Kategorie

Urlop wychowawczy 2021 – czy jest płatny, ile trwa, wniosek

Emilia Panufnik
Urlop wychowawczy 2021 - płatny, ile trwa, wniosek.
Urlop wychowawczy 2021 - płatny, ile trwa, wniosek.
shutterstock
Urlop wychowawczy w 2021 r. przysługuje na dotychczasowych zasadach. Można go wykorzystać do 6. roku życia dziecka. Czy jest płatny? Ile trwa? W ilu częściach i do ilu lat dziecka można go wykorzystać? Czy można być na zleceniu podczas urlopu wychowawczego? Kiedy złożyć wniosek? Pobierz wzór wniosku o urlop wychowawczy.

Czym jest?

Urlop wychowawczy jest jednym z uprawnień rodzicielskich w pracy. Gwarantują go przepisy Kodeksu pracy w art. 186. Mogą z niego skorzystać oboje z rodziców lub tylko matka albo tylko ojciec dziecka. Co istotne, nie ma konieczności wykorzystania tego urlopu. Jego celem jest zapewnienie osobistej opieki nad dzieckiem. Zazwyczaj korzysta z niego matka dziecka po zakończeniu przebywania na urlopie macierzyńskim, a następnie rodzicielskim po narodzeniu dziecka. Dziecko ma wówczas rok i wielu z rodziców nie ma możliwości oddania dziecka pod opiekę najbliższych czy do żłobka bądź uważa, że jest to jeszcze za wcześnie na rozłąkę. W takiej sytuacji można zdecydować się na urlop wychowawczy.

Polecamy: Kodeks pracy 2021. Praktyczny komentarz z przykładami

Komu przysługuje?

Jak już zostało wspomniane urlop wychowawczy przysługuje rodzicom. To samo dotyczy opiekuna dziecka. Kolejnym warunkiem jest posiadanie co najmniej 6-miesięcznego stażu pracy. Do stażu tego zalicza się również poprzednie okresy zatrudnienia (także u innych pracodawców), a nie tylko ostatnią umowę o pracę. Skorzystać z urlopu wychowawczego może pracownik, a więc osoby na np. zleceniu nie mają takiego prawa (tak samo jak nie mają prawa do innych urlopów związanych z narodzinami dziecka).

Należy dodać w tym miejscu, że osobom uprawnionym do urlopu wychowawczego przyznaje się również możliwość wnioskowania o obniżony wymiar czasu pracy, co może być optymalnym rozwiązaniem dla niektórych osób chcących łączyć pracę z opieką nad dzieckiem. Pracodawca musi zaakceptować taki wniosek. Obniżenie etatu nie może być większe niż do połowy pełnego etatu.

Ile trwa?

Wymiar urlopu wychowawczego jest określony maksymalną liczbą miesięcy, a mianowicie 36 miesięcy (3 lata). Osoba uprawniona nie musi korzystać z pełnej puli. Może wykorzystać np. tylko 1 miesiąc, a może także wcale z niego nie korzystać. Co ważne, 1 miesiąc zawsze przysługuje drugiemu z rodziców. Nie można zrzec się tego prawa na rzecz drugiego rodzica. Oznacza to, że jeden rodzic może maksymalnie skorzystać z 35 miesięcy urlopu wychowawczego. Jeśli drugi nie zamierza korzystać z wolnego, wówczas miesiąc ten przepada.

Warto wspomnieć o sytuacji jednoczesnego korzystania z urlopu wychowawczego przez obojgu rodziców. Jak należy liczyć wykorzystany wymiar urlopu? Otóż za czas jednoczesnego przebywania na wychowawczym mamy i taty miesiące liczy się podwójnie.

Mama i tata dziecka złożyli wnioski o urlopy wychowawcze na ten sam okres – od lutego 2021 r. do września 2021 r. Ile urlopu wychowawczego na to dziecko wykorzystają? Należy 8 miesięcy pomnożyć przez 2, co daje wynik 16 miesięcy.

