Zasiłek chorobowy w 2021 roku

Co to jest? Czy to l4?

Zasiłek chorobowy przysługuje za czas niezdolności do pracy spowodowanej chorobą pracownika. Jest to więc czas zwolnienia lekarskiego (tzw. l4). Warunkiem otrzymania zasiłku jest więc wystawienie przez lekarza zwolnienia lekarskiego. Chorobowe przysługuje po tzw. nieprzerwanym okresie wyczekiwania, który wynosi:

• 30 dni w przypadku ubezpieczenia obowiązkowego,
• 90 dni w przypadku ubezpieczenia dobrowolnego.

W pierwszych 33 dniach nieobecności w pracy chorobowe wypłaca pracodawca (jeśli pracownik ukończył już 50 lat – pracodawca opłaca chorobowe przez pierwszych 14 dni). Jeśli choroba się przedłuża to od 34 dnia wypłatę chorobowego przejmuje ZUS i to jest właśnie zasiłek chorobowy. W przypadku osoby, która ukończyła 50 lat, wypłata zasiłku zaczyna się 15. dnia choroby.

Wynagrodzenie chorobowe i zasiłek chorobowy, a więc także zwolnienie lekarskie otrzyma ten, kto opłaca składkę chorobową. Ubezpieczenie chorobowe jest obowiązkowe w przypadku pracownika w rozumieniu Kodeksu pracy. Pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie:

• umowy o pracę
• spółdzielczej umowy o pracę
• powołania
• mianowania
• wyboru.

Polecamy: Wynagrodzenia 2021

Natomiast dobrowolnie do ubezpieczenia chorobowego mogą przystąpić osoby:

• wykonujące pracę nakładczą,
• wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, lub współpracujące przy wykonywaniu tych umów,
• prowadzące pozarolniczą działalność lub współpracujące przy tej działalności,
• pracujące odpłatnie na podstawie skierowania do pracy w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania,
• duchowne,
• będące doktorantami otrzymującymi stypendium doktoranckie.

Ile dni?

Pobieranie zasiłku chorobowego nie jest nieograniczone. Po przekroczeniu określonej liczby dni w przypadku dalszej niezdolności do pracy można starać się o świadczenie rehabilitacyjne. Maksymalnie w roku kalendarzowym można przez 182 dni pobierać zasiłek chorobowy. Wyjątek stanowi ciąża i gruźlica, które wydłużają możliwość korzystania z zasiłku do 270 dni w roku. Po tym czasie, jeśli dalsze leczenie czy rehabilitacja dają szansę na powrót do zdolności do pracy, można otrzymywać z ZUS świadczenie rehabilitacyjne.

Warto podkreślić, że zasiłek chorobowy za każdy dzień niezdolności do pracy, także wolne od pracy weekendy.

Ile wynosi netto?

Wysokość zasiłku chorobowego ustala się za pomocą podstawy wymiaru zasiłku. Podstawa wymiaru zasiłku to średnie wynagrodzenie z ostatnich 12 miesięcy pracy, przy czym dla pełnoetatowca nie może być niższa niż minimalne wynagrodzenie za pracę obowiązujące w danym roku kalendarzowym pomniejszone o składki zus (emerytalna, rentowa i chorobowa) czyli 13,71% tego wynagrodzenia. Minimalna płaca w 2021 r. wynosi 2800 zł brutto. 2800 zł – 383,88 zł = 2416,12 zł (minimalna płaca pomniejszona o składki zus)

Dzieląc na 30, otrzymuje się wynik minimalnego chorobowego dla pełnoetatowca za każdy dzień nieobecności w pracy w 2021 r. przy założeniu, że przysługuje mu zasiłek w wysokości 100% czyli np. choroba w trakcie ciąży. Jest to 80,53 zł brutto. W przypadku normalnej choroby należy tę kwotę pomniejszyć o 20%, ponieważ wówczas ubezpieczony ma prawo do 80% podstawy wymiaru zasiłku chorobowego.

Jeśli niezdolność do pracy w czasie ciąży trwała 5 dni, kwotę 80,53 zł mnoży się razy 5, co daje wynik 402,65 zł. Aby obliczyć kwotę netto, należy potrącić od otrzymanego wyniku zaliczkę na podatek dochodowy - 17%. Podstawę opodatkowania zaokrągla się do pełnej złotówki, a więc 403 zł x 17% = 68,51. Po zaokrągleniu 69 zł to zaliczka na podatek. 

