Kategorie

Urlop wychowawczy 2021 – czy jest płatny, ile trwa, wniosek

Emilia Panufnik
Urlop wychowawczy 2021 - płatny, ile trwa, wniosek.
shutterstock
Urlop wychowawczy w 2021 r. przysługuje na dotychczasowych zasadach. Można go wykorzystać do 6. roku życia dziecka. Czy jest płatny? Ile trwa? W ilu częściach i do ilu lat dziecka można go wykorzystać? Czy można być na zleceniu podczas urlopu wychowawczego? Kiedy złożyć wniosek? Pobierz wzór wniosku o urlop wychowawczy.

Czym jest?

Urlop wychowawczy jest jednym z uprawnień rodzicielskich w pracy. Gwarantują go przepisy Kodeksu pracy w art. 186. Mogą z niego skorzystać oboje z rodziców lub tylko matka albo tylko ojciec dziecka. Co istotne, nie ma konieczności wykorzystania tego urlopu. Jego celem jest zapewnienie osobistej opieki nad dzieckiem. Zazwyczaj korzysta z niego matka dziecka po zakończeniu przebywania na urlopie macierzyńskim, a następnie rodzicielskim po narodzeniu dziecka. Dziecko ma wówczas rok i wielu z rodziców nie ma możliwości oddania dziecka pod opiekę najbliższych czy do żłobka bądź uważa, że jest to jeszcze za wcześnie na rozłąkę. W takiej sytuacji można zdecydować się na urlop wychowawczy.

Polecamy: Kodeks pracy 2021. Praktyczny komentarz z przykładami

Komu przysługuje?

Reklama

Jak już zostało wspomniane urlop wychowawczy przysługuje rodzicom. To samo dotyczy opiekuna dziecka. Kolejnym warunkiem jest posiadanie co najmniej 6-miesięcznego stażu pracy. Do stażu tego zalicza się również poprzednie okresy zatrudnienia (także u innych pracodawców), a nie tylko ostatnią umowę o pracę. Skorzystać z urlopu wychowawczego może pracownik, a więc osoby na np. zleceniu nie mają takiego prawa (tak samo jak nie mają prawa do innych urlopów związanych z narodzinami dziecka).

Należy dodać w tym miejscu, że osobom uprawnionym do urlopu wychowawczego przyznaje się również możliwość wnioskowania o obniżony wymiar czasu pracy, co może być optymalnym rozwiązaniem dla niektórych osób chcących łączyć pracę z opieką nad dzieckiem. Pracodawca musi zaakceptować taki wniosek. Obniżenie etatu nie może być większe niż do połowy pełnego etatu.

Ile trwa?

Wymiar urlopu wychowawczego jest określony maksymalną liczbą miesięcy, a mianowicie 36 miesięcy (3 lata). Osoba uprawniona nie musi korzystać z pełnej puli. Może wykorzystać np. tylko 1 miesiąc, a może także wcale z niego nie korzystać. Co ważne, 1 miesiąc zawsze przysługuje drugiemu z rodziców. Nie można zrzec się tego prawa na rzecz drugiego rodzica. Oznacza to, że jeden rodzic może maksymalnie skorzystać z 35 miesięcy urlopu wychowawczego. Jeśli drugi nie zamierza korzystać z wolnego, wówczas miesiąc ten przepada.

Reklama

Warto wspomnieć o sytuacji jednoczesnego korzystania z urlopu wychowawczego przez obojgu rodziców. Jak należy liczyć wykorzystany wymiar urlopu? Otóż za czas jednoczesnego przebywania na wychowawczym mamy i taty miesiące liczy się podwójnie.

Mama i tata dziecka złożyli wnioski o urlopy wychowawcze na ten sam okres – od lutego 2021 r. do września 2021 r. Ile urlopu wychowawczego na to dziecko wykorzystają? Należy 8 miesięcy pomnożyć przez 2, co daje wynik 16 miesięcy.

Do ilu lat dziecka?

Drugą składową określającą czas trwania urlopu wychowawczego jest wiek dziecka. Otóż sam urlop trwa maksymalnie 36 miesięcy, ale można go wykorzystać tylko do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 lat.

Pracownica urodziła dziecko 26 stycznia 2021 r. Do kiedy maksymalnie musi wykorzystać urlop wychowawczy? Do 31 grudnia 2027 r. Dzięki temu, że dziecko urodziło się na początku roku kalendarzowego, kobieta ma prawie o 1 rok dłużej na skorzystanie z tego uprawnienia.

Ile części?

Co ciekawe, urlop wychowawczy można wykorzystywać w częściach – Kodeks pracy przewiduje 5 części. Nie jest więc tak, że decyzja o półrocznym urlopie wychowawczym powoduje, że pozostałe miesiące przepadają. Zawsze do końca roku kalendarzowego ukończenia przez dziecko 6. roku życia można składać kolejne wnioski o kolejne okresy urlopu wychowawczego i każdorazowo pracodawca musi się na nie godzić. Należy mieć przy tym na uwadze czy wcześniej urlop rodzicielski został wykorzystany w częściach nieprzypadających bezpośrednio po urlopie macierzyńskim. O liczbę tego typu części urlopu rodzicielskiego pomniejsza się bowiem liczbę możliwych do wykorzystania części urlopu wychowawczego.

Czy jest płatny?

Jednym z największych minusów urlopu wychowawczego z punktu widzenia pracownika jest jego nieodpłatność. Ani pracodawca, ani ZUS nie płaci żadnego wynagrodzenia czy zasiłku za czas urlopu wychowawczego. Jedyną możliwością uzyskania wsparcia finansowego z tytułu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem w czasie tego urlopu jest dodatek do zasiłku rodzinnego. Jednak dotyczy to tylko osób pobierających zasiłek rodzinny, a więc nieprzekraczających kryterium dochodowego (obecnie jest to 674 zł w przeliczeniu na członka rodziny). Więcej na ten temat: Zasiłek rodzinny 2020/2021 – jak go uzyskać?

Zobacz również: Dodatek do zasiłku rodzinnego za czas urlopu wychowawczego 2020/2021

Umowa zlecenie w czasie urlopu wychowawczego

Przy omawianiu braku wynagrodzenia za czas urlopu wychowawczego warto wspomnieć o możliwości pracy w tym okresie. Ważne jednak, by praca ta, czy to na rzecz własnego, czy innego pracodawcy, nie wpływała na zaprzestanie sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, co przecież stanowi istotę urlopu wychowawczego. Z pewnością można więc dorabiać na podstawie umowy zlecenie, szczególnie jeśli jest to praca zdalna i można wykonywać ją np. wieczorami.

Wniosek

Niezbędnym warunkiem otrzymania urlopu wychowawczego jest wniosek złożony przez osobę uprawnioną do skorzystania z niego. Powinien on być złożony na piśmie. Co to oznacza? Nie musi być w całości napisany ręcznie, wystarczy, że podpis pracownika będzie złożony własnoręcznie. Dokument można więc wydrukować i złożyć pod nim podpis. Formą pisemną jest także dokument elektroniczny, jeśli został opatrzony bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu.

Pracodawca ma obowiązek uwzględnienia wniosku o urlop wychowawczy.

POBIERZ WZÓR WNIOSKU >>>

Więcej informacji na temat wniosku i dokumentów do wniosku: Urlop wychowawczy – wszystko co musisz wiedzieć

Kiedy złożyć wniosek?