Do ilu lat dziecka?

Drugą składową określającą czas trwania urlopu wychowawczego jest wiek dziecka. Otóż sam urlop trwa maksymalnie 36 miesięcy, ale można go wykorzystać tylko do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 lat.

Pracownica urodziła dziecko 26 stycznia 2021 r. Do kiedy maksymalnie musi wykorzystać urlop wychowawczy? Do 31 grudnia 2027 r. Dzięki temu, że dziecko urodziło się na początku roku kalendarzowego, kobieta ma prawie o 1 rok dłużej na skorzystanie z tego uprawnienia.

Ile części?

Co ciekawe, urlop wychowawczy można wykorzystywać w częściach – Kodeks pracy przewiduje 5 części. Nie jest więc tak, że decyzja o półrocznym urlopie wychowawczym powoduje, że pozostałe miesiące przepadają. Zawsze do końca roku kalendarzowego ukończenia przez dziecko 6. roku życia można składać kolejne wnioski o kolejne okresy urlopu wychowawczego i każdorazowo pracodawca musi się na nie godzić. Należy mieć przy tym na uwadze czy wcześniej urlop rodzicielski został wykorzystany w częściach nieprzypadających bezpośrednio po urlopie macierzyńskim. O liczbę tego typu części urlopu rodzicielskiego pomniejsza się bowiem liczbę możliwych do wykorzystania części urlopu wychowawczego.

Czy jest płatny?

Jednym z największych minusów urlopu wychowawczego z punktu widzenia pracownika jest jego nieodpłatność. Ani pracodawca, ani ZUS nie płaci żadnego wynagrodzenia czy zasiłku za czas urlopu wychowawczego. Jedyną możliwością uzyskania wsparcia finansowego z tytułu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem w czasie tego urlopu jest dodatek do zasiłku rodzinnego. Jednak dotyczy to tylko osób pobierających zasiłek rodzinny, a więc nieprzekraczających kryterium dochodowego (obecnie jest to 674 zł w przeliczeniu na członka rodziny). Więcej na ten temat: Zasiłek rodzinny 2020/2021 – jak go uzyskać?

Zobacz również: Dodatek do zasiłku rodzinnego za czas urlopu wychowawczego 2020/2021

Umowa zlecenie w czasie urlopu wychowawczego

Przy omawianiu braku wynagrodzenia za czas urlopu wychowawczego warto wspomnieć o możliwości pracy w tym okresie. Ważne jednak, by praca ta, czy to na rzecz własnego, czy innego pracodawcy, nie wpływała na zaprzestanie sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, co przecież stanowi istotę urlopu wychowawczego. Z pewnością można więc dorabiać na podstawie umowy zlecenie, szczególnie jeśli jest to praca zdalna i można wykonywać ją np. wieczorami.

Wniosek

Niezbędnym warunkiem otrzymania urlopu wychowawczego jest wniosek złożony przez osobę uprawnioną do skorzystania z niego. Powinien on być złożony na piśmie. Co to oznacza? Nie musi być w całości napisany ręcznie, wystarczy, że podpis pracownika będzie złożony własnoręcznie. Dokument można więc wydrukować i złożyć pod nim podpis. Formą pisemną jest także dokument elektroniczny, jeśli został opatrzony bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu.

Pracodawca ma obowiązek uwzględnienia wniosku o urlop wychowawczy.

POBIERZ WZÓR WNIOSKU >>>

Więcej informacji na temat wniosku i dokumentów do wniosku: Urlop wychowawczy – wszystko co musisz wiedzieć

Kiedy złożyć wniosek?

