REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Urlop opiekuńczy czy urlop bezpłatny? Co wybrać, gdy zachorował ktoś z najbliższych

Piotr T. Szymański
Redaktor portalu Infor.pl
Urlop opiekuńczy czy urlop bezpłatny?
ShutterStock

REKLAMA

REKLAMA

Urlop opiekuńczy służy sprawowaniu opieki nad osobą bliską, która jej potrzebuje ze względów medycznych. Pracownik może jednak w takiej sytuacji zdecydować się na złożenie wniosku o urlop bezpłatny. Każde z tych rozwiązań ma swoje wady i zalety. Ich ocena zależy od okoliczności konkretnego przypadku. W zależności od tych okoliczności pracownik może dokonać wyboru, z którego urlopu skorzystać. Jakie są różnice pomiędzy urlopem opiekuńczym a urlopem bezpłatnym? 

Urlop opiekuńczy to novum w polskim Kodeksie pracy. Przepisy, na podstawie których pracownik może skorzystać z urlopu opiekuńczego obowiązują dopiero od końca kwietnia 2023 r. Urlop bezpłatny z kolei znany jest dobrze pokoleniom pracowników – regulujące ten rodzaj urlopu przepisy obecne są w Kodeksie pracy od początku jego obowiązywania, czyli od 1975 r. 

Urlop opiekuńczy oraz urlop bezpłatny łączy jedna ważna cecha: w obu przypadkach za okres przebywania na urlopie pracownikowi nie przysługuje wynagrodzenie. Znajduje to odzwierciedlenie w nazwie jednego z nich. Poza tym – wiele te urlopy różni. Pracownik powinien wziąć pod uwagę te różnice, jeśli chce wybrać, który urlop jest dla niego bardziej korzystny.

REKLAMA

Autopromocja

Cel urlopu

Urlop opiekuńczy może być udzielony pracownikowi wyłącznie w celu zapewnienia przez niego osobistej opieki lub wsparcia osobie, która wymaga opieki lub wsparcia z poważnych względów medycznych. Udzielenie urlopu opiekuńczego jest przy tym możliwe wyłącznie wtedy, gry pracownik chce opiekować się osobą, która:

  • jest członkiem rodziny (synem, córką, matką, ojcem lub małżonkiem) pracownika (niezależnie od tego, czy mieszka razem z pracownikiem, czy też nie) albo 
  • nie należy do wskazanego wyżej kręgu członków rodziny, ale zamieszkuje w tym samym gospodarstwie domowym co pracownik.

Nic nie stoi na przeszkodzie, by pracownik, w sytuacji, gdy ktoś z jego najbliższych wymaga opieki ze względów medycznych zdecydował się wziąć urlop bezpłatny. Zgodnie z przepisami urlop bezpłatny może być bowiem udzielony na dowolny cel. Uzasadniając wniosek o urlop bezpłatny pracownik powinien wskazać cel, w jakim chce wykorzystać ten urlop. Nie jest to wprawdzie wymóg formalny, ale z pewnością może wpłynąć na uwzględnienie wniosku o urlop bezpłatny przez pracodawcę.

Wymiar urlopu

Urlop opiekuńczy może trwać w ciągu roku kalendarzowego maksymalnie 5 dni roboczych. Może się więc okazać, że urlop opiekuńczy nie wystarczy dla zapewnienia należytej opieki osobie, która jej wymaga. Pod tym względem urlop bezpłatny może okazać się lepszym rozwiązaniem: przepisy nie określają maksymalnego okresu tego rodzaju urlopu. 

Wymiar urlopu bezpłatnego jest w konkretnym przypadku przedmiotem uzgodnień pomiędzy pracownikiem (który wskazuje we wniosku okres, na jaki chce wziąć urlop bezpłatny) a pracodawcą (który udzielając urlopu określa czas jego trwania).

Strony mogą przewidzieć dopuszczalność odwołania pracownika z urlopu bezpłatnego z ważnych przyczyn, przy udzielaniu urlopu na okres dłuższy niż 3 miesiące. Jeżeli natomiast urlop bezpłatny został udzielony na okres nieprzekraczający 3 miesięcy, pracodawca nie ma możliwości odwołania pracownika z urlopu, nawet jeśli zachodzą ważne przyczyny.

Wniosek o urlop 

Zarówno urlop opiekuńczy jak i urlop bezpłatny udzielany jest na wniosek zainteresowanego pracownika (jak każdy inny urlop, zresztą). Istotna różnica pomiędzy tymi dwoma rodzajami urlopów przejawia się właśnie w odniesieniu do wniosku urlopowego.

W przypadku, gdy pracownik chce iść na urlop opiekuńczy, pracodawca ma obowiązek udzielenia mu takiego urlopu. Wniosek o urlop opiekuńczy musi tylko zostać złożony w terminie nie krótszym niż 1 dzień przed rozpoczęciem korzystania z tego urlopu.

Inaczej jest, jeśli chodzi o urlop bezpłatny. Pracodawca, na pisemny wniosek pracownika może mu udzielić urlopu bezpłatnego. Może udzielić, a więc nie musi, bo nie ma takiego obowiązku. Zatem pracownik występując z wnioskiem o urlop bezpłatny nie ma pewności, czy pracodawca wniosek ten uwzględni, czy też nie. Pracodawca, jeśli nie uwzględnia wniosku o urlop bezpłatny nie musi uzasadniać decyzji odmownej.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Uprawnienia pracownicze

Kolejna cecha, jaka różni urlop opiekuńczy i urlop bezpłatny dotyczy wliczenia czasu korzystania z danego urlopu do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze. 

