Kategorie

Jak uzasadnić wypowiedzenie umowy z powodu utraty zaufania do pracownika

Marta Mianowska
Nie ma oficjalnego wzoru, jak należy formułować przyczynę rozwiązania umowy o pracę. Orzecznictwo wypracowało jednak katalog zasad zwyczajowych, którymi warto kierować się również, gdy jest nią utrata zaufania.

Rozwiązanie umowy o pracę z powodu utraty zaufania nie jest nadzwyczajnym sposobem rozwiązania umowy o pracę. Ze względu jednak na ocenny charakter samej przyczyny wymaga zachowania przez pracodawcę staranności przy podejmowaniu decyzji o rozwiązaniu umowy o pracę z tej właśnie przyczyny, a także przy formułowaniu oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę.

Ze względu na niewyczerpaną liczbę możliwych stanów faktycznych nie jest pewne, czy sąd pracy nie zakwestionuje dokonanego przez pracodawcę rozwiązania umowy o pracę. Jednak w przypadku uwzględnienia ustalonych w tym zakresie i potwierdzonych w praktyce reguł postępowania z pewnością ryzyko to zostanie znacząco zmniejszone.

Zasada pierwsza – prawdziwość

Przyczyna rozwiązania umowy o pracę musi być przede wszystkim prawdziwa i faktycznie zaistnieć w rzeczywistości.

Jeśli pracodawca ma zamiar rozwiązać umowę o pracę, ponieważ nie ufa pracownikowi, to musi stwierdzić, czy:

  • dotychczas miał do niego zaufanie, a następnie je utracił,
  • od samego początku nie darzył pracownika zaufaniem.

W pierwszej sytuacji punktem wyjścia do sformułowania przyczyny będzie utrata zaufania, w drugiej zaś – brak zaufania.

Jak uniknąć błędów przy określeniu przyczyny zwolnienia z pracy >>

Jeśli więc pracodawca utracił zaufanie podczas współpracy z daną osobą, a zostałoby to opisane tak, jakby do danej osoby nie miał zaufania od początku współpracy, to przyczyna ta nie będzie prawdziwa. Z brakiem zaufania mamy do czynienia np. w sytuacji zmiany osób pełniących daną funkcję w organie zarządzającym pracodawcy. Wtedy nowi członkowie organu od początku pełnienia funkcji mogą nie mieć zaufania do pracownika w związku z tym, że jego poprzednia działalność była np. silnie związana z członkami poprzedniego organu. Zachodzi bowiem podejrzenie, że będzie on bojkotował pracę organu w nowym składzie. Nowy organ zarządzający ma zatem powód, aby rozwiązać umowę o pracę, ponieważ nie darzył pracownika niezbędnym zaufaniem od początku pełnienia tej funkcji.


Zasada druga – rzeczywistość

Reklama

Przyczyna rozwiązania umowy o pracę musi być także rzeczywista. Musi stanowić tę przyczynę, która docelowo spowodowała rozwiązanie tej umowy. Wskazanie jednej przyczyny w miejsce innej powoduje, że przyczyna jest nierzeczywista, a umowa o pracę faktycznie została rozwiązania z innych powodów niż wymienione.

Taka sytuacja ma wielokrotnie miejsce w praktyce, np. gdy pracodawca rozwiązuje umowę o pracę z powodu redukcji etatów. Chcąc jednak uniknąć wypłaty odprawy przewidzianej w ustawie o zwolnieniach grupowych, wskazuje się, że przyczyna rozwiązania umowy o pracę leżała po stronie pracownika.

Zasada trzecia – konkretność

Najwięcej problemów sprawia pracodawcom konkretne sprecyzowanie przyczyny rozwiązania umowy o pracę. Zasada ta nakazuje takie sformułowanie przyczyny, aby pracownik dowiedział się, co dokładnie skłoniło pracodawcę do rozwiązania z nim umowy o pracę. Opis tej przyczyny będzie różny w zależności od stanu faktycznego sprawy.

W przypadku rozwiązania umowy o pracę z powodu utraty zaufania konkretyzacja przyczyny rozwiązania umowy z oczywistych względów będzie polegała przede wszystkim na dokładnym podaniu i wyjaśnieniu okoliczności, które doprowadziły do utraty zaufania. Samo sformułowanie „utrata zaufania” nie jest bowiem na tyle konkretne, że ciekawość pracownika w tym zakresie będzie zaspokojona.

Przedawnienie przyczyn wypowiedzenia umowy o pracę >>

Reklama

Orzecznictwo dopuszcza dwojaki sposób konkretyzacji przyczyny. Po pierwsze, kwestie te mogą być opisane w dokumencie oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę. Szczegółowość opisu okoliczności zależy oczywiście od danego stanu faktycznego. Warto jednak zachować w tym przypadku nie tylko należytą, ale nawet podwyższoną staranność. Należy więc, jeśli jest to możliwe, szczegółowo przytoczyć daty, sytuacje, przywołać rozmowy, osoby, projekty, liczby czy cele, których pracownik nie wykonał. Im bardziej opis okoliczności jest szczegółowy, tym mniejsze jest ryzyko zakwestionowania przez sąd pracy trybu rozwiązania umowy o pracę.

Niejednokrotnie zdarza się, że pracodawca przedstawia w formie ustnej okoliczności, które doprowadziły do utraty zaufania w momencie wręczania pracownikowi pisemnego oświadczenia o rozwiązaniu umowy. Tymczasem obowiązują tu takie same zasady jak w przypadku opisania okoliczności w samym dokumencie. Ustne przekazanie przyczyn jest na tyle niewygodne, że zmusza pracodawcę do zaangażowania np. świadków w celu udowodnienia, że pracownik został poinformowany o szczegółach rozwiązania umowy.


Najczęstsze błędy pracodawcy

Przy formułowaniu przyczyny błędnym zwyczajem pracodawców jest nadużywanie zwrotów niedookreślonych lub niedookreślanie użytych sformułowań. Jeśli pracodawca utracił do pracownika zaufanie, bo znajdują się oni np. w konflikcie interesów, to należy wskazać, skąd wynika ten konflikt i dlaczego pracodawca ocenia daną sytuację jako sporne interesy.

Poza tym styl użyty przez pracodawców jest zazwyczaj przesadnie formalny, co w konsekwencji powoduje, że konkretyzacja przyczyny jest pozorna. W dalszym ciągu pracownik nie jest w stanie „odkodować” z treści oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę okoliczności stanowiących podstawę tego rozwiązania.

Złe wypowiedzenie - tylko z nieistniejących przyczyn >>

Dopuszcza się także sytuację, w której pracownik w momencie wręczenia mu oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę ma już wiedzę o okolicznościach powodujących utratę zaufania. W takim przypadku zasadniczo wystarczające będzie wręczenie pracownikowi oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę, wskazujące jako przyczynę – utratę zaufania. Sąd Najwyższy w wyroku z 26 marca 1998 r. zauważył, że wskazanie w piśmie wypowiadającym pracownikowi umowę o pracę utraty zaufania pracodawcy do pracownika wystarczająco konkretyzuje tę przyczynę w kontekście znanych pracownikowi zarzutów, postawionych mu wcześniej przez pracodawcę (I PKN 565/97). Sąd Najwyższy zaznaczył również, że utrata zaufania uzasadniająca wypowiedzenie przez pracodawcę umowy o pracę może wynikać z ogółu okoliczności i mieć szersze podstawy niż fakty ujęte ogólnie lub przykładowo w oświadczeniu o wypowiedzeniu umowy o pracę (wyrok z 25 stycznia 2005 r., II PK 171/04). Jednak w praktyce taki sposób postępowania może okazać się dla pracodawców zgubny. Zakłada on bowiem, że pracownik posiada pełną wiedzę o przyczynach utraty do niego zaufania, a pracodawca ma świadomość, że pracownik ma tę wiedzę. Pracodawca znajduje się w trudnej sytuacji, ponieważ musi dowieść, jaki jest stan świadomości pracownika. Taki sposób konkretyzacji przyczyny rozwiązania umowy o pracę w praktyce należy uznać za niewykonalny.

Orzecznictwo:

  • wyrok SN 26 marca 1998 r. (I PKN 565/97, OSNP 1999/5/165),
  • wyrok SN z 25 stycznia 2005 r. (II PK 171/2004, OSNP 2005/19/303).
Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?