Kategorie

Składki na ubezpieczenie społeczne niani

Piotr Kostrzewa
ZUS sfinansuje składki na ubezpieczenia niani sprawującej opiekę nad dziećmi na podstawie umowy uaktywniającej. Dotyczy to składek od podstawy stanowiącej kwotę nie wyższą niż minimalne wynagrodzenia za pracę, tj. 1386 zł. Natomiast składki od nadwyżki nad minimalną pensję będą opłacane przez rodziców zatrudniających nianię.

4 kwietnia weszła w życie ustawa z 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi do lat 3 (DzU nr 45, poz. 235), zwana dalej ustawą żłobkową. Jedną z form, przewidzianą przez ustawę żłobkową, opieki nad dziećmi do lat 3 jest opieka sprawowana przez nianię. W celu zachęcenia rodziców do legalnego zatrudniania niań ustawa żłobkowa wprowadza możliwość sfinansowania składek na ich ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne ze środków budżetu państwa. Preferencyjne zasady finansowania składek na ubezpieczenia społeczne niań zaczną obowiązywać dopiero od 1 października 2011 r.

Jakie zmiany niesie dla pracodawców ustawa żłobkowa >>

Zatrudnienie niani

Za nianię w ustawie żłobkowej uważa się osobę fizyczną sprawującą opiekę nad dziećmi na podstawie umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia (tzw. umowa uaktywniająca). Niania wykonująca pracę na podstawie umowy uaktywniającej będzie więc podlegała ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu na zasadach określonych dla zleceniobiorców. Oznacza to, że obowiązkowe będą dla niej ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe i zdrowotne, a dobrowolne – ubezpieczenie chorobowe. Należy jednak wziąć pod uwagę regulacje szczególne wynikające z ustawy żłobkowej. Mianowicie do niań wykonujących pracę na podstawie umowy uaktywniającej nie będzie miał zastosowania art. 6 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którym ubezpieczeniom społecznym nie podlegają zleceniobiorcy, którzy są uczniami gimnazjów, szkół ponadgimnazjalnych, szkół ponadpodstawowych lub studentami i nie ukończyli 26 lat.

Podstawa wymiaru składek

Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne będzie ustalana w taki sam sposób jak w przypadku innych zleceniobiorców, czyli zasadniczo będzie stanowił ją przychód z tytułu umowy uaktywniającej w rozumieniu przepisów podatkowych. Inne będą natomiast zasady finansowania składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. Składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe i zdrowotne niani, obliczone od podstawy wymiaru, którą stanowi kwota nie wyższa niż kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę, będzie finansował budżet państwa za pośrednictwem ZUS.

Jaki wymiar czasu pracy obowiązuje w żłobkach po nowelizacji przepisów >>

Finansowanie składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne niani ze środków budżetu państwa będzie uzależnione od łącznego spełnienia następujących warunków:

  • niania została zgłoszona przez rodzica do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego,
  • rodzice albo rodzic samotnie wychowujący dziecko są zatrudnieni, świadczą usługi na podstawie umowy cywilnoprawnej stanowiącej tytuł do ubezpieczeń społecznych lub prowadzą pozarolniczą działalność,
  • dziecko nie jest umieszczone w żłobku, klubie dziecięcym oraz nie zostało objęte opieką sprawowaną przez dziennego opiekuna,
  • rodzic dziecka nie korzysta z ulgi na podstawie umowy aktywizacyjnej (o której mowa w art. 61c ust. 1 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy – DzU z 2008 r. nr 69, poz. 415 ze zm. – w brzmieniu obowiązującym przed 26 października 2007 r.) z osobą bezrobotną w celu wykonywania pracy zarobkowej w gospodarstwie domowym,
  • umowa uaktywniająca nie została zawarta między nianią a osobami pełniącymi funkcję rodziny zastępczej zawodowej.

Gdy rodzic samotnie wychowujący dziecko utraci zatrudnienie, zaprzestanie świadczenia usług na podstawie umowy cywilnoprawnej stanowiącej tytuł do ubezpieczeń społecznych lub wykonywania pozarolniczej działalności, składki na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne niani będą finansowane ze środków budżetu państwa jeszcze przez okres 3 miesięcy.