Okres, w którym pracownik korzystał z urlopu opiekuńczego jest wliczany do okresu, od którego zależą uprawnienia pracownicze. W przypadku urlopu bezpłatnego jest inaczej: czas, w którym pracownik przebywał na urlopie bezpłatnym nie jest brany pod uwagę.

Ubezpieczenie zdrowotne

Bardzo poważna różnica pomiędzy urlopem opiekuńczym a urlopem bezpłatnym dotyczy ubezpieczenia zdrowotnego. Pracownik, który wziął urlop opiekuńczy oczywiście podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu w czasie przebywania na tym urlopu. 

Tak samo jest w przypadku pracownika, który korzysta z urlopu bezpłatnego – ale tylko przez pierwszych 30 dni. Po upływie 30 dni od dnia, w którym pracownik rozpoczął urlop bezpłatny, traci on prawo do świadczeń z ubezpieczenia zdrowotnego. 

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Dostosowanie stanowisk pracy wyposażonych w monitory ekranowe - sprawdź, czy Twoje jest odpowiednie

Przepisy bhp wymagają odpowiednio przygotowanych i dostosowanych stanowisk pracy wyposażonych w monitory ekranowe. Sprawdź, czy Twoje stanowisko pracy jest zgodne z przepisami!

Czy pracownik na zwolnieniu lekarskim może wyjechać na urlop

Podczas zwolnienia lekarskiego pracownikowi nie wolno wykonywać żadnej pracy zarobkowej. Ponadto nie może wykorzystywać zwolnienia w sposób niezgodny z jego celem. Czy to oznacza, że podczas choroby pracownik powinien zostać w domu i nie wolno mu wyjechać na urlop?

Wskaźnik waloryzacji na ustawowym minimum. W 2025 r. emerytury i renty wzrosną o 6,78 proc.

6,78 proc. - co najmniej o tyle wzrosną emerytury i renty w przyszłym roku. Rząd pracuje nad rozporządzeniem w sprawie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2025 r.

Czy 21 lipca to niedziela handlowa?

Czy przedostatnia niedziele lipca to niedziela handlowa? Czy sklepy będą otwarte? 

REKLAMA

Składki tylko do ZUS czy do ZUS i OFE. Kończy się czas na podjęcie decyzji

Wkrótce „okno transferowe” pozwalające ubezpieczonym decydować, gdzie ma być przekazywana część ich składki emerytalnej, zostanie zamknięte. O tym, gdzie ma trafiać część składki, mogą decydować mężczyźni, którzy nie ukończyli 55 lat, i kobiety, które nie ukończyły 50 lat.

Wypłata z PPK bez podatku – wystarczy wybrać odpowiedni sposób wypłaty

Środki z PPK można wypłacić bez podatku. Bez względu na to, jaki wariant wypłaty oszczędności uczestnik PPK wybierze – zyski wypracowane przez 25% środków zgromadzonych na jego rachunku PPK będą zwolnione z podatku dochodowego. Rozłożenie wypłaty na co najmniej 120 miesięcznych rat zwalnia z podatku zyski wypracowane przez całość oszczędności. 

Wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności – projekt ustawy

Rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Nowelizacja przewiduje wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności maksymalnie o 6 miesięcy.

Czy pracodawca może zmusić do 14-dniowego urlopu?

Według Kodeksu pracy wymiar urlopu wypoczynkowego wynosi 20 lub 26 dni – w zależności od stażu pracy pracownika. Urlop może być podzielony na części, z których co najmniej jedna powinna trwać nie mniej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych. Czy 14-dniowy urlop jest obowiązkowy?

REKLAMA

4 dni albo 35 godzin tygodnia pracy w Polsce do 2027 roku? Za granicą już testowali a efekty są pozytywne

W oczekiwaniu na zapowiadane przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej  skrócenie tygodniowego czasu pracy w Polsce, warto przyjrzeć się przykładom z innych państw. Dotąd w programach pilotażowych 4-dniowego tygodnia pracy zaobserwowano np. spadek rotacji zatrudnienia o 40 proc., polepszenie dobrostanu pracowników w 82 proc. firm oraz oszczędności dla pracodawców na poziomie niemal 2 mln zł w skali roku. Krótszy tydzień pracy najlepiej przyjął się na Islandii, gdzie 86 proc. pracowników korzysta z niego lub ma taką możliwość. Ale polscy pracodawcy nie są entuzjastami tego rozwiązania. Aż 51 proc. firm uważa, że w ich branży jest ono niemożliwe. Jeżeli nie uda się skrócić tygodnia pracy, to dobrą alternatywą dla 54 proc. Polaków mogłaby być częstsza praca zdalna lub hybrydowa. 

Czy na zwolnieniu lekarskim można wyjechać?

Czy na zwolnieniu lekarskim można wyjechać na urlop? Jakie wskazania może zawierać L4? Czy wyjazd na wakacje do rodziny do innego miasta lub wyjazd za granicę jest dopuszczalny w czasie zwolnienia lekarskiego?

REKLAMA