 90 dni. W tym okresie można złożyć wniosek o kartę pobytu czasowego oraz pozwolenie na pracę, które zazwyczaj ma formę zezwolenia typu A. Taki system umożliwia szybkie zrekrutowanie zespołu do krótkoterminowych projektów. Mimo to, część z tych osób woli ubiegać się o wizę, która umożliwia roczny pobyt, a tym samym realizację dłuższych kontraktów. 

Co ważne, zgodnie z komunikatem opublikowanym przez Ambasadę RP w Bogocie, od 15 sierpnia 2024 r. Kolumbijczycy przybywający do Polski w celu podjęcia pracy także są zobowiązani do uzyskania wizy. Jest to bardzo istotna zmiana dla polskich pracodawców, ponieważ Kolumbia pozostaje głównym źródłem rekrutacji pracowników z Ameryki Południowej, podczas gdy mieszkańcy innych krajów tego regionu wykazują mniejsze zainteresowanie wyjazdem do Polski.

Warto pamiętać, że językiem wiodącym dla tych pracowników jest hiszpański, a znajomość języka angielskiego nie jest powszechna. Coraz częściej przedsiębiorstwa przygotowują dedykowanych liderów do zarządzania zespołami, w skład których wchodzą osoby z Ameryki Południowej oraz wdrażają elektroniczne narzędzia do tłumaczenia, aby ułatwić komunikację i integrację. 

Proces legalizacji pobytu i zatrudnienia

Proces legalizacji pobytu oraz pracy cudzoziemców w Polsce składa się z kilku kluczowych etapów, które zapewniają zgodne z prawem, bezpieczne zatrudnienie. Po pierwsze, pracodawca musi dokładnie zweryfikować legalność pobytu (lub status pobytowy pracownika - w przypadku, jeśli jest już w Polsce i chce zmienić pracę), aby upewnić się, że jest on zgodny z przepisami i celem. Następnie, konieczne jest złożenie wniosku o zezwolenie na pracę. Pracodawca musi również spełnić określone warunki związane z umową o pracę lub umową zlecenie oraz dokonać różnych, niezbędnych formalności, jak choćby dostarczenie informacji starosty, tj. testu rynku pracy. Na koniec, jak w przypadku każdego pracownika, należy pamiętać o rejestracji w ZUS, co zapewnia ubezpieczenie społeczne oraz zdrowotne. 

- Cały ten proces przedsiębiorcy często oddają agencjom pracy, bowiem dysponują one wiedzą i doświadczeniem niezbędnym do skutecznego zarządzania procedurami rekrutacyjnymi oraz legalizacyjnymi. Znajomość przepisów, wypracowane sieci kontaktów biznesowo-administracyjnych, zahartowanie w przygotowywaniu dokumentacji minimalizują ryzyko błędów i opóźnień, z jakimi borykają się firmy chcące zatrudniać obywateli krajów spoza Unii Europejskiej - mówi Łukasz Koszczoł, Prezes Job Impuls, członka Polskiego Forum HR.

Wiza dla pracowników z Ameryki Łacińskiej

Wizy są wydawane przez konsula RP właściwego ze względu na państwo stałego zamieszkania przyszłego pracownika. Proceduralnie nie jest to ustandaryzowane, stąd pakiet przedkładanych dokumentów może się różnić. 

- Zaraz po zakończeniu rekrutacji składamy wniosek na zezwolenie o pracę w urzędzie wojewódzkim, następnie przygotowujemy pakiet dokumentów potrzebnych do uzyskania wizy. Wymogi formalne mogą się różnić, dlatego kluczowe jest dokładne sprawdzenie dokumentacji. Następnie kandydat zapisuje się do kolejki wizowej w konsulacie, co może odbywać się za pośrednictwem systemu rejestracji lub losowania, w zależności od lokalnych procedur. Przygotowujemy również niezbędne dokumenty, takie jak potwierdzenie zatrudnienia i zapewnienia mieszkania, które są również wymagane w procesie wizowym. Dodatkowo, wspieramy kandydatów w przygotowaniach do rozmowy wizowej, zapewniając im wszelkie potrzebne informacje – dodaje Łukasz Koszczoł.

Warto podkreślić, że nie można legalnie zatrudniać obcokrajowca, który posiada wizę turystyczną lub ochronę czasową. Czas oczekiwania na wydanie wizy do Polski dla osób spoza Unii Europejskiej zależy od jej rodzaju i lokalnych procedur konsularnych. W przypadku wizy krótkoterminowej (typ Schengen) zazwyczaj wynosi od 15 do 30 dni roboczych, podczas gdy dla wizy długoterminowej (typ D) może sięgać 30-60 dni roboczych. Najwięcej czasu zajmuje jednak zapisanie się do kolejki wizowej, co często stanowi największe wyzwanie w procesie, ze względu na ograniczoną dostępność terminów. Dodatkowo, zdarzają się przypadki odmowy przyznania wizy, co może znacząco wpłynąć na czas realizacji planów związanych z wyjazdem. Czas oczekiwania może się także wydłużyć w zależności od dodatkowych wymagań lub obciążenia konsulatu.

Zezwolenie na pracę typu A

Dokument ten obejmuje pracowników pochodzących m.in. z krajów Ameryki Południowej (np. Kolumbia czy Argentyna) oraz azjatyckich (np. Indie, Filipiny, Nepal). Podstawą prawną do wykonywania pracy dla obywateli Białorusi, Gruzji, Mołdawii, Armenii czy Ukrainy jest z kolei oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy, chociaż ci ostatni mogą także przedłożyć powiadomienie o powierzeniu wykonywania pracy. 

Zezwolenie na pracę typu A dla cudzoziemców jest zawsze wystawiane na wniosek pracodawcy i przypisane do konkretnej osoby. Nie może być ona obywatelem państwa Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego (w tym Norwegii, Islandii i Lichtensteinu) ani Szwajcarii oraz nie może korzystać z ustawowego zwolnienia z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę (np. jako uchodźca lub posiadacz zezwolenia na pobyt stały). Wydawane jest na czas określony, który nie przekracza trzech lat, z możliwością przedłużenia. Wniosek o przedłużenie można składać najwcześniej na 90 dni przed wygaśnięciem zezwolenia, a najpóźniej na 30 dni przed jego upływem. Czas ważności może się różnić w zależności od województwa, ponieważ wojewodowie mają możliwość skrócenia okresu ważności takiego dokumentu w swoim regionie. 

- Aby uzyskać zezwolenie typu A, pracodawca musi spełnić określone warunki, np. wynagrodzenie cudzoziemca musi być zgodne z wynagrodzeniem dla porównywalnych stanowisk w kraju i nie może być niższe niż minimalne wynagrodzenie za pracę. Ponadto, konieczne jest posiadanie informacji starosty o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych z lokalnych rejestrów bezrobotnych, tzw. test rynku pracy. W przypadku zawodów regulowanych, uzyskanie zezwolenia na pracę nie wystarcza – cudzoziemiec musi spełnić dodatkowe wymagania, aby móc wykonywać taki zawód – uzupełnia Łukasz Koszczoł.

Procedura wydania zezwolenia na pracę może trwać do 30 dni, a w bardziej skomplikowanych przypadkach nawet 60 dni, licząc od dnia złożenia kompletnego wniosku. W praktyce jednak czas oczekiwania często jest dłuższy, zależny od miejsca złożenia wniosku, i może wynosić nawet do 3 miesięcy.

Karta pobytu 

Jeżeli pracownik planuje przebywać w Polsce na okres przekraczający czas ważności wizy, musi złożyć wniosek o kartę pobytu. O ten dokument najczęściej ubiegają się osoby, które chcą legalnie mieszkać w Polsce na przykład w związku z pracą, nauką czy stałym osiedleniem się. Uzyskanie takiej karty pozwala na legalizację przedłużonego pobytu i ułatwia codzienne życie, zapewniając status legalnego rezydenta. 

Czas oczekiwania na wydanie karty pobytu w Polsce zależy od rodzaju karty oraz obciążenia urzędów. Choć zazwyczaj proces ten powinien trwać od 1 do 3 miesięcy od dnia złożenia kompletnego wniosku, to w praktyce czas ten często jest znacznie dłuższy i może wynosić co najmniej 6 miesięcy. Należy jednak pamiętać, że wiążące jest samo złożenie wniosku, co zostaje potwierdzone stemplem w paszporcie, umożliwiając legalny pobyt w Polsce do czasu wydania decyzji. W przypadku bardziej skomplikowanych spraw, takich jak dodatkowe weryfikacje czy potrzeba dostarczenia dokumentów uzupełniających, czas oczekiwania może się wydłużać. Warto regularnie sprawdzać status wniosku i kontaktować się z odpowiednim urzędem wojewódzkim, aby uzyskać aktualne informacje.

W niektórych urzędach, takich jak np. Wielkopolski Urząd Wojewódzki w Poznaniu, cudzoziemcy mają możliwość sprawdzania statusu swojej sprawy. Niestety, nie we wszystkich regionach taka opcja jest dostępna. Można jednak złożyć wniosek o zaświadczenie dotyczące statusu, które jest wydawane przez urząd wojewódzki, do którego wpłynęła sprawa. Taki wniosek należy złożyć wraz z potwierdzeniem uiszczenia opłaty skarbowej w wysokości 17 zł.

Podsumowanie

Zatrudnianie osób z krajów spoza Unii Europejskiej jest odpowiedzią m.in. na rosnące problemy demograficzne, takie jak starzejące się społeczeństwo, niedobór rąk do pracy, częste rotacje oraz zmiany w preferencjach zawodowych wśród młodych pokoleń. Ponadto budowanie wielokulturowego środowiska pracy sprzyja globalnemu transferowi wiedzy, przynosząc korzyści zarówno pracodawcom, jak i pracownikom. Umożliwia to lepsze zrozumienie globalnych trendów, a także wspiera rozwój umiejętności poprzez międzynarodową współpracę.

Źródło: Job Impulse