403 - 69 = 334 zł

Na podanym przykładzie zasiłek chorobowy netto wynosi 334 zł.

Jak już wcześniej zostało wspomniane, zasiłek stanowi 80% podstawy wymiaru. Jeśli pracownik ma stałą pensję, za czas choroby przysługiwać mu będzie 80% pensji. Natomiast za czas pobytu w szpitalu przysługuje 70% podstawy wymiaru. Wyjątek stanowi niezdolność do pracy spowodowana wypadkiem przy pracy, chorobą zawodową czy przypadająca na okres ciąży. Wówczas zasiłek to aż 100% podstawy wymiaru, a więc pełne wynagrodzenie pracownika. 100% należy się także za czas badań lekarskich kandydata na dawcę komórek, tkanek czy narządów.

Pracownica otrzymuje stałe wynagrodzenie za pracę w wysokości 4000 zł brutto. Kwotę tę należy pomniejszyć o składki (13,71%) czyli 548,40 zł. 4000 – 548,40 = 3451,60 zł. Aby obliczyć chorobowe za każdy dzień niezdolności do pracy dzieli się tę kwotę przez 30, co daje wynik 115,05 zł brutto. Taka kwota przysługiwałaby pracownicy np. w okresie ciąży (100%). Jeśli jednak jest to zwykła choroba, należy się 80% czyli 92,04 zł brutto. Kwota netto zostaje po odliczeniu zaliczki na podatek dochodowy (17%).

Do kiedy jest wypłacany?

Zasiłek chorobowy wypłacany jest do 182 lub 270 dni, jak zostało wspomniane wyżej. Jest jeszcze jeden limit czasowy. Chodzi o to, że niezdolność do pracy musi powstać w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego, a więc np. w czasie trwania umowy o pracę, bądź najpóźniej do 14 dnia po ustaniu ubezpieczenia. Prawo przewiduje jednak wyjątki, kiedy to zasiłek zostanie wypłacony, nawet jeśli niezdolność powstała aż do 3 miesięcy od ustania ubezpieczenia chorobowego lub wypadkowego.

Zasiłek chorobowy a ciąża

Jak już zostało wspomniane w okresie ciąży zasiłek chorobowy przysługuje w wyższej kwocie, a mianowicie 100% podstawy jego wymiaru. Można go pobierać również dłużej – nie 182, lecz aż 270 dni w roku kalendarzowym.

Czy zasiłek chorobowy to dochód?

Ubezpieczeni szukają informacji o tym, czy zasiłek chorobowy jest opodatkowany, a więc czy jest dochodem? Tak, przepisy o podatku dochodowym od osób fizycznych uznają zasiłek za dochód, a więc trzeba się z niego rozliczyć w rocznej deklaracji podatkowej. Zasiłek chorobowy stanowi przychód z innych źródeł, a wynagrodzenie chorobowe wypłacane przez pracodawcę stanowi przychód ze stosunku pracy.

Zasiłek chorobowy z ubezpieczenia wypadkowego

Gdy przyczyną niezdolności do pracy jest wypadek przy pracy lub choroba zawodowa, zasiłek przysługuje już od pierwszego dnia niezdolności. Nieważne jest przy tym czy minął tzw. okres wyczekiwania.

Ubezpieczony nie otrzyma jednak zasiłku chorobowego, jeśli za czas niezdolności do pracy pobiera inne świadczenia - wynagrodzenie, uposażenie, stypendium lub innego świadczenie przysługujące za ten czas niezdolności do pracy.

Kolejną odmiennością przy niezdolności do pracy spowodowaną wypadkiem przy pracy czy chorobą zawodową jest jego wysokość. Zasiłek chorobowy z ubezpieczenia wypadkowego równy jest kwocie 100% podstawy wymiaru zasiłku.

Podstawa prawna:

USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dziennik Ustaw rok 2020 poz. 1320)

USTAWA z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dziennik Ustaw rok 2020 poz. 870)

USTAWA z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dziennik Ustaw rok 2019 poz. 1205)

USTAWA z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dziennik Ustaw rok 2020 poz. 266)