Kategorie

Urlopy macierzyńskie - zmiany od 1 stycznia 2012 r.

Małgorzata Podgórska
Bogusław Nowakowski
Od 1 stycznia 2012 r. zwiększeniu ulegnie wymiar dodatkowego urlopu macierzyńskiego oraz wymiar dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego (tzw. dodatkowego urlopu adopcyjnego). Urlop ojcowski osiągnie natomiast swój docelowy wymiar (2 tygodnie).

Zmianę przepisów dotyczących uprawnień rodzicielskich wprowadzi ustawa z 6 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (tzw. nowelizacja macierzyńska).

Większy wymiar dodatkowego urlopu macierzyńskiego i dodatkowego urlopu adopcyjnego

Po zakończeniu podstawowego urlopu macierzyńskiego pracownicy przysługuje prawo do dodatkowego urlopu macierzyńskiego (art. 1821 Kodeksu pracy).

W 2011 r. wymiar tego urlopu wynosi:

  • do 2 tygodni, w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie,
  • do 3 tygodni, w przypadku porodu mnogiego.

Od 1 stycznia 2012 r. wymiar dodatkowego urlopu macierzyńskiego ulegnie zwiększeniu i będzie wynosił:

  • do 4 tygodni – w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie,
  • do 6 tygodni – w przypadku porodu mnogiego.

Taki wymiar dodatkowego urlopu będzie obowiązywał w 2012 r. i w 2013 r., a od 1 stycznia 2014 r. osiągnie swój docelowy wymiar i będzie wynosił:

  • do 6 tygodni – w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie,
  • do 8 tygodni – w przypadku porodu mnogiego.

Czytaj także: Zasiłek macierzyński za okres urlopu ojcowskiego >>

Także pracownikowi uprawnionemu do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego (tzw. urlopu adopcyjnego) przysługuje prawo do urlopu dodatkowego. W 2011 r. wymiar tego urlopu wynosi:

  • do 2 tygodni – w przypadku przyjęcia na wychowanie jednego dziecka,
  • do 3 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia na wychowanie więcej niż jednego dziecka,
  • 1 tydzień, jeżeli pracownik nie może wykorzystać dodatkowego urlopu w podanych wyżej wymiarach ze względu na osiągnięcie przez dziecko 7. roku życia lub 10. roku życia (dotyczy to dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego).

Od 1 stycznia 2012 r. wymiar dodatkowego urlopu adopcyjnego ulegnie zwiększeniu i będzie wynosił:

  • do 4 tygodni – w przypadku przyjęcia na wychowanie jednego dziecka,
  • do 6 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia na wychowanie więcej niż jednego dziecka,
  • do 2 tygodni, jeżeli pracownik nie może wykorzystać dodatkowego urlopu w podanych wyżej wymiarach ze względu na osiągnięcie przez dziecko 7. roku życia lub 10. roku życia (dotyczy to dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego).

Taki wymiar urlopu dodatkowego będzie obowiązywał w 2012 r. i w 2013 r., a od 1 stycznia 2014 r. osiągnie swój docelowy wymiar, o którym mowa w art. 183 § 3 Kodeksu pracy (tj. do 6 tygodni – w przypadku przyjęcia na wychowanie jednego dziecka, do 8 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia na wychowanie więcej niż jednego dziecka i do 3 tygodni – w przypadku przyjęcia na wychowanie dziecka w takim wieku, że nie można wykorzystać maksymalnego wymiaru dodatkowego urlopu).


Uprawnieni pracownicy

Co do zasady, z dodatkowego urlopu macierzyńskiego może skorzystać pracownica – matka dziecka (art. 1821 Kodeksu pracy).

Jednak w dwóch przypadkach uprawniony do skorzystania z takiego urlopu jest także pracownik – ojciec wychowujący dziecko, mianowicie jeżeli:

  • pracownica zrezygnuje z urlopu macierzyńskiego po wykorzystaniu 14 tygodni, a z pozostałej części tego urlopu będzie korzystał pracownik-ojciec wychowujący dziecko;
  • pracownica wykorzysta podstawowy urlop macierzyński i nie będzie zamierzała korzystać z dodatkowego urlopu macierzyńskiego.

Czytaj także: Prawo do urlopu macierzyńskiego w szczególnych okolicznościach >>

Do dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego jest uprawniony pracownik, który przyjął dziecko na wychowanie i wystąpił do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka lub który przyjął dziecko na wychowanie jako rodzina zastępcza, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem – nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, nie dłużej niż do ukończenia przez nie 10. roku życia – i wykorzystał urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego.

Od 1 stycznia 2012 r. urlop ojcowski wyniesie 2 tygodnie

Obecnie do urlopu ojcowskiego jest uprawniony pracownik – ojciec wychowujący dziecko. Ma on możliwość skorzystania z tego urlopu w okresie:

  • do ukończenia przez dziecko 12. miesiąca życia albo
  • do upływu 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia orzekającego przysposobienie i nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, nie dłużej niż do ukończenia przez nie 10. roku życia.

Uprawnienie do tego urlopu przysługuje zarówno pracownikom – ojcom biologicznym dziecka, jak i ojcom, którzy przysposobili dziecko. Obecnie wymiar urlopu ojcowskiego wynosi 1 tydzień, natomiast od 1 stycznia 2012 r. urlop ten osiągnie swój docelowy wymiar i będzie wynosił 2 tygodnie.

WAŻNE!

Od 1 stycznia 2012 r. wymiar urlopu ojcowskiego, niezależnie od liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie lub jednocześnie przysposobionych, będzie wynosił 2 tygodnie.

Korzystanie z urlopów dodatkowych oraz z urlopu ojcowskiego na przełomie lat 2011/2012

Reklama

W celu wyeliminowania wątpliwości interpretacyjnych w tzw. nowelizacji macierzyńskiej znalazły się przepisy przejściowe rozstrzygające kwestie związane z korzystaniem przez pracowników z urlopów dodatkowych (macierzyńskiego i adopcyjnego) oraz z urlopu ojcowskiego na przełomie lat 2011/2012.

Pracownicy korzystający 1 stycznia 2012 r. z dodatkowego urlopu macierzyńskiego oraz dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego w niższych wymiarach mają prawo do części dodatkowego urlopu w wymiarze odpowiadającym różnicy między podwyższonym (obowiązującym od 1 stycznia 2012 r.) a dotychczasowym (obowiązującym w 2011 r.) wymiarem dodatkowego urlopu.

Części dodatkowego urlopu udziela się jednorazowo w wymiarze tygodnia lub jego wielokrotności, bezpośrednio po wykorzystaniu dodatkowego urlopu macierzyńskiego lub dodatkowego urlopu adopcyjnego, na pisemny wniosek składany w terminie nie krótszym niż 3 dni przed rozpoczęciem korzystania z takiej części urlopu. Ustawowe 3-dniowe wyprzedzenie to warunek konieczny. Złożenie wniosku z krótszym wyprzedzeniem może skutkować utratą uprawnienia do uzupełniającej części urlopu. W takiej bowiem sytuacji wniosek pracownika nie jest dla pracodawcy wiążący i wyłącznie od jego swobodnej decyzji zależy, czy zostanie uwzględniony. Dlatego lepiej składać wnioski wcześniej i nie czekać do ostatniej chwili.

PRZYKŁAD

Pracownik 8 stycznia 2012 r. zakończy korzystanie z dodatkowego urlopu adopcyjnego w wymiarze 3 tygodni udzielonego z tytułu jednoczesnego przyjęcia na wychowanie dwojga dzieci. W związku z tym pracownik jest uprawniony do uzupełniającej części w wymiarze do 3 tygodni, z której może skorzystać po uprzednim złożeniu wniosku w tej sprawie z minimum 3-dniowym wyprzedzeniem. Pracownik mógł także złożyć wniosek o urlop uzupełniający wcześniej lub nawet w tym samym piśmie, w którym występował o udzielenie mu urlopu dodatkowego w 2011 r. i taki wniosek byłby wiążący dla pracodawcy.


Reklama

Także pracownik-ojciec wychowujący dziecko, korzystający 1 stycznia 2012 r. z urlopu ojcowskiego w wymiarze 1 tygodnia, ma prawo do części urlopu w wymiarze odpowiadającym różnicy między podwyższonym (2-tygodniowym) a dotychczasowym (1-tygodniowym) wymiarem urlopu ojcowskiego.

Części urlopu ojcowskiego udziela się bezpośrednio po wykorzystaniu urlopu w dotychczasowym wymiarze, na pisemny wniosek składany w terminie nie krótszym niż 3 dni przed rozpoczęciem korzystania z takiej części urlopu. Termin ten jest krótszy od standardowego terminu na składanie wniosku o udzielenie urlopu ojcowskiego, który wynosi 7 dni przed rozpoczęciem urlopu.

Czytaj także: Zasady udzielania dni wolnych z tytułu opieki nad dzieckiem >>

Warto podkreślić, że podobnie jak przy urlopach dodatkowych można złożyć wniosek o część uzupełniającą urlopu ojcowskiego wcześniej, tak aby nie przeoczyć terminu i taki wniosek będzie wiążący dla pracodawcy.

PRZYKŁAD

Pracownik zamierza skorzystać z urlopu ojcowskiego w wymiarze 1 tygodnia w okresie od 29 grudnia 2011 r. do 4 stycznia 2012 r. W związku z tym będzie on uprawniony do złożenia wniosku o udzielenie mu uzupełniającej części urlopu ojcowskiego najpóźniej 1 stycznia 2012 r. (ale jest zalecane złożenie wniosku wcześniej, biorąc pod uwagę, że jest to dzień wolny od pracy). Wniosek pracownika będzie wiążący dla pracodawcy. Pracownik będzie więc korzystał z urlopu ojcowskiego w okresie od 29 grudnia 2011 r. do 11 stycznia 2012 r., a jego łączny wymiar wyniesie 2 tygodnie.

PRZYKŁAD

Urlop ojcowski udzielony pracownikowi w 2011 r. w wymiarze 1 tygodnia zakończy się 2 stycznia 2012 r. Pracownik ten jest uprawniony do uzupełniającej części urlopu w wymiarze 1 tygodnia i w związku z tym może złożyć wniosek o tę część urlopu najpóźniej 30 grudnia 2011 r. Pracownik, wiedząc, że będzie uprawniony do uzupełniającej części urlopu ojcowskiego, składając 19 grudnia 2011 r. wniosek o udzielenie mu urlopu ojcowskiego w wymiarze obowiązującym w 2011 r. może także zaznaczyć w nim, że jednocześnie składa wniosek o udzielenie mu uzupełniającej części tego urlopu, z której zacznie korzystać od 3 stycznia 2012 r.

WAŻNE!

Wniosek o udzielenie uzupełniającej części dodatkowego urlopu macierzyńskiego (i adopcyjnego) oraz urlopu ojcowskiego należy złożyć nie później niż 3 dni przed rozpoczęciem korzystania z tej części urlopu.

Pracownicy, którym urlop dodatkowy lub urlop ojcowski (w wymiarach obowiązujących w 2011 r.) zakończy się 31 grudnia br., nie będą mogli skorzystać z uzupełniającej części tego urlopu. Nabycie prawa do uzupełniającego urlopu dodatkowego lub uzupełniającego urlopu ojcowskiego następuje, na podstawie przepisów tzw. nowelizacji macierzyńskiej, jeżeli pracownik korzysta z takiego urlopu 1 stycznia 2012 r. Pracownicy korzystający z dodatkowych urlopów nie będą zatem mieli wyboru, gdyż termin korzystania z urlopu dodatkowego jest zdeterminowany datą końcową urlopu podstawowego. Natomiast pracownicy – ojcowie składający w grudniu br. wniosek o urlop ojcowski mogą (jeżeli nie ogranicza ich wiek dziecka i w przypadku adopcji dodatkowo 12-miesięczny termin od uzyskania prawomocnego orzeczenia sądowego o przysposobieniu) tak obliczyć termin skorzystania z urlopu, aby ostatnim dniem był 1 stycznia 2012 r.

Łączenie pracy zawodowej z dodatkowymi urlopami w okresie przejściowym

Przepisy tzw. nowelizacji macierzyńskiej nie przewidują regulacji wprost dotyczącej postępowania pracownika w razie jednoczesnego korzystania na przełomie lat 2011/2012 z dodatkowego urlopu macierzyńskiego (lub adopcyjnego) i wykonywania pracy w wymiarze nie wyższym niż 1/2 etatu.

Wydaje się jednak, że pracownik łączący pracę zawodową z urlopem dodatkowym występując do pracodawcy o udzielenie mu uzupełniającej części tego urlopu powinien także określić, czy w czasie korzystania z jego uzupełniającej części będzie wyłącznie na urlopie, czy nadal będzie łączył urlop z wykonywaniem pracy.

W zasadzie nie ma przeszkód prawnych, aby pracownik we wniosku o udzielenie uzupełniającej części urlopu dodatkowego wnioskował również o łączenie urlopu ze świadczeniem pracy.

Podstawa prawna:

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.