Komornicy mogą pracować tylko do 65. roku życia. Sprawę bada TK

• Kim jest komornik?
• Czym zajmuje się komornik?
• Komornicy mogą pracować tylko do 65. roku życia - nie zawsze
• Trybunał Konstytucyjny bada skargę konstytucyjną komornika sądowego na przepis ustawy o wygaśnięciu z mocy prawa powołania na to stanowisko osób, które ukończyły 65 lat
• Rzecznik Praw Obywatelskich dołącza się do sprawy

Kim jest komornik?

Zawód komorników sądowych jest uregulowany przez ustawę z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1691 ze zm., dalej jako: ustawa). Komornik jest funkcjonariuszem publicznym działającym przy sądzie rejonowym. Ustawa określa:
1) zasady pełnienia służby na stanowisku komornika sądowego,
2) prawa i obowiązki komorników,
3) zasady naboru do zawodu komornika i przygotowania do wykonywania tego zawodu,
4) funkcjonowanie samorządu komorniczego,
5) zasady sprawowania nadzoru nad komornikami i samorządem komorniczym
- z uwzględnieniem konieczności zapewnienia należytego wykonywania zadań państwa w zakresie sprawnej, skutecznej i rzetelnej egzekucji sądowej.

Czym zajmuje się komornik?

Zgodnie z ustawą, komornikowi powierza się wykonywanie orzeczeń sądowych w sprawach o roszczenia pieniężne i niepieniężne oraz zabezpieczenie roszczeń, w tym europejskich nakazów zabezpieczenia na rachunku bankowym, z uwzględnieniem wyjątków przewidzianych KPC; wykonywanie innych tytułów wykonawczych oraz tytułów egzekucyjnych, które podlegają wykonaniu w drodze egzekucji sądowej bez zaopatrywania ich w klauzulę wykonalności; wykonywanie postanowień o zabezpieczeniu środka dowodowego oraz postanowień nakazujących wydanie środka dowodowego w postępowaniu w sprawach własności intelektualnej; wykonywanie postanowień o zabezpieczeniu spadku lub sporządzanie spisu inwentarza. 

Komornicy mogą pracować tylko do 65. roku życia - nie zawsze

W przypadku komorników ma miejsce wygaśnięcie powołania na stanowisko komornika w przypadku osiągnięcia wieku emerytalnego. I tak, zgodnie z ustawą, powołanie na stanowisko komornika osób, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ukończyły 65 lat, wygasa z upływem 2 lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, nie później jednak niż z dniem ukończenia 70. roku życia. 

Trybunał Konstytucyjny bada skargę konstytucyjną komornika sądowego na przepis ustawy o wygaśnięciu z mocy prawa powołania na to stanowisko osób, które ukończyły 65 lat

Trybunał Konstytucyjny wszczął postępowanie w sprawie skargi konstytucyjnej (sygn. akt SK 31/24). Komornik sądowy wniósł skargę na przepis ustawy o wygaśnięciu z mocy prawa powołania na to stanowisko osób, które ukończyły 65 lat. Chodzi o zbadanie zgodności art. 281 ustawy z 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych w zakresie, w jakim:

• „reguluje wygaśnięcie z mocy prawa powołania na stanowisko komornika z upływem określonego w nim w sposób arbitralny terminu wobec osób, które ukończyły 65 lat, [co] stanowi przejaw bezpośredniej dyskryminacji ze względu na wiek, zabronionej przez wiążące Rzeczpospolitą Polską normy prawa międzynarodowego” - z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32, art, 45 ust. 1, art. 60 i art. 65 ust. 1 Konstytucji;
• „powoduje skutek w postaci wygaśnięcia powołania na stanowisko komornika z mocy prawa w oparciu o przesłankę osiągnięcia określonego wieku, bez uzależnienia tego skutku od działania organu władzy publicznej, wyłączając tym samym spod kognicji sądów administracyjnych i zamykając drogę sądową do dochodzenia naruszonych w ten sposób gwarantowanych Konstytucją RP i wiążącymi Rzeczpospolitą Polską normami prawa międzynarodowego praw podmiotowych” - z art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 184 Konstytucji;
• "arbitralnie i bezzasadnie różnicuje prawo do poddania kontroli sądu administracyjnego przesłanki osiągnięcia określonego wieku, skutkującego wygaśnięciem powołania na stanowisko komornika od przesłanki osiągnięcia 65 roku życia obligującej Ministra Sprawiedliwości do odwołania z zajmowanego stanowiska, przyznając tym samym różne gwarancje podmiotowe wyłącznie w oparciu o kryterium ukończenia 65 lat przed dniem wejścia w życie ustawy” - z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32, art. 45 ust. I, art. 60 і art. 184 Konstytucji RP.

Rzecznik Praw Obywatelskich dołącza się do sprawy

Do postępowania w sprawie przystąpił Rzecznik Praw Obywatelskich, wnosząc o uznanie zaskarżonego przepisu za niezgodny z art. 65 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz z jej art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Chodzi zatem o wolność pracy i niedyskryminację.