Nowe zasady przeprowadzania kontroli

Nowe rozporządzenie w sprawie trybu i sposobu przeprowadzania kontroli przez organy upoważnione do kontroli na podstawie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ma zastąpić obecnie obowiązujące rozporządzenie MPiPS z 14 marca 2008 r. w sprawie trybu i sposobu przeprowadzania kontroli (...) – DzU nr 53, poz. 323. Zmiana została wymuszona przez nowelizację upoważnienia do wydania aktu wykonawczego. W związku z tym stare rozporządzenie zachowuje moc obowiązującą do dnia wejścia w życie nowych przepisów (omawiany projekt rozporządzenia), nie dłużej jednak niż przez 18 miesięcy od 9 września 2012 r., czyli od dnia wejścia w życie ustawy z 28 czerwca 2012 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw (DzU poz. 986).

Większość zmian zawartych w nowym rozporządzeniu ma charakter doprecyzowujący i porządkujący. Projektodawca rozszerzył m.in. katalog podmiotów podlegających kontroli w zakresie prawidłowości realizacji przepisu art. 22 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Przepis ten dotyczy obniżenia wpłat na PFRON z tytułu zakupu usługi, z wyłączeniem handlu, lub produkcji pracodawcy zatrudniającego co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy.

Ponadto w projekcie doprecyzowano normy prawne dotyczące treści upoważnienia oraz przeprowadzania kontroli w siedzibie podmiotu kontrolowanego. W tym zakresie zmieniony został m.in. § 11 rozporządzenia. Wynika z niego, że kontrolujący dokonują ustaleń stanu faktycznego na podstawie zebranych w toku kontroli dowodów. Dowodami są w szczególności: dokumenty, zabezpieczone przedmioty, wyniki oględzin, pisemne wyjaśnienia i oświadczenia, zeznania świadków, opinie biegłych.

Projektodawcy podkreślają, że w trakcie przeprowadzania czynności kontrolnych okazuje się, iż pracownicy podmiotu kontrolowanego świadczą pracę również w innych niż siedziba podmiotu miejscach pracy. Dlatego projekt zawiera także przepisy, na podstawie których w uzasadnionych przypadkach kontrola będzie mogła być przeprowadzona również w miejscu świadczenia pracy przez pracowników kontrolowanego pracodawcy. Tak jak dotychczas kontrola będzie się odbywała w obecności pracodawcy lub osoby przez niego upoważnionej.

Projektowane rozporządzenie zawiera także przepisy precyzujące możliwość korzystania podczas kontroli z opinii biegłych. Wynika z nich, że w przypadku konieczności zasięgnięcia opinii dotyczącej zagadnień objętych kontrolą organ podczas kontroli, jak też po jej zakończeniu będzie mógł zwrócić się do biegłego o wydanie takiej opinii.

Istotna dla pracodawcy jest również zmiana polegająca na zobowiązaniu pracodawcy do zapewnia kontrolującym wstępu i możliwości swobodnego poruszania się po terenie kontrolowanego zakładu pracy. Dodatkowo kontrolowany przedsiębiorąca będzie zobowiązany do zapewnienia osobie kontrolującej m.in.: samodzielnego, zamykanego pomieszczenia, jeżeli będzie to niezbędne do przeprowadzenia kontroli, oraz wydzielonego miejsca do przechowywania dokumentów i zabezpieczonych przedmiotów.