Kategorie

Choroba pracownika - problem pracodawcy

Krystyna Kwapisz
Radca prawny.
W okresie jesienno-zimowym zwiększa się absencja pracowników z powodu chorób. W związku z tym pracodawcy mają wiele obowiązków, np. wypłacanie wynagrodzenia chorobowego. Mogą również przeprowadzać kontrole wykorzystywania L4.

Pracodawca, wykonując ustawowy obowiązek dbania o zdrowie pracowników przez zapewnienie im bezpiecznych warunków pracy, musi pamiętać, że przede wszystkim spoczywa na nim obowiązek zapewnienia prawidłowego funkcjonowania zakładu pracy. W tym celu może zarówno starać się zapobiegać absencjom pracowników, jak i kontrolować sposób wykorzystywania przez nich zwolnień lekarskich.

Szczepienia ochronne

Okres jesienny to sezon częstych przeziębień i zachorowań na grypę. W celu obniżenia ryzyka zachorowań na tę chorobę i zapewnienia prawidłowego funkcjonowania zakładu wielu pracodawców decyduje się na finansowanie pracownikom szczepień przeciwko grypie. Jak wynika z Pisma Podsekretarza Stanu Ministerstwa Finansów z 15 grudnia 2009 r., sfinansowanie takiej szczepionki pracownikowi stanowi jego przychód, gdyż nie jest ona wymieniona w treści rozporządzenia jako obowiązkowa dla pracodawcy. Pracodawca nie może jednak zmusić pracownika do przyjęcia szczepionki przeciwko grypie, chyba że wynika to z wewnętrznych przepisów obowiązujących u danego pracodawcy (DD3/0602/75/KDJ/09/BMI9-15711), np. gdy zakładem pracy jest szpital.

Czytaj także: Nieobecność pracownicy w pracy i brak zwolnienia lekarskiego >>

Ponadto przepisy Kodeksu pracy nakładają na pracodawcę obowiązek chronienia zdrowia i życia pracowników przez zagwarantowanie im odpowiednich warunków pracy. Potwierdzają to liczne orzeczenia Sądu Najwyższego (np. II PK 175/10). Obowiązek ten obejmuje wiele norm i zasad, których przestrzeganie ma ograniczyć niekorzystny wpływ czynników występujących w środowisku pracy na zdrowie i życie pracownika. U osób pracujących narażonych na działanie czynników biologicznych przeprowadza się, po uzyskaniu ich zgody, szczepienia ochronne (rozporządzenie Ministra Zdrowia z 28 listopada 2005 r. w sprawie wykazu stanowisk pracy oraz szczepień ochronnych wskazanych do wykonania pracownikom podejmującym pracę lub zatrudnionym na tych stanowiskach).

Rozporządzenie Ministra Zdrowia wskazane powyżej nie przewiduje jednak szczepień przeciwko grypie.

Pracodawca wobec orzeczonej niezdolności do pracy

Pracownik nie może samodzielnie stwierdzić, że jest chory i z tego powodu nie przyjść do pracy. Dowodem usprawiedliwiającym nieobecność w pracy jest zaświadczenie lekarskie o czasowej niezdolności do pracy (czyli zwolnienie lekarskie), wystawione zgodnie z przepisami o orzekaniu o czasowej niezdolności do pracy; zwane potocznie L4. Po przeprowadzeniu badania lekarz określa w zaświadczeniu okres, w którym pracownik nie może świadczyć pracy lub wykonywać innych czynności, które mogłyby utrudnić lub opóźnić jego powrót do zdrowia. Pracownik ma obowiązek w ciągu 2 dni poinformować pracodawcę o orzeczonej czasowej niezdolności do pracy, a następnie – nie później niż w ciągu 7 dni od daty jego otrzymania – dostarczyć pracodawcy zaświadczenie lekarskie. Może je również wysłać pocztą, ważna jest wtedy data nadania listu. Dostarczenie pracodawcy zaświadczenia lekarskiego po 7 dniach powoduje, że od 8. dnia orzeczonej niezdolności do pracy do dnia dostarczenia zaświadczenia lekarskiego pracodawca obniża wysokość zasiłku o 25%, chyba że niedostarczenie zaświadczenia nastąpiło z przyczyn niezależnych od ubezpieczonego, np. zdarzeń losowych lub nieobecności innych domowników.


Za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną pracodawca wypłaca najpierw wynagrodzenie chorobowe (za 33 lub 14 dni choroby). Po jego wykorzystaniu pracownik otrzymuje zasiłek chorobowy (od 34. lub 15. dnia), ale ciężar jego wypłaty spoczywa już na ZUS.

Pracodawca kontroluje chorego

W czasie orzeczonej niezdolności do pracy pracownikom nie wolno wykonywać pracy zarobkowej lub wykorzystywać zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia. Jeśli zostanie stwierdzona taka sytuacja, pracownik traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia.

Czytaj także: Kiedy pracodawca jest płatnikiem świadczeń chorobowych >>

W przypadku wątpliwości co do prawidłowości wystawionego zaświadczenia lekarskiego pracodawca i ZUS mogą przeprowadzić kontrolę. Wątpliwości mogą dotyczyć zarówno sposobu wykorzystywania zwolnienia lekarskiego, jak i sposobu jego uzyskania. Jak wynika z orzecznictwa Sądu Najwyższego, nie uważa się, że pracownik wykorzystuje zwolnienie lekarskie od pracy niezgodnie z jego celem, jeżeli wykonywał – nawet będąc obłożnie chorym – czynności niezbędne w celu zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych albo wykonywał je incydentalnie. Jednak wykonywanie działań, które utrudniają powrót do zdrowia lub wpływają wręcz na pogorszenie stanu zdrowia, może zostać zakwalifikowane jako wykorzystywanie zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego celem (I UK 140/09; III UK 71/09).

WAŻNE!

W przypadku gdy zaświadczenie lekarskie zostało sfałszowane lub wystawione w wyniku podstępu pracownika (udawał chorobę) – zasiłek chorobowy nie przysługuje.

Przykład

Pracownik otrzymał zwolnienie lekarskie z adnotacją „chory musi leżeć”. Jest osobą samotną. Mimo zakazu lekarza wyszedł z domu po zakupy. Powstaje pytanie, czy takie wyjście będzie niezgodnie z przeznaczeniem zwolnienia lekarskiego oraz jakiego charakteru są dokonywane zakupy. Jeśli pracownik poszedł po artykuły niezbędne do codziennego funkcjonowania (np. jedzenie, leki), nie ma podstaw do kwestionowania zasadności jego działania. Jeśli zaś poszedł do sklepu, w którym trwała wyprzedaż sprzętu RTV, to prawdopodobnie wykorzystał on zwolnienie lekarskie niezgodnie z jego celem. Jednak taka okoliczność powinna być dokładnie wyjaśniona, ponieważ może się okazać, że ta sytuacja była dla pracownika jedyną okazją do nabycia tańszego artykułu pierwszej potrzeby.

Podstawa prawna:

Orzecznictwo:

  • wyrok SN z 4 listopada 2009 r. (II UK 140/09, M.P.Pr. 2010/6/318),
  • wyrok SN z 3 marca 2010 r. (III UK 71/09, niepubl.),
  • wyrok SN z 27 stycznia 2011 r. (II PK 175/10, niepubl.).
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę? Co roku rośnie kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę (tzw. najniższej krajowej, płacy minimalnej) i minimalnej stawki godzinowej. Już dziś wiadomo, że minimalne wynagrodzenie wzrośnie w 2022 r. do 3010 zł brutto (w 2021 roku wynosi 2800 zł). Pracownicy i pracodawcy mają wątpliwości, czy z uwagi na wzrost płacy minimalnej od nowego roku trzeba zmienić postanowienia wszystkich umów o pracę, które obecnie opiewają na kwotę niższą niż 3010 zł? Czy można nie zmieniać umów a np. uzupełniać wynagrodzenie za pracę, premią do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę? Co może zrobić pracownik, jeżeli pracodawca nie wypłaca mu minimalnego wynagrodzenia? Wyjaśnień w tym zakresie udzieliła Państwowa Inspekcja Pracy.

    Jak zapewnić bezpieczeństwo pracownikom zdalnym?

    Bezpieczeństwo pracowników zdalnych może stanowić duże wyzwanie. To w domu zdarza się najwięcej wypadków. Za co odpowiada pracodawca? Jakie są przepisy BHP?

    Potwierdzenie danych w ZUS - instrukcja

    Potwierdzenie danych w ZUS można otrzymać przez PUE ZUS. Jak samodzielnie utworzyć dokument? Oto instrukcja jak zrobić to krok po kroku.

    Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze także świadczeniobiorca

    Elektroniczne Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze teraz także świadczeniobiorca, np. potwierdzenie prawa do emerytury, renty, zasiłku.

    Od wypłat z PPK zazwyczaj nie pobiera się podatku Belki

    Wypłaty z PPK - uczestnik PPK może w każdym czasie skorzystać ze swoich środków. W niektórych przypadkach wiąże się to jednak z obowiązkiem zapłaty 19% zryczałtowanego podatku dochodowego (tzw. podatku Belki).

    Potrzeby pracowników - wnioski z pandemii

    Potrzeby pracowników różnią się w zależności od rodzaju pracowników: fizycznych i biurowych. Jakie wnioski można wyciągnąć z pandemii COVID-19?

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków - pandemia

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków w czasie pandemii wzrosły. Statystyczny pracownik ma w tygodniu 5,5 godziny nadgodzin.

    Narzędzia do identyfikacji talentów - 3 zalety

    Narzędzia do identyfikacji talentów pozwalają zwiększyć potencjał firmy. Jakie są 3 główne zalety tego typu narzędzi?

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w pandemii - wątpliwości

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w czasie pandemii została uregulowana przepisami ustawy covidowej. Czy nowy limit wysokości odpraw odnosi się do wszystkich świadczeń? Jakie wątpliwości budzą nowe przepisy?

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r.

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r. ustanawia Prezydent RP. Święto będzie w grudniu. Czy oznacza to kolejny dzień wolny od pracy?

    Niebieska Karta UE - będą zmiany

    Niebieska Karta UE dotyczy zatrudniania cudzoziemców spoza UE. Odbywa się na innych zasadach niż obywateli państw członkowskich UE. Europarlament przyjął przepisy ułatwiające zatrudnianie obcokrajowców.

    Jak najniższa krajowa rosła od 2015 do 2022 r.?

    Najniższa krajowa w 2015 r. wynosiła 1750 zł brutto. W 2022 r. będzie to 3010 zł brutto. Najniższa krajowa wzrosła o 1260 zł.

    Dzień próbny w pracy - płatny czy nie?

    Dzień próbny w pracy a wynagrodzenie - czy jest płatny? Co na to prawo? W celu sprawdzenia pracownika należałoby podpisać umowę na okres próbny.

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy złożyć?

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy należy złożyć oświadczenie? Co z podwyższonymi kosztami przychodu?

    ZUS ERO - emerytura z datą wsteczną

    ZUS ERO to wniosek o emeryturę z datą wsteczną. Podstawą przyznania lub przeliczenia emerytury z datą wcześniejszą są przepisy covidowe. Dla kogo jest ten wniosek?

    Odprawa emerytalna - wysokość, warunki

    Jaka jest wysokość odprawy emerytalnej? Jakie warunki należy spełnić, aby ją otrzymać? Czy odprowadza się od niej podatek i składki ZUS? Kiedy wypłacić odprawę?

    Jakie są składniki wynagrodzenia za pracę?

    Składniki wynagrodzenia za pracę to przede wszystkim wynagrodzenie zasadnicze i dodatki. Czym premia różni się od nagrody?

    PPK: od 2022 r. stan oszczędności na mojeppk.pl

    PPK - od 2022 r. stan oszczędności będzie można sprawdzić na mojeppk.pl. Do jakich danych będzie miał dostęp każdy uczestnik PPK?

    Płaca minimalna 2022 - jest decyzja rządu

    Płaca minimalna w 2022 r. wzrośnie o 210 zł. Ile wyniesie płaca minimalna 2022? Jest już ostateczna decyzja rządu.

    Praca zdalna a migracje zarobkowe

    Jak praca zdalna wpływa na migracje zarobkowe? Czy na pewno jest ich teraz mniej? Oto wyniki badania.

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca to okoliczność uprawniająca pracownika do wolnego od pracy. Ile dni przysługuje? Jaki jest termin ich wykorzystania?

    Praca zdalna a kolejne fale pandemii [RAPORT]

    Praca zdalna zyskiwała na popularności wraz z nastaniem kolejnych fal pandemii COVID-19. Sprawdź, jaki wpływ na pracę miały fale koronawirusa w Polsce i Unii Europejskiej.

    Co pracownicy mówią o pracodawcach w sieci?

    Pracownik i pracodawca - jak wyglądają stosunki z szefem? Co można przeczytać na ten temat w Internecie? Okazuje się, że najważniejsze jest dobre rozstanie.

    Urodzeni w latach 1984-1994 chcą całkowitej pracy zdalnej

    Całkowita praca zdalna najwięcej zwolenników ma wśród pracowników urodzonych w latach 1984-1994.

    Niemcy: odszkodowanie za kwarantannę tylko dla zaszczepionych

    Odszkodowanie za czas kwarantanny będzie przyznawane tylko zaszczepionym pracownikom? Taki projekt nowych przepisów powstał w Niemczech.