Wniosek o urlop wychowawczy należy złożyć nie później niż 21 dni przed planowanym terminem rozpoczęcia korzystania z tego urlopu. Jest to więc termin zawarty w samym wniosku. Co jeśli pracownik złoży wniosek później? Wówczas pracodawca może udzielić urlopu zgodnie z wolą pracownika w terminie wskazanym we wniosku, ale ma również prawo do przesunięcia terminu rozpoczęcia urlopu najpóźniej do 21 dni od dnia złożenia wniosku. Warto zwrócić uwagę, że nawet w tej sytuacji pracodawca musi uwzględnić wniosek pracownika co do udzielenie urlopu wychowawczego. Jedyną przewidzianą przepisami prawa sankcją jest przesunięcie terminu jego rozpoczęcia. Pracodawca może, ale nie musi go przesuwać.

Jeśli pracownica decyduje się na bezpośrednie wykorzystanie urlopu wychowawczego po urlopie rodzicielskim, może rozważyć wykorzystanie między tymi urlopami urlopu wypoczynkowego – przede wszystkim zaległego. Urlop wypoczynkowy jest bowiem urlopem płatnym, co może wspomóc domowy budżet jeszcze przed bezpłatnym urlopem wychowawczym.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dziennik Ustaw rok 2020 poz. 1320)

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(1)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
  • Eldo
    2021-06-11 09:47:18
    akurat na umowie zlecenie można mieć urlop macierzyński i rodzicielski - akurat wynagrodzenie wtedy jest nazywane zasiłkiem macierzyńskim płatnym przez ZUS. I można np po rozwiązaniu umowy z pracodawcą być na urlopie wychowawczym - bezpłatny, ZUS jest płatnikiem składek. Niektóre panie w zus nie do końca ogarniały ale jest taka możliwość.
    0
QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Kadry

Składka zdrowotna 2021 – działalność gospodarcza

Składka zdrowotna w 2021 r. a działalność gospodarcza - ile wynosi wysokość składki zdrowotnej? Jak Nowy Ład wpłynie na wysokość składki zdrowotnej?

Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - wzór

Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - pobierz wzór druku. Jak rozwiązać umowę zgodnie z art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy? W jakiej formie dokonać porozumienia?

Czy można zwolnić pracownika z powodu braku szczepienia?

Zwolnienie niezaszczepionego pracownika - czy prawo pracy pozwala na rozwiązanie umowy z pracownikiem, który nie zaszczepił się przeciwko COVID-19?

Kiedy pracownik ponosi odpowiedzialność materialną?

Odpowiedzialność materialna pracownika - pracownik ponosi odpowiedzialność na zasadach ogólnych i za mienie powierzone w ramach dodatkowej umowy.

Składki KRUS III kwartał 2021

Składki KRUS w III kwartale 2021 r. - ile wynoszą rolnicze składki wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie?

Wyższe podwyżki dla służby zdrowia od 1 lipca 2021 r.

Wyższe podwyżki dla służby zdrowia od 1 lipca 2021 r. - takie rozwiązanie proponuje Senat. Sprawdź, ile wzrośnie wynagrodzenie lekarzy, pielęgniarek, położnych i innych pracowników medycznych.

Ile osób w Polsce pracuje zdalnie? [GUS]

Praca zdalna - ile osób w Polsce pracuje zdalnie? Gdzie najwięcej osób pracuje z domu?

Płaca minimalna - średnie wynagrodzenie w powiecie

Płaca minimalna będzie zależała od powiatu? Proponuje się, aby wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę wynosiła tyle, ile średnie wynagrodzenie w powiecie.

Świadczenie rehabilitacyjne - ile wynosi w 2021 r.?

Świadczenie rehabilitacyjne - ile wynosi w III kwartale 2021 r.? Znamy nowy wskaźnik waloryzacji podstawy wymiaru zasiłku chorobowego.

Powrót do pracy stacjonarnej czy praca zdalna?

Powrót do pracy stacjonarnej - czy Polacy chcą wracać do biur? Czy praca zdalna zostanie? Jakie wyzwania stoją przed pracodawcami i pracownikami?

12 czerwca - Dzień Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci

Dzień Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci przypada na 12 czerwca. Pandemia COVID-19 wpłynęła negatywnie na to zjawisko.

Umowa o zabezpieczeniu społecznym z Turcją już funkcjonuje

Umowa o zabezpieczeniu społecznym z Turcją funkcjonuje od 1 czerwca 2021 r. Jakie kwestie reguluje?

Odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy - wszystko, co musisz wiedzieć

Jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy - komu i kiedy przysługuje? Kto je wypłaca? Jak odwołać się od decyzji ZUS?

PPK: stan oszczędności można sprawdzać na bieżąco

PPK - stan oszczędności na swoim rachunku w PPK można sprawdzać na bieżąco. Jak to zrobić?

Nowy Ład – kalkulator wynagrodzeń 2022

Nowy Ład - kalkulator wynagrodzeń w 2022 r. pozwala obliczyć wysokość wynagrodzeń dla umów o pracę. Jak Nowy Ład wpływa na wysokość płacy minimalnej w 2022 r.? Wyższa kwota wolna od podatku powoduje brak podatku przy minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Ile wyniesie najniższa krajowa?

Minimalne wynagrodzenie pielęgniarek i położnych od lipca 2021 r.

Minimalne wynagrodzenie pielęgniarek i położnych od lipca 2021 r. - to rozwiązanie dla wszystkich medyków. Co ze wzrostem wynagrodzeń do 2027 r.?

Przedłużenie kadencji organów związków zawodowych

Przedłużenie kadencji organów statutowych związków zawodowych, organizacji przedsiębiorców i społecznych inspektorów pracy przewiduje projekt nowelizacji ustawy covidowej.

Bezrobocie w maju 2021 r. najniższe w UE

Bezrobocie w maju 2021 r. - ile wyniosła szacowana stopa bezrobocia rejestrowanego? Czy Polska ma najniższe bezrobocie w UE?

Doradca podatkowy - zarobki 2021

Doradca podatkowy - jakie są zarobki w 2021 r.? Gdzie zarabia się najlepiej? Jak zrobić szybką karierę w podatkach? Oto kilka wskazówek.

Zatrudnienie programisty - rekrutować seniora czy juniora?

Zatrudnienie programisty może stać się prawdziwym wyzwaniem. Polskie firmy muszą konkurować o najlepszych specjalistów z pracodawcami z Zachodu. Jak w takiej sytuacji zatrudnić dobrego programistę?

4 cechy, jakie powinien posiadać dobry program do obsługi PPK

Obsługa PPK może być albo koszmarem działu kadr, albo procesem, o którym, jak o oddychaniu, po prostu się nie myśli. Wszystko zależy od tego, jakie oprogramowanie (i czy w ogóle) wspomaga dział personalny w realizacji zadań związanych z obsługą PPK. Jaki zatem powinien być program, który pozwoli na sprawną realizację PPK bez nadmiernego obciążania pracowników?

PPK w firmie - jak wdrożyć?

PPK w firmie - jak wdrożyć Pracownicze Plany Kapitałowe dla swoich pracowników? Co powinien zawierać program do obsługi PPK? Kto może oszczędzać w PPK?

Regionalizacja płacy minimalnej - rekomendacje

Regionalizacja płacy minimalnej i powiązanie jej z obiektywnym parametrem ekonomicznym to rekomendacje raportu, którego partnerem jest Biuro Rzecznika MŚP.

Czerwiec 2021 - godziny pracy, dni wolne

Czerwiec 2021 - godziny pracy i dni wolne czyli jaki jest wymiar czasu pracy. Kalendarz czerwca w 2021 r. zawiera 1 święto wolne od pracy.

Niedziela handlowa - czerwiec 2021

Niedziela handlowa - czerwiec 2021 r. ma 4 niedziele. Czy 13 czerwca, 20 czerwca lub 27 czerwca jest niedziela handlowa? Kalendarz niedziel handlowych.