Sejm uchwalił reformę PIP. Wszystko wskazuje na to, że inspektorzy pracy będą przekształcać umowy

• Reforma PIP - aktualny etap prac
• Przekształcanie umów przez PIP po reformie
• Ocena reformy PIP

Reforma PIP - aktualny etap prac

Dnia 11 marca 2026 r. (środa) Sejm RP przyjął projekt kontrowersyjnej ustawy o reformie Państwowej Inspekcji Pracy. Następnym krokiem są prace nad uchwaloną ustawą prowadzone w Senacie RP. Najgłośniej komentowaną zmianą, którą wprowadza projekt jest przyznanie większych uprawnień inspektorom PIP w postaci możliwości przekształcania umów cywilnoprawnych w umowy o pracę.

Przekształcanie umów przez PIP po reformie

Argumentem przemawiającym za wzmocnieniem uprawnień inspektorów pracy jest nadużywanie przez pracodawców umów cywilnoprawnych w sytuacjach, kiedy współpraca wyczerpuje znamiona stosunku pracy z art. 22 Kodeksu pracy. Oznacza to, że powinna być w danej sytuacji podpisana umowa o pracę. Jest to sposób obchodzenia przepisów prawnych i unikania odprowadzania składek do ZUS. Jeśli w konkretnym stanie faktycznym PIP stwierdzi, że relacje łączące obie strony wyczerpują znamiona stosunku pracy (zobowiązanie do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę za wynagrodzeniem) na mocy decyzji administracyjnej może przekwalifikować umowę cywilnoprawną w umowę o pracę.

Przed wydaniem decyzji inspektor PIP wyda polecenie usunięcia naruszeń co do sposobu wykonywania umowy lub sposobu świadczenia pracy. W tej sytuacji strony mogą, albo zawrzeć umowę o pracę, albo zmienić treść aktualnej umowy lub zmodyfikować praktykę współpracy, by nie wyczerpywała znamion stosunku pracy.

Obawy pracodawców łagodzi Główny Inspektor Pracy, Marcin Stanecki i tłumaczy, że nowe przepisy wymagają, aby wydanie decyzji o przekształceniu kontraktu w etat były poprzedzone negocjacjami pomiędzy stronami. W czasie takich rozmów będą mogły samodzielnie uzgodnić warunki zatrudnienia na umowie o pracę. Decyzją administracyjną inspektora PIP będzie wydawana dopiero w braku porozumienia między stronami co do warunków zatrudnienia. Warto dodać, że taka decyzja będzie podlegała kontroli sądu pracy.

Ocena reformy PIP

Polscy przedsiębiorcy wielokrotnie protestowali przed wprowadzeniem w życie reformy PIP w procedowanym kształcie. Najbardziej boją się nadużywania nowych uprawnień przez inspektorów. Negatywnie oceniają również sam proces prac nad ustawą - krótki czas na konsultacje i brak rzetelnych badań. Sami zainteresowani podnoszą argument celowego podpisywania umów cywilnoprawnych z pracodawcami. Podkreślają ich atuty w postaci elastyczności i wiele wyższych zarobków niż na etacie.