Obowiązki rodzica – płatnika składek

Rodzic (płatnik składek) będzie miał obowiązek niezwłocznego informowania ZUS o każdej zmianie mającej wpływ na opłacanie składek, w szczególności o rozwiązaniu lub wygaśnięciu umowy uaktywniającej. Jeśli chodzi o składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe i zdrowotne, obliczone od podstawy wymiaru stanowiącej kwotę nadwyżki nad kwotę minimalnego wynagrodzenia, a także składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, to będą one finansowane przez płatnika składek i nianię w częściach określonych w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych.

Rodzic, który zawrze z nianią umowę uaktywniającą, jako płatnik składek będzie musiał zgłosić ją do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego przy wykorzystaniu formularza ZUS ZUA. Zgłoszenia tego należy dokonać w terminie 7 dni od dnia powstania obowiązku ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego po stronie niani. Zanim to jednak uczyni, będzie musiał sam zgłosić się do ZUS jako płatnik składek przy wykorzystaniu formularza ZUS ZFA.

Koszty żłobka będą kosztami uzyskania przychodu pracodawcy >>

Zarówno składki finansowane ze środków budżetu państwa (składki opłacane przez ZUS), jak i ewentualnie te, które będą finansowane przez rodzica i nianię, rodzic będzie miał obowiązek wykazać w dokumentach rozliczeniowych, tj. deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA i raporcie ZUS RCA. Rodzic nie będzie jednak miał obowiązku składania deklaracji ZUS DRA oraz raportu ZUS RCA za kolejne miesiące, jeżeli w ostatnio złożonym komplecie dokumentów rozliczeniowych jako podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne zadeklaruje kwotę w wysokości nie wyższej niż minimalne wynagrodzenie. Zwolnienie z obowiązku comiesięcznego składania przedmiotowych dokumentów rozliczeniowych będzie obowiązywało także wówczas, gdy zmiana w stosunku do miesiąca poprzedniego będzie wynikała wyłącznie ze zmiany minimalnego wynagrodzenia.

Przekazywanie dokumentów do ZUS

W okresie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy żłobkowej rodzice nie będą mogli przekazywać do ZUS dokumentów ubezpieczeniowych w formie elektronicznej. W tym okresie wszyscy rodzice zatrudniający nianie na podstawie umowy uaktywniającej będą mieli obowiązek przekazywać do ZUS dokumenty ubezpieczeniowe w formie dokumentu pisemnego według ustalonego wzoru.

Rodzic zatrudniający nianię na podstawie umowy uaktywniającej nie będzie musiał opłacać za nią składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Podstawa prawna:

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Potrącenie zaległości ZUS z emerytury od 2022 r.

    Potrącenie zaległości składkowych z emerytury, renty i zasiłku będzie możliwe od 2022 r. ZUS odliczy składkę zdrowotną, podatek i należności składkowe nieopłacone w terminie. Do jakiej wysokości?

    Niemcy: niezaszczepieni bez rekompensaty za czas kwarantanny

    Niezaszczepieni nie otrzymają rekompensaty za czas kwarantanny. Nowe przepisy w Niemczech zaczną obowiązywać od 1 listopada 2021 r.

    Praca zdalna a work-life balance

    Praca zdalna a work-life balance - za dużo work i za mało life? Z badania "Candidate Pulse" wynika, ze praca zdalna zachwiała balansem między życiem prywatnym i zawodowym. Pracownicy odczuwają również więcej presji ze strony pracodawców.

    Pracodawca sprawdzi certyfikat covid [VIDEO]

    Pracodawca sprawdzi certyfikat covid? Najpewniej tak, ale na zasadzie dobrowolności. Co to oznacza? Na to i inne pytania odpowiada Stanisław Szwed, wiceminister pracy, polityki społecznej i rodziny.

    Obniżenie wieku emerytalnego jako fatalna decyzja [VIDEO]

    Obniżenie wieku emerytalnego było fatalną decyzją. Ekonomiści negatywnie oceniają niższy i zróżnicowany dla kobiet i mężczyzn wiek emerytalny w Polsce.

    Co pandemia uświadomiła menadżerom? [VIDEO]

    Pandemia a zarządzanie - co kryzys wywołany pandemią uświadomił menadżerom? Okazało się, że kapitał ludzki jest niezwykle ważny. Duże znaczenie ma także zdolność do szybkich zmian.

    Kodeks pracy art. 30

    Kodeks pracy w art. 30 wylicza sposoby rozwiązania umowy o pracę: porozumienie stron, wypowiedzenie, dyscyplinarka i upływ czasu.

    Kontroferta dla pracownika - co to jest?

    Kontroferta dla pracownika - co to jest i w jakim celu się ją stosuje? Czy warto przyjąć kontrofertę?

    Jesienna rekrutacja w logistyce - jak zachęcić do pracy w firmie?

    Startuje jesienna rekrutacja w logistyce. Jakich pracowników brakuje? Jak zachęcić do pracy w danej firmie? Co przyciąga pracowników?

    Kontrole PIP na małych budowach 2021 - wyniki

    Kontrole PIP na małych budowach zostały wzmożone w 2021 r. Z danych statystycznych wynika, że to właśnie na małych budowach jest najwięcej wypadków przy pracy. Jakie są wyniki kontroli PIP?

    Praca sezonowa - prawa cudzoziemców przez cały rok

    Praca sezonowa - prawa cudzoziemców nie są sezonowe. Przypomina o tym PIP w kampanii "Prawa przez cały rok". Jak zatrudnić cudzoziemca na podstawie zezwolenia na pracę sezonową? Czym jest umowa o pomocy przy zbiorach?

    Europejskie Porozumienie dotyczące aktywnego starzenia się

    Europejskie Porozumienie podpisane w 2017 r. dotyczy aktywnego starzenia się i podejścia międzypokoleniowego w pracy. Realizując je, w Polsce powstało "Porozumienie strony pracowników oraz strony pracodawców RDS na rzecz aktywnego starzenia". Wypracowano w nim szereg rozwiązań na rzecz aktywnego starzenia się.

    Kiedy zmiana czasu na zimowy w 2021?

    Kiedy jest zmiana czasu na zimowy w 2021 r.? Czy ostatni raz przestawiamy zegarki jesienią? Jak zmiana czasu wpływa na czas pracy w nocy?

    Wypłata wynagrodzenia za pracę w sobotę, niedzielę

    Wypłata wynagrodzenia za pracę to podstawowy obowiązek pracodawcy. Co w przypadku, gdy dzień wypłaty wynagrodzenia wypada w sobotę lub niedzielę?

    Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na 4 falę covid?

    4 fala covid przewidywana jest na jesień 2021 r. Statystyki wskazują na tendencję wzrostową zakażeń. Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na ten trudny czas?

    Weryfikacja szczepień pracowników - projekt

    Weryfikacja szczepień pracowników - trwają prace nad projektem nowych przepisów. Czy pracodawcy będą mogli sprawdzić fakt zaszczepienia się przeciw COVID-19 przez pracowników?

    Umowa o dzieło - ZUS, zgłoszenie

    Umowa o dzieło - zgłoszenie do ZUS jest obowiązkowe od 2021 r. Jaki jest termin na zgłoszenie? Kto musi zgłosić umowę do ZUS?

    Zmiany w ubezpieczeniach społecznych od 18 września 2021 r.

    Najnowsze zmiany w ubezpieczeniach społecznych weszły w życie 18 września 2021 r. Sprawdź, co się zmieni.

    Wypalenie zawodowe podstawą zwolnienia lekarskiego od 2022 r.

    Wypalenie zawodowe od 2022 r. będzie podstawą do otrzymania zwolnienia lekarskiego (l4). Czym jest wypalenie? Jakie są objawy? Jak przeciwdziałać?

    Przeniesienie urlopu na kolejną umowę - wzór porozumienia

    Przeniesienie urlopu wypoczynkowego na kolejną umowę o pracę może nastąpić na mocy porozumienia stron. Jak je prawidłowo sporządzić? Oto wzór porozumienia.

    Ostatnie dni na wniosek o zwolnienie z ZUS!

    Wniosek o zwolnienie z ZUS - sklepiki szkolne i piloci muzealnych wycieczek mają ostatnie dni na ubieganie się o zwolnienie z obowiązku opłacania składek ZUS.

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń - covid

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń została przewidziana w tarczy na czas pandemii COVID-19. Kogo dotyczy? Ile wynosi?

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy - szczepienie

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy z powodu szczepienia - kiedy jest możliwe? Czy szczepienie dziecka uzasadnia zwolnienie od pracy?

    Kobiety najwięcej ucierpiały na pandemii

    Kobiety najwięcej straciły w czasie pandemii. To one częściej były zwalniane. Spadł na nie ciężar opieki nad dziećmi i pracy jednocześnie. Jak wpłynęło to na ich zdrowie?

    Płace rosną, bo firmy walczą o pracowników

    Płace rosną wszędzie. Wszystkie kody PKD odnotowały w sierpniu 2021 r. podwyżki wynagrodzeń. Firmy walczą w ten sposób o pracowników.