Kategorie

Składki na ubezpieczenie społeczne niani

Piotr Kostrzewa
ZUS sfinansuje składki na ubezpieczenia niani sprawującej opiekę nad dziećmi na podstawie umowy uaktywniającej. Dotyczy to składek od podstawy stanowiącej kwotę nie wyższą niż minimalne wynagrodzenia za pracę, tj. 1386 zł. Natomiast składki od nadwyżki nad minimalną pensję będą opłacane przez rodziców zatrudniających nianię.

4 kwietnia weszła w życie ustawa z 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi do lat 3 (DzU nr 45, poz. 235), zwana dalej ustawą żłobkową. Jedną z form, przewidzianą przez ustawę żłobkową, opieki nad dziećmi do lat 3 jest opieka sprawowana przez nianię. W celu zachęcenia rodziców do legalnego zatrudniania niań ustawa żłobkowa wprowadza możliwość sfinansowania składek na ich ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne ze środków budżetu państwa. Preferencyjne zasady finansowania składek na ubezpieczenia społeczne niań zaczną obowiązywać dopiero od 1 października 2011 r.

Jakie zmiany niesie dla pracodawców ustawa żłobkowa >>

Zatrudnienie niani

Za nianię w ustawie żłobkowej uważa się osobę fizyczną sprawującą opiekę nad dziećmi na podstawie umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia (tzw. umowa uaktywniająca). Niania wykonująca pracę na podstawie umowy uaktywniającej będzie więc podlegała ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu na zasadach określonych dla zleceniobiorców. Oznacza to, że obowiązkowe będą dla niej ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe i zdrowotne, a dobrowolne – ubezpieczenie chorobowe. Należy jednak wziąć pod uwagę regulacje szczególne wynikające z ustawy żłobkowej. Mianowicie do niań wykonujących pracę na podstawie umowy uaktywniającej nie będzie miał zastosowania art. 6 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którym ubezpieczeniom społecznym nie podlegają zleceniobiorcy, którzy są uczniami gimnazjów, szkół ponadgimnazjalnych, szkół ponadpodstawowych lub studentami i nie ukończyli 26 lat.

Podstawa wymiaru składek

Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne będzie ustalana w taki sam sposób jak w przypadku innych zleceniobiorców, czyli zasadniczo będzie stanowił ją przychód z tytułu umowy uaktywniającej w rozumieniu przepisów podatkowych. Inne będą natomiast zasady finansowania składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. Składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe i zdrowotne niani, obliczone od podstawy wymiaru, którą stanowi kwota nie wyższa niż kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę, będzie finansował budżet państwa za pośrednictwem ZUS.

Jaki wymiar czasu pracy obowiązuje w żłobkach po nowelizacji przepisów >>

Finansowanie składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne niani ze środków budżetu państwa będzie uzależnione od łącznego spełnienia następujących warunków:

  • niania została zgłoszona przez rodzica do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego,
  • rodzice albo rodzic samotnie wychowujący dziecko są zatrudnieni, świadczą usługi na podstawie umowy cywilnoprawnej stanowiącej tytuł do ubezpieczeń społecznych lub prowadzą pozarolniczą działalność,
  • dziecko nie jest umieszczone w żłobku, klubie dziecięcym oraz nie zostało objęte opieką sprawowaną przez dziennego opiekuna,
  • rodzic dziecka nie korzysta z ulgi na podstawie umowy aktywizacyjnej (o której mowa w art. 61c ust. 1 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy – DzU z 2008 r. nr 69, poz. 415 ze zm. – w brzmieniu obowiązującym przed 26 października 2007 r.) z osobą bezrobotną w celu wykonywania pracy zarobkowej w gospodarstwie domowym,
  • umowa uaktywniająca nie została zawarta między nianią a osobami pełniącymi funkcję rodziny zastępczej zawodowej.

Gdy rodzic samotnie wychowujący dziecko utraci zatrudnienie, zaprzestanie świadczenia usług na podstawie umowy cywilnoprawnej stanowiącej tytuł do ubezpieczeń społecznych lub wykonywania pozarolniczej działalności, składki na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne niani będą finansowane ze środków budżetu państwa jeszcze przez okres 3 miesięcy.


Obowiązki rodzica – płatnika składek

Reklama

Rodzic (płatnik składek) będzie miał obowiązek niezwłocznego informowania ZUS o każdej zmianie mającej wpływ na opłacanie składek, w szczególności o rozwiązaniu lub wygaśnięciu umowy uaktywniającej. Jeśli chodzi o składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe i zdrowotne, obliczone od podstawy wymiaru stanowiącej kwotę nadwyżki nad kwotę minimalnego wynagrodzenia, a także składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, to będą one finansowane przez płatnika składek i nianię w częściach określonych w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych.

Rodzic, który zawrze z nianią umowę uaktywniającą, jako płatnik składek będzie musiał zgłosić ją do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego przy wykorzystaniu formularza ZUS ZUA. Zgłoszenia tego należy dokonać w terminie 7 dni od dnia powstania obowiązku ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego po stronie niani. Zanim to jednak uczyni, będzie musiał sam zgłosić się do ZUS jako płatnik składek przy wykorzystaniu formularza ZUS ZFA.

Koszty żłobka będą kosztami uzyskania przychodu pracodawcy >>

Zarówno składki finansowane ze środków budżetu państwa (składki opłacane przez ZUS), jak i ewentualnie te, które będą finansowane przez rodzica i nianię, rodzic będzie miał obowiązek wykazać w dokumentach rozliczeniowych, tj. deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA i raporcie ZUS RCA. Rodzic nie będzie jednak miał obowiązku składania deklaracji ZUS DRA oraz raportu ZUS RCA za kolejne miesiące, jeżeli w ostatnio złożonym komplecie dokumentów rozliczeniowych jako podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne zadeklaruje kwotę w wysokości nie wyższej niż minimalne wynagrodzenie. Zwolnienie z obowiązku comiesięcznego składania przedmiotowych dokumentów rozliczeniowych będzie obowiązywało także wówczas, gdy zmiana w stosunku do miesiąca poprzedniego będzie wynikała wyłącznie ze zmiany minimalnego wynagrodzenia.

Przekazywanie dokumentów do ZUS

W okresie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy żłobkowej rodzice nie będą mogli przekazywać do ZUS dokumentów ubezpieczeniowych w formie elektronicznej. W tym okresie wszyscy rodzice zatrudniający nianie na podstawie umowy uaktywniającej będą mieli obowiązek przekazywać do ZUS dokumenty ubezpieczeniowe w formie dokumentu pisemnego według ustalonego wzoru.

Rodzic zatrudniający nianię na podstawie umowy uaktywniającej nie będzie musiał opłacać za nią składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Podstawa prawna:

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry

    Tarcza a urząd pracy - do kiedy wnioski?

    Tarcza z urzędu pracy czyli dofinansowanie wynagrodzeń, pożyczka i dotacja 5000 zł - do kiedy można składać wnioski?

    Zezwolenie na pobyt czasowy i pracę - obowiązki cudzoziemca

    Zezwolenie na pobyt czasowy i pracę nazywane jest zezwoleniem jednolitym. Jakie obowiązki ma cudzoziemiec, który otrzymał takie zezwolenie?

    Minimalne wynagrodzenie 2022

    Minimalne wynagrodzenie za pracę w 2022 r. - ile płaca minimalna wyniesie brutto i netto?

    Płaca minimalna 2022

    Płaca minimalna w 2022 r. - strona związkowa proponuje wzrost minimalnego wynagrodzenia za pracę o 500 zł netto.

    Otrzymał wypowiedzenie w bombonierce!

    Wypowiedzenie umowy o pracę - pracownik otrzymał je w bombonierce! Czy taka forma uzasadnia prawo do przywrócenia do pracy?

    Pilotażowe szczepienia w zakładach pracy od 17 maja 2021 r.

    Szczepienia w zakładach pracy - pilotaż startuje 17 maja 2021 r. Pracodawcy mogą wspomóc proces szczepień.

    In vitro i prawo do ubezpieczenia społecznego – wyrok ETPCz

    Czy podjęcie przez pracownicę nowego zatrudnienia w trakcie procedury in vitro stanowi podstawę do odmowy ubezpieczenia społecznego?

    Kod wykonywanego zawodu w ZUS ZUA i ZUS ZZA

    Kod wykonywanego zawodu w dokumentach ZUS ZUA i ZUS ZZA to ważna zmiana, która wejdzie w życie 16 maja 2021 r. Na czym w praktyce będzie polegał nowy obowiązek?

    Kompetencje cyfrowe - tego wymagają pracodawcy [RAPORT]

    Kompetencje cyfrowe - tego przede wszystkim wymagają pracodawcy. Cyfryzacja rynku pracy to trend przyspieszony przez epidemię koronawirusa. Jak nową rzeczywistość oceniają pracownicy? Na to pytanie odpowiada raport "Cyfrowa ewolucja kariery".

    Dwie umowy o pracę - składki ZUS

    Dwie umowy o pracę - co na to prawo? Składki ZUS opłaca się od jednej czy dwóch umów?

    Poważne zachorowanie - oszczędności PPK mogą pomóc

    Poważne zachorowanie - co to jest w rozumieniu ustawy o PPK? Jak oszczędności PPK mogą pomóc, gdy uczestnik PPK, jego małżonek lub dziecko zachoruje?

    Badanie trzeźwości pracownika - nowe przepisy

    Badanie trzeźwości pracownika alkomatem - nowe przepisy przyznają pracodawcy prawo do prewencyjnych, wyrywkowych kontroli alkomatem.

    Badanie trzeźwości pracownika 2021

    Badanie trzeźwości pracownika - w 2021 r. powstał projekt ustawy umożliwiający pracodawcy przeprowadzanie wyrywkowych kontroli trzeźwości pracownika.

    Praca dla informatyka 2021 - zarobki i praca zdalna [ANALIZA]

    Praca dla informatyka w 2021 r. - liczba ofert pracy dla informatyków wciąż rośnie. Dla pracowników z branży IT liczą się zarobki i praca zdalna. Analiza przedstawia obecną sytuację informatyków na rynku pracy.

    Godziny pracy 2021

    Godziny pracy 2021 - ile godzin pracy i dni wolnych od pracy wypada w poszczególnych miesiącach? Jak obliczyć godziny pracy?

    Długotrwałe niewykonywanie obowiązków - wypowiedzenie umowy

    Wypowiedzenie umowy - czy długotrwałe niewykonywanie części obowiązków pracownika uzasadnia rozwiązanie umowy za wypowiedzeniem?

    Rozliczanie czasu pracy zdalnej

    Czas pracy zdalnej to dosyć kłopotliwe zagadnienie. Jak ewidencjonować i kontrolować pracownika na home office? W jaki sposób rozliczać nadgodziny i wprowadzić zadaniowy czas pracy?

    Rynek pracy w czasie pandemii a szara strefa w rolnictwie

    Rynek pracy w czasie pandemii - czy część pracowników zasiliła szarą strefę w rolnictwie? Poniżej znajduje się analiza.

    Najwięcej ubezpieczonych cudzoziemców w historii - kwiecień 2021

    Cudzoziemcy pobili rekord - w kwietniu 2021 r. jest najwięcej ubezpieczonych w Polsce obcokrajowców w historii. Jak przedstawiają się liczby?

    Zmiany w ubezpieczeniach społecznych 2022

    Zmiany w ubezpieczeniach społecznych wejdą w życie 1 stycznia 2022 r. Co się zmieni? Nowe emerytury i renty będą wypłacane tylko na konto. Rozwiąże się problem emerytur czerwcowych. Zmienią się zasady pobierania zasiłków.

    Brexit a ubezpieczenia i rozliczenia podatkowe pracowników

    Brexit - jakie są skutki w zakresie ubezpieczeń społecznych i rozliczeń podatkowych pracowników? Wszystko o zaświadczeniu A1.

    Odpis na ZFŚS na emerytów i rencistów - byłych pracowników

    Odpis na ZFŚS na emerytów i rencistów będących byłymi pracownikami - jak obliczyć? Jak ustalić status tych osób i wysokość zwiększenia?

    Ostatni dzień na wdrożenie PPK!

    PPK - 10 maja 2021 r. to ostatni dzień na wdrożenie PPK czyli zawarcie umowy o prowadzenie PPK z wybraną instytucją finansową.

    Praca zdalna - przepisy prawne

    Praca zdalna - przepisy prawne regulujące home office znajdują się w ustawie covidowej. Kodeks pracy wciąż nie zawiera przepisów dotyczących pracy zdalnej.

    Bezrobocie w kwietniu 2021 r.

    Bezrobocie - w kwietniu 2021 r. w Polsce odnotowano spadek bezrobocia. Gdzie jest najwyższe bezrobocie, a gdzie najniższe?