Wniosek o urlop wychowawczy należy złożyć nie później niż 21 dni przed planowanym terminem rozpoczęcia korzystania z tego urlopu. Jest to więc termin zawarty w samym wniosku. Co jeśli pracownik złoży wniosek później? Wówczas pracodawca może udzielić urlopu zgodnie z wolą pracownika w terminie wskazanym we wniosku, ale ma również prawo do przesunięcia terminu rozpoczęcia urlopu najpóźniej do 21 dni od dnia złożenia wniosku. Warto zwrócić uwagę, że nawet w tej sytuacji pracodawca musi uwzględnić wniosek pracownika co do udzielenie urlopu wychowawczego. Jedyną przewidzianą przepisami prawa sankcją jest przesunięcie terminu jego rozpoczęcia. Pracodawca może, ale nie musi go przesuwać.

Jeśli pracownica decyduje się na bezpośrednie wykorzystanie urlopu wychowawczego po urlopie rodzicielskim, może rozważyć wykorzystanie między tymi urlopami urlopu wypoczynkowego – przede wszystkim zaległego. Urlop wypoczynkowy jest bowiem urlopem płatnym, co może wspomóc domowy budżet jeszcze przed bezpłatnym urlopem wychowawczym.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dziennik Ustaw rok 2020 poz. 1320)

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(1)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
  • Eldo
    2021-06-11 09:47:18
    akurat na umowie zlecenie można mieć urlop macierzyński i rodzicielski - akurat wynagrodzenie wtedy jest nazywane zasiłkiem macierzyńskim płatnym przez ZUS. I można np po rozwiązaniu umowy z pracodawcą być na urlopie wychowawczym - bezpłatny, ZUS jest płatnikiem składek. Niektóre panie w zus nie do końca ogarniały ale jest taka możliwość.
    4
QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail

Obniżenie wieku emerytalnego jako fatalna decyzja [VIDEO]

Obniżenie wieku emerytalnego było fatalną decyzją. Ekonomiści negatywnie oceniają niższy i zróżnicowany dla kobiet i mężczyzn wiek emerytalny w Polsce.

Co pandemia uświadomiła menadżerom? [VIDEO]

Pandemia a zarządzanie - co kryzys wywołany pandemią uświadomił menadżerom? Okazało się, że kapitał ludzki jest niezwykle ważny. Duże znaczenie ma także zdolność do szybkich zmian.

Kodeks pracy art. 30

Kodeks pracy w art. 30 wylicza sposoby rozwiązania umowy o pracę: porozumienie stron, wypowiedzenie, dyscyplinarka i upływ czasu.

Kontroferta dla pracownika - co to jest?

Kontroferta dla pracownika - co to jest i w jakim celu się ją stosuje? Czy warto przyjąć kontrofertę?

Jesienna rekrutacja w logistyce - jak zachęcić do pracy w firmie?

Startuje jesienna rekrutacja w logistyce. Jakich pracowników brakuje? Jak zachęcić do pracy w danej firmie? Co przyciąga pracowników?

Kontrole PIP na małych budowach 2021 - wyniki

Kontrole PIP na małych budowach zostały wzmożone w 2021 r. Z danych statystycznych wynika, że to właśnie na małych budowach jest najwięcej wypadków przy pracy. Jakie są wyniki kontroli PIP?

Praca sezonowa - prawa cudzoziemców przez cały rok

Praca sezonowa - prawa cudzoziemców nie są sezonowe. Przypomina o tym PIP w kampanii "Prawa przez cały rok". Jak zatrudnić cudzoziemca na podstawie zezwolenia na pracę sezonową? Czym jest umowa o pomocy przy zbiorach?

Europejskie Porozumienie dotyczące aktywnego starzenia się

Europejskie Porozumienie podpisane w 2017 r. dotyczy aktywnego starzenia się i podejścia międzypokoleniowego w pracy. Realizując je, w Polsce powstało "Porozumienie strony pracowników oraz strony pracodawców RDS na rzecz aktywnego starzenia". Wypracowano w nim szereg rozwiązań na rzecz aktywnego starzenia się.

Kiedy zmiana czasu na zimowy w 2021?

Kiedy jest zmiana czasu na zimowy w 2021 r.? Czy ostatni raz przestawiamy zegarki jesienią? Jak zmiana czasu wpływa na czas pracy w nocy?

Wypłata wynagrodzenia za pracę w sobotę, niedzielę

Wypłata wynagrodzenia za pracę to podstawowy obowiązek pracodawcy. Co w przypadku, gdy dzień wypłaty wynagrodzenia wypada w sobotę lub niedzielę?

Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na 4 falę covid?

4 fala covid przewidywana jest na jesień 2021 r. Statystyki wskazują na tendencję wzrostową zakażeń. Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na ten trudny czas?

Weryfikacja szczepień pracowników - projekt

Weryfikacja szczepień pracowników - trwają prace nad projektem nowych przepisów. Czy pracodawcy będą mogli sprawdzić fakt zaszczepienia się przeciw COVID-19 przez pracowników?

Umowa o dzieło - ZUS, zgłoszenie

Umowa o dzieło - zgłoszenie do ZUS jest obowiązkowe od 2021 r. Jaki jest termin na zgłoszenie? Kto musi zgłosić umowę do ZUS?

Zmiany w ubezpieczeniach społecznych od 18 września 2021 r.

Najnowsze zmiany w ubezpieczeniach społecznych weszły w życie 18 września 2021 r. Sprawdź, co się zmieni.

Wypalenie zawodowe podstawą zwolnienia lekarskiego od 2022 r.

Wypalenie zawodowe od 2022 r. będzie podstawą do otrzymania zwolnienia lekarskiego (l4). Czym jest wypalenie? Jakie są objawy? Jak przeciwdziałać?

Przeniesienie urlopu na kolejną umowę - wzór porozumienia

Przeniesienie urlopu wypoczynkowego na kolejną umowę o pracę może nastąpić na mocy porozumienia stron. Jak je prawidłowo sporządzić? Oto wzór porozumienia.

Ostatnie dni na wniosek o zwolnienie z ZUS!

Wniosek o zwolnienie z ZUS - sklepiki szkolne i piloci muzealnych wycieczek mają ostatnie dni na ubieganie się o zwolnienie z obowiązku opłacania składek ZUS.

Podwyższona kwota wolna od potrąceń - covid

Podwyższona kwota wolna od potrąceń została przewidziana w tarczy na czas pandemii COVID-19. Kogo dotyczy? Ile wynosi?

Usprawiedliwienie nieobecności w pracy - szczepienie

Usprawiedliwienie nieobecności w pracy z powodu szczepienia - kiedy jest możliwe? Czy szczepienie dziecka uzasadnia zwolnienie od pracy?

Kobiety najwięcej ucierpiały na pandemii

Kobiety najwięcej straciły w czasie pandemii. To one częściej były zwalniane. Spadł na nie ciężar opieki nad dziećmi i pracy jednocześnie. Jak wpłynęło to na ich zdrowie?

Płace rosną, bo firmy walczą o pracowników

Płace rosną wszędzie. Wszystkie kody PKD odnotowały w sierpniu 2021 r. podwyżki wynagrodzeń. Firmy walczą w ten sposób o pracowników.

Jak można podzielić urlop ojcowski?

Urlop ojcowski przysługuje w wymiarze 2 tygodni. Jak można go podzielić? Do kiedy należy go wykorzystać?

Skrócenie izolacji i dopuszczenie pracownika do pracy

Skrócenie izolacji i dopuszczenie pracownika do pracy - czy jest możliwe? Co na to prawo? Jakie świadczenia przysługują za czas izolacji?

Składki KRUS - IV kwartał 2021 r.

Składki KRUS w IV kwartale 2021 r. - ile wynosi miesięczna składka na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie?

Dyscyplinarka za brak szkolenia BHP

Czy brak szkolenia BHP może być podstawą dyscyplinarki? Czy można uznać to za ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracownika?