REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Czy urlop bezpłatny chroni pracownika przed zwolnieniem

Ryszard Sadlik
Ryszard Sadlik

REKLAMA

W czasie urlopu bezpłatnego pracownika stosunek pracy ulega zawieszeniu. Pracodawca nie może jednak co do zasady zwolnić pracownika w czasie korzystania przez niego z urlopu bezpłatnego ani też wypowiedzieć mu warunków pracy lub płacy.

Istotą urlopu bezpłatnego jest zwolnienie stron stosunku pracy z ich podstawowych obowiązków, czyli zwolnienie pracownika z obowiązku wykonywania pracy oraz pracodawcy z obowiązku wypłacania wynagrodzenia.

REKLAMA

REKLAMA

Ochrona w czasie urlopu bezpłatnego

W czasie korzystania z urlopu bezpłatnego przez pracownika mają do niego zastosowanie przepisy o ochronie trwałości stosunku pracy, które chronią go przed rozwiązaniem umowy o pracę. W szczególności pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę w czasie urlopu pracownika, a także w czasie innej usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy, jeżeli nie upłynął jeszcze okres uprawniający do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia (art. 41 k.p.). Dotyczy to też wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy lub pracy (art. 42 k.p.).

Łączenie urlopu bezpłatnego z wypoczynkowym >>

Ochrona dotyczy również wszelkiego rodzaju umów o pracę, które mogą być rozwiązane w drodze wypowiedzenia, a więc zarówno umów na czas nieokreślony, na czas określony (w których zawarto klauzulę o 2-tygodniowym wypowiedzeniu), umów na zastępstwo, jak i umów na okres próbny. Przepis art. 41 k.p. wskazuje bowiem ogólnie na wypowiedzenie, nie ograniczając zakazu wypowiadania do określonego rodzaju umowy o pracę.

REKLAMA

Pracodawca nie może co do zasady zwolnić pracownika w czasie korzystania przez niego z urlopu bezpłatnego ani też wypowiedzieć mu warunków pracy lub płacy.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Przykład

Leokadia B. była zatrudniona na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony i od 2 lat korzystała z urlopu bezpłatnego. W czasie tego urlopu pracodawca wypowiedział pracownicy umowę o pracę z powodu braku jej przydatności do pracy. Leokadia B. wniosła odwołanie od tego wypowiedzenia do sądu pracy, podnosząc, że takie działanie pracodawcy jest sprzeczne z prawem. Sąd podzielił jej stanowisko i przywrócił ją do pracy, uznając, że pracodawca naruszył przepis art. 41 k.p.

Wyjątki od ochrony

Od ochrony stałości zatrudnienia wynikającej z art. 41 k.p. istnieją wyjątki zawarte w art. 411 k.p. oraz w ustawie o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (zwanej dalej ustawą o zwolnieniach grupowych). Ograniczają one znacznie zakres tej ochrony.

W razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy nie stosuje się przepisów art. 38, 39 i 41 k.p. ani przepisów szczególnych dotyczących ochrony pracowników przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę (art. 411 § 1 k.p.). Wskazywał na to również Sąd Najwyższy w wyroku z 15 marca 2001 r. (I PKN 447/00).


Należy podkreślić, że przepis art. 411 § 1 k.p. nie ma zastosowania do upadłości z możliwością zawarcia układu (art. 267 i następne ustawy z 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze, DzU z 2009 r. nr 175, poz. 1361 ze zm.). Przepis art. 411 § 1 k.p. ma więc zastosowanie tylko w razie ogłoszenia upadłości obejmującej likwidację majątku pracodawcy.

Natomiast w myśl art. 5 ust. 3 i 4 ustawy o zwolnieniach grupowych pracodawca może wobec pracowników przebywających na urlopie bezpłatnym zastosować wypowiedzenie zmieniające, przy czym w razie obniżenia przez to ich wynagrodzenia nie mają oni prawa do dodatków wyrównawczych. Ponadto pracodawca może wypowiedzieć tym pracownikom umowy o pracę. Jest to jednak dopuszczalne tylko w przypadku urlopu trwającego przynajmniej 3 miesiące.

Przykład

W firmie przeprowadzane są zwolnienia grupowe. Jan S. będący jej pracownikiem korzystał z urlopu bezpłatnego w wymiarze 10 miesięcy. Po upływie 4 miesięcy tego urlopu otrzymał pismo zawierające wypowiedzenie umowy o pracę. Jan S. wniósł wówczas powództwo do sądu pracy, domagając się uznania tego wypowiedzenia za bezskuteczne. Sąd jednak oddalił jego powództwo, gdyż pracodawca był już uprawniony do wypowiedzenia umowy o pracę.

Natomiast w przypadku zwolnień indywidualnych z przyczyn niedotyczących pracowników (art. 10 ust. 1 i 2 ww. ustawy) pracodawca może wypowiedzieć umowę o pracę pracownikom na urlopie bezpłatnym trwającym co najmniej 3 miesiące, pod warunkiem niezgłoszenia sprzeciwu przez zakładową organizację związkową w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o zamierzonym wypowiedzeniu. Przy czym wyrażenie sprzeciwu będzie wiążące dla pracodawcy i uniemożliwi mu zgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę. Przepisy nie określają formy sprzeciwu, dlatego też należy uznać, że organizacja związkowa może wyrazić swój sprzeciw w każdej formie (np. pocztą elektroniczną bądź nawet telefonicznie). Natomiast brak reakcji (milczenie) związku zawodowego jest równoznaczny w skutkach prawnych ze zgodą na dokonanie wypowiedzenia.

Inna praca podczas urlopu wypoczynkowego lub bezpłatnego >>

Pracodawca może także wypowiedzieć tym pracownikom warunki pracy i płacy, jeżeli z przyczyn niedotyczących tych pracowników nie jest możliwe dalsze ich zatrudnianie na dotychczasowych stanowiskach pracy. W takim przypadku stosuje się art. 38 k.p. (art. 10 ust. 2 i 3 ww. ustawy). A zatem w przypadku zwolnień indywidualnych możliwości wypowiedzenia umowy o pracę lub warunków pracy i płacy pracownikom na urlopach bezpłatnych są utrudnione, gdyż pracodawca musi tu współdziałać ze związkiem zawodowym reprezentującym pracownika.

Rozwiązanie bez wypowiedzenia

W czasie korzystania przez pracownika z urlopu bezpłatnego pracodawca może również rozwiązać z nim umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy tego pracownika, w taki sam sposób jak z innymi pracownikami. Przykładowo, rozwiązanie umowy o pracę może nastąpić z powodu popełnienia przez pracownika przestępstwa, które uniemożliwia dalsze zatrudnienie go na zajmowanym dotąd stanowisku lub w razie zawinionej utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na dany stanowisku (np. w razie utraty prawa jazdy). Natomiast nie można rozwiązać umowy bez wypowiedzenia na zasadach określonych w art. 53 k.p. z powodu długotrwałej choroby pracownika przypadającej w czasie urlopu. Wynika to z tego, że w tym przypadku nieobecność pracownika w pracy, jako przyczyna rozwiązania umowy, nie występuje, gdyż jest ona następstwem udzielonego mu urlopu.

Podstawa prawna:

Orzecznictwo:

  • wyrok SN z 15 marca 2001 r. (I PKN 447/00, OSNP 2002/24/593).
Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie - QUIZ
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne

REKLAMA

Kadry
Do 16 listopada 2026 r. na kontach w PPK pojawi się wpłata powitalna od państwa. W jeden miesiąc do programu dołączyło ponad 53 tys. osób

Popularność oszczędzania w PPK rośnie. Tylko w jeden miesiąc, w październiku, do programu dołączyło ponad 53 tys. osób. Do dnia 16 listopada 2026 r. na kontach pojawi się wpłata powitalna w wysokości 250 zł.

Muszę odebrać dziecko z przedszkola lub ze szkoły - czy pracodawca to rozumie? Ponad 6,5 mln pracowników w Polsce opiekuje się dziećmi do 15. roku życia

Muszę odebrać dziecko z przedszkola lub ze szkoły - czy pracodawca rozumie rodziców? Z danych GUS wynika, że ponad 6,5 mln pracowników w Polsce opiekuje się dziećmi do 15. roku życia, a nagłe sytuacje wymagające obecności mamy lub taty to konieczność przerwania pracy, nawet najbardziej wymagających projektów.

Ważna granica 6 miesięcy zatrudnienia pracownika tymczasowego. Wówczas pracodawca musi umożliwić wykorzystanie urlopu, także na żądanie

Zasady udzielania urlopu wypoczynkowego pracownika tymczasowego są odmienne od generalnych reguł prawa pracy. Ważna jest tutaj granica 6 miesięcy zatrudnienia. Od tego momentu pracodawca musi umożliwić wykorzystanie urlopu, także 4 dni na żądanie pracownika. Co pracodawca powinien ustalić z agencją pracy tymczasowej? Kto udziela dni wolnych, a kto wypłaca ekwiwalent?

Zanim przyjdzie PIP. Kim jest społeczny inspektor pracy i jakie ma uprawnienia?

Społeczna inspekcja pracy kontroluje przestrzeganie całego prawa pracy, ze szczególnym uwzględnieniem przepisów bhp. Choć podlega zakładowym organizacjom związkowym, a nie pracodawcy, to dzięki stałej obecności w zakładzie społeczny inspektor pracy może wykryć zagrożenia i uchybienia, zanim zrobi to inspektor PIP. Wyjaśniamy, jakie uprawnienia ma społeczna inspekcja pracy (SIP), czym różni się od Państwowej Inspekcji Pracy i czego pracodawca może od niej oczekiwać.

REKLAMA

Karty żywieniowe do 450 zł miesięcznie bez składek ZUS. Jakie warunki musi spełnić pracodawca?

Karty żywieniowe do 450 zł miesięcznie na każdego pracownika bez składek ZUS. Kiedy i jakie posiłki dla pracowników zwolnione są ze składek ZUS? Jakie warunki musi spełnić pracodawca? Przedstawione zagadnienie i interpretacje ZUS w tym zakresie tłumaczy ekspert Marcin Stanecki.

„Tak się nie pracuje!” - rusza kampania i badanie absurdów w pracy oczami pracowników

Procedury, które zamiast pomagać komplikują pracę. Spotkania, na których nikt niczego nie ustala. Wielopoziomowe akceptacje prostych decyzji. Odpowiedzialność bez realnego wpływu na rozwiązania. Takie sytuacje mogą wydawać się pojedynczymi problemami, ale w wielu organizacjach stają się codziennością. - Chcę sprawdzić, jak te absurdy wyglądają z perspektywy pracowników, dlaczego wciąż się utrzymują i jakie mają konsekwencje. Z zebranych doświadczeń powstanie Polska Mapa Absurdów w Pracy 2026, czyli raport prezentujący 10 najczęściej wskazywanych zjawisk oraz rekomendacje, czym zastąpić nieskuteczne praktyki”- mówi Magda Maroń, ekspertka HR oraz współczesnej kultury pracy, pomysłodawczyni kampanii.

Tydzień pracy tylko do czwartku czy 26 dni dodatkowego urlopu – jak przepisy nowego kodeksu pracy skrócą czas pracy

Jeszcze sześć tygodni potrwa firmowany przez ministerstwo pracy pilotaż skróconego czasu pracy. 78 pracodawców i około 5 tys. pracowników testuje skrócenie czasu pracy, umownie określane jako czterodniowy tydzień pracy. Czy przesądzi on, że wkrótce wszystkie piątki będą wolne od pracy tak jak dziś wolne są wszystkie soboty – mamy pracować krócej, ale za te same pieniądze.

Czy ignorowanie pracownika podczas spotkań, przerywanie mu i uciszanie może stanowić mobbing?

W związku ze zmianami Kodeksu pracy, które weszły w życie 5 listopada 2026 r. powstaje wiele pytań o nową definicję mobbingu. Czy mieści się w niej ignorowanie pracownika podczas spotkań, przerywanie mu i uciszanie?

REKLAMA

Godziwe i wypłacane na czas wynagrodzenie warunkiem sine qua non dla osób po 45. roku życia

Pokolenie X to osoby między 45 a 59 rokiem życia, zwane także generacją sandwich. To pracownicy, którzy muszą łączyć pracę z opieką nad dorastającymi dziećmi i starzejącymi się rodzicami. Czego oczekują od pracy? Work-life balance jest dla nich mniej ważny. Są w momencie życia, kiedy godziwe i wypłacane na czas wynagrodzenie staje się warunkiem sine qua non.

Pracownicy pokolenia Z w zdecydowanej większości myślą o zmianie pracy przez napięcia międzypokoleniowe. Z czego wynikają konflikty?

Aż 71% pracowników pokolenia Z myślało o zmianie pracy przez napięcia międzypokoleniowe w miejscu zatrudnienia. To coraz liczniejsza grupa na rynku pracy i warto przeciwdziałać odpływowi talentów. W tym celu należy zbadać, z czego wynikają konflikty. Jak pracodawca może poprawić współpracę międzypokoleniową w firmie?

Zapisz się na newsletter
Kodeks pracy, urlopy, wynagrodzenia, świadczenia pracownicze. Bądź na bieżąco ze zmianami z zakresu prawa pracy. Zapisz się na nasz newsletter.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA