Urlop wychowawczy a urlop wypoczynkowy

• Urlop wypoczynkowy po urlopie wychowawczym
• Przedawnienie urlopu wypoczynkowego a urlop wychowawczy
• Zaległy urlop wypoczynkowy po wychowawczym
• Zaległy urlop przed urlopem wychowawczym
• Urlop wychowawczy od 2 stycznia a urlop wypoczynkowy
• Koniec urlopu wychowawczego i co dalej?

Urlop wypoczynkowy po urlopie wychowawczym

Ile dni urlopu wypoczynkowego przysługuje po urlopie wychowawczym? Nieprzedawnione dni urlopowe z ubiegłych lat oraz urlop proporcjonalny za rok powrotu do pracy po wychowawczym. W trakcie trwania urlopu wychowawczego pracownik nie nabywa urlopu za następujące po sobie lata.

Przedawnienie urlopu wypoczynkowego a urlop wychowawczy

Kiedy przedawnia się urlop wypoczynkowy? Zasadą wynikającą z art. 291 §1 Kodeksu pracy jest przedawnianie się roszczeń pracowniczych wynikających ze stosunku pracy z upływem 3 lat, licząc od dnia kiedy roszczenie stało się wymagalne. Od kiedy liczy się 3-letni termin przedawnienia? Aby odpowiedzieć na to pytanie, należy wyjaśnić, że prawo do urlopu wypoczynkowego nabywa się z dniem 1 stycznia każdego roku. Urlop niewykorzystany w roku nabycia do niego prawa (np. urlop nabyty dnia 1 stycznia 2023 roku) powinien zostać wykorzystany do dnia 30 września roku następnego (czyli do 30 września 2024 roku). 

Czy urlop niewykorzystany do 30 września kolejnego roku przepada? Nie i właśnie od 30 września należy liczyć 3 lata do przedawnienia roszczenia pracownika o urlop. Pracownik może więc przez kolejne 3 lata ubiegać się o urlop, który uzyskał 1 stycznia 2023 roku. Termin przedawnienia w podanym przykładzie upływa z dniem 30 września 2027 roku.

Zgodnie bowiem z art. 112 Kodeksu cywilnego termin oznaczony w tygodniach, miesiącach lub latach kończy się z upływem dnia, który nazwą lub datą odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było – w ostatnim dniu tego miesiąca.

Czy urlop wypoczynkowy przedawni się w trakcie urlopu wychowawczego? Urlop wychowawczy jedna osoba może wykorzystywać aż przez 35 miesięcy. To niemalże 3 lata czyli tyle, ile trwa okres przedawnienia roszczeń pracowniczych. Czy zatem po powrocie z urlopu wychowawczego do pracy urlop zaległy przepada? Nie. Jeśli przed pójściem na urlop wychowawczy pracownik miał prawo do urlopu, będzie mógł skorzystać z niego po powrocie do pracy. Otóż bieg terminu przedawnienia roszczenia o urlop wypoczynkowy zawiesza się na czas trwania urlopu wychowawczego. Traktuje o tym art. 293¹ KP.

Zaległy urlop wypoczynkowy po wychowawczym

Zaległy urlop wypoczynkowy można więc wykorzystać po urlopie wychowawczym w niezmienionym wymiarze. Jeśli pracownica rozpoczęła korzystanie z urlopu wychowawczego dnia 1 lutego 2023 roku i wraca do pracy 2 lutego 2024 roku, a przed tym urlopem miała 6 dni urlopu zaległego z 2021 roku

Zaległy urlop przed urlopem wychowawczym

W praktyce zazwyczaj zaległy urlop wykorzystuje się między urlopem rodzicielskim a urlopem wychowawczym. Należy zwrócić uwagę na to, że urlop wypoczynkowy jest urlopem płatnym. Jest to korzystne dla pracownicy, która po rocznym urlopie macierzyńskim (urlop macierzyński + rodzicielski) chce przedłużyć sobie płatne wolne od pracy na opiekę nad dzieckiem. Za urlop wychowawczy nie otrzyma już ani wynagrodzenia ani zasiłku macierzyńskiego.

Urlop wychowawczy od 2 stycznia a urlop wypoczynkowy

Prawo do urlopu wypoczynkowego nabywa się z początkiem roku, a więc z dniem 1 stycznia. Jeśli więc pracownik idzie na urlop wychowawczy od 2 stycznia, nabędzie normalnie za ten rok prawo do pełnego wymiaru urlopu (20 lub 26 dni). Natomiast zakończenie urlopu dopiero w trakcie kolejnego roku, np. z dniem 1 czerwca, spowoduje nabycie prawa do proporcjonalnego urlopu wypoczynkowego za ten rok. W tym wypadku będzie to 7/12 z 20 lub 26 dni czyli za 7 przepracowanych miesięcy roku.

Art. 155² § 1 KP: Przepis art. 155¹ § 1 pkt 2 stosuje się odpowiednio do pracownika powracającego do pracy u dotychczasowego pracodawcy w ciągu roku kalendarzowego po trwającym co najmniej 1 miesiąc okresie:

1. urlopu bezpłatnego;
2. urlopu wychowawczego;
3. pełnienia zasadniczej służby wojskowej, pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie, pełnienia służby w aktywnej rezerwie w dniach tej służby, odbywania ćwiczeń wojskowych w ramach pasywnej rezerwy albo pełnienia służby zastępczej;
4. tymczasowego aresztowania;
5. odbywania kary pozbawienia wolności;
6. nieusprawiedliwionej nieobecności w pracy.

Koniec urlopu wychowawczego i co dalej?

Po urlopie wychowawczym następuje powrót do pracy. Pracodawca zobowiązany jest przyjąć pracownika na dotychczasowym stanowisku. Jeśli nie ma takiej możliwości, na innym równorzędnym, odpowiadającym jego kwalifikacjom. Pracownik do ukończenia przez dziecko 6 roku życia może również wnioskować o pracę w obniżonym wymiarze czasu (art. 186⁷ § 1 KP). Maksymalne obniżenie etatu to ½. W trakcie pracy na obniżonym etacie pracodawca nie może zwolnić pracownika, ale ochrona nie może trwać dłużej niż 12 miesięcy. Co istotne, pracodawca ma obowiązek przyjąć wniosek pracownika.