Kategorie

Zasady orzekania o niezdolności do pracy

Emilia Derucka
Renta z tytułu niezdolności do pracy jest świadczeniem mającym wynagrodzić osobie ubezpieczonej utratę możliwości zarobkowania. Jej uzyskanie jest uzależnione m.in. od wydania orzeczenia o niezdolności do pracy.

Niezdolną do pracy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Niezdolność do pracy może być częściowa (jeśli osoba utraciła w znacznym stopniu zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji) lub całkowita (jeśli nastąpiła jej utrata do wykonywania jakiejkolwiek pracy).

Z kolei zarówno częściowa, jak i całkowita niezdolność do pracy może być ustalona jako:

  • trwała (jeżeli według wiedzy medycznej nie ma rokowań odzyskania zdolności do pracy) lub
  • okresowa (jeśli według wiedzy medycznej istnieją rokowania odzyskania zdolności do pracy).

Niezdolność od pracy stwierdza lekarz orzecznik ZUS lub komisja lekarska ZUS, wydając odpowiednie orzeczenie.

Czy ZUS ZLA wystawione w trakcie wcześniej orzeczonej niezdolności do pracy stanowi podstawę do wypłaty zasiłku opiekuńczego>>

W orzeczeniu tym stwierdza się:

  • stopień niezdolności do pracy,
  • datę powstania niezdolności,
  • trwałość lub przewidywany okres niezdolności do pracy,
  • związek przyczynowy niezdolności do pracy lub śmierci z określonymi okolicznościami,
  • niezdolność do samodzielnej egzystencji,
  • celowość przekwalifikowania zawodowego.

Jeżeli nie ma możliwości ustalenia daty powstania niezdolności do pracy, natomiast ustalono okres, w którym ona powstała, za datę powstania niezdolności przyjmuje się datę końcową tego okresu. Jeśli nie ma możliwości ustalenia ani daty, ani okresu powstania niezdolności do pracy, za datę jej powstania przyjmuje się datę zgłoszenia wniosku o świadczenie.

Orzeczenie o niepełnosprawności a kontynuacja zatrudnienia>>

Przykład

Ubezpieczona Maria T. złożyła 21 września 2009 r. wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy. Po skierowaniu na badanie lekarz orzecznik ustalił, że niezdolność do pracy powstała w 2008 r. Ponieważ 2008 r. obejmuje okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2008 r., za datę powstania niezdolności do pracy w tym przypadku należy przyjąć ostatni dzień okresu, tj. 31 grudnia 2008 r.


Orzeczenie lekarza orzecznika

Po złożeniu w ZUS wniosku o rentę z tytułu niezdolności do pracy komórka organizacyjna danego oddziału przekazuje sprawę do wydziału orzecznictwa lekarskiego wraz z wnioskiem o wydanie orzeczenia przez lekarza orzecznika ZUS. Następnie wydział orzecznictwa przekazuje całą dokumentację do głównego lekarza orzecznika w danym oddziale ZUS.

Główny lekarz orzecznik dokonuje wówczas analizy, czy zebrana dokumentacja jest wystarczająca do wydania orzeczenia. Decyduje on o tym:

  • czy konieczne jest przeprowadzenie bezpośredniego badania osoby zainteresowanej,
  • czy wystarczająca w tym zakresie jest sama dokumentacja medyczna i zawodowa,
  • czy trzeba uzupełnić dokumentację,
  • czy muszą być przeprowadzone badania przez lekarza konsultanta lub psychologa,
  • czy należy zlecić np. w danym przypadku obserwację szpitalną.

Warto zaznaczyć, że istnieje możliwość przeprowadzenia badania w miejscu pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie, pod warunkiem że stan jej zdrowia, stwierdzony w zaświadczeniu lekarskim, uniemożliwia osobiste zgłoszenie się na badanie. Na takie badanie konieczna jest zgoda osoby, w stosunku do której ma być wydane orzeczenie o niezdolności do pracy.

Przepisy pozwalają na wydanie orzeczenia o niezdolności do pracy na podstawie samej dokumentacji medycznej i zawodowej (bez przeprowadzania bezpośredniego badania osoby ubiegającej się o świadczenie), jeśli jest ona wystarczająca do wydania orzeczenia. W pozostałych przypadkach lekarz orzecznik ZUS wydaje orzeczenie na podstawie dokumentacji dołączonej do wniosku oraz na podstawie bezpośredniego badania stanu zdrowia osoby zainteresowanej.

Czy zakład pracy może zakwestionować zwolnienie lekarskie wydane przez lekarza leczącego>>

Jeśli główny lekarz orzecznik stwierdza, że konieczne jest bezpośrednie badanie osoby ubiegającej się o świadczenia, wydział orzecznictwa lekarskiego przesyła pismem zwykłym właściwe skierowanie informujące o miejscu, dacie i godzinie tego badania. Główny lekarz orzecznik, działający w danym oddziale ZUS, przydziela określoną sprawę jednemu spośród lekarzy orzeczników.

Lekarzem orzecznikiem może być lekarz specjalista, w szczególności w zakresie:

  • chorób wewnętrznych,
  • chirurgii,
  • neurologii,
  • psychiatrii,
  • medycyny pracy,
  • medycyny społecznej

– jeśli zdobył dodatkowe przeszkolenie.


Lekarz orzecznik jedynie w wyjątkowych przypadkach, gdy zgromadzona w aktach dokumentacja nadal nie jest wystarczająca do wydania orzeczenia, może zlecić jej uzupełnienie o opinię lekarza konsultanta lub psychologa albo o wyniki badań dodatkowych lub obserwacji szpitalnej.

Lekarz orzecznik ZUS nie zawsze jest związany zakresem wniosku o stwierdzenie niezdolności do pracy. Jeśli osoba ubiegająca się o rentę z tytułu niezdolności do pracy spełnia warunki wymagane do uzyskania świadczenia rehabilitacyjnego, lekarz może orzec o okolicznościach uzasadniających przyznanie tego świadczenia. Rozporządzenie o orzekaniu o niezdolności do pracy przewiduje też sytuację odwrotną. Jeśli osoba ubiegająca się o świadczenie rehabilitacyjne nie spełnia warunków wymaganych do jego uzyskania, lekarz orzecznik orzeka o niezdolności do pracy tej osoby lub o celowości przekwalifikowania zawodowego.

Przejście z renty na emeryturę>>

Orzeczenie lekarza orzecznika sporządzane jest w 2 egzemplarzach. Jeden z nich pozostaje w aktach sprawy, a drugi otrzymuje osoba badana bezpośrednio po przeprowadzeniu badania. Nie zawsze jednak wydanie orzeczenia jest możliwe zaraz po badaniu. W takiej sytuacji, a także wówczas, gdy lekarz orzecznik orzekł wyłącznie na podstawie dokumentacji, orzeczenie jest wysyłane do osoby zainteresowanej listem poleconym za zwrotnym poświadczeniem odbioru.

W przypadku gdy lekarz orzecznik orzeka na podstawie bezpośredniego badania danej osoby, ma obowiązek poinformować ją o:

  • przysługującym jej prawie wniesienia sprzeciwu do komisji lekarskiej,
  • możliwości zgłoszenia zarzutu wadliwości orzeczenia.

Lekarz orzecznik powinien też wskazać, że pełne pouczenie o przysługujących środkach odwoławczych znajduje się na formularzu orzeczenia.

Jeśli od orzeczenia lekarza orzecznika ZUS nie został wniesiony sprzeciw lub zarzut wadliwości, organ rentowy wydaje decyzję w sprawie renty na podstawie tego orzeczenia.

Podstawa prawna:

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszej oferty
Webinarium: Potrącenia komornicze + Certyfikat gwarantowany
Webinarium: Potrącenia komornicze + Certyfikat gwarantowany
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę? Co roku rośnie kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę (tzw. najniższej krajowej, płacy minimalnej) i minimalnej stawki godzinowej. Już dziś wiadomo, że minimalne wynagrodzenie wzrośnie w 2022 r. do 3010 zł brutto (w 2021 roku wynosi 2800 zł). Pracownicy i pracodawcy mają wątpliwości, czy z uwagi na wzrost płacy minimalnej od nowego roku trzeba zmienić postanowienia wszystkich umów o pracę, które obecnie opiewają na kwotę niższą niż 3010 zł? Czy można nie zmieniać umów a np. uzupełniać wynagrodzenie za pracę, premią do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę? Co może zrobić pracownik, jeżeli pracodawca nie wypłaca mu minimalnego wynagrodzenia? Wyjaśnień w tym zakresie udzieliła Państwowa Inspekcja Pracy.

    Jak zapewnić bezpieczeństwo pracownikom zdalnym?

    Bezpieczeństwo pracowników zdalnych może stanowić duże wyzwanie. To w domu zdarza się najwięcej wypadków. Za co odpowiada pracodawca? Jakie są przepisy BHP?

    Potwierdzenie danych w ZUS - instrukcja

    Potwierdzenie danych w ZUS można otrzymać przez PUE ZUS. Jak samodzielnie utworzyć dokument? Oto instrukcja jak zrobić to krok po kroku.

    Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze także świadczeniobiorca

    Elektroniczne Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze teraz także świadczeniobiorca, np. potwierdzenie prawa do emerytury, renty, zasiłku.

    Od wypłat z PPK zazwyczaj nie pobiera się podatku Belki

    Wypłaty z PPK - uczestnik PPK może w każdym czasie skorzystać ze swoich środków. W niektórych przypadkach wiąże się to jednak z obowiązkiem zapłaty 19% zryczałtowanego podatku dochodowego (tzw. podatku Belki).

    Potrzeby pracowników - wnioski z pandemii

    Potrzeby pracowników różnią się w zależności od rodzaju pracowników: fizycznych i biurowych. Jakie wnioski można wyciągnąć z pandemii COVID-19?

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków - pandemia

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków w czasie pandemii wzrosły. Statystyczny pracownik ma w tygodniu 5,5 godziny nadgodzin.

    Narzędzia do identyfikacji talentów - 3 zalety

    Narzędzia do identyfikacji talentów pozwalają zwiększyć potencjał firmy. Jakie są 3 główne zalety tego typu narzędzi?

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w pandemii - wątpliwości

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w czasie pandemii została uregulowana przepisami ustawy covidowej. Czy nowy limit wysokości odpraw odnosi się do wszystkich świadczeń? Jakie wątpliwości budzą nowe przepisy?

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r.

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r. ustanawia Prezydent RP. Święto będzie w grudniu. Czy oznacza to kolejny dzień wolny od pracy?

    Niebieska Karta UE - będą zmiany

    Niebieska Karta UE dotyczy zatrudniania cudzoziemców spoza UE. Odbywa się na innych zasadach niż obywateli państw członkowskich UE. Europarlament przyjął przepisy ułatwiające zatrudnianie obcokrajowców.

    Jak najniższa krajowa rosła od 2015 do 2022 r.?

    Najniższa krajowa w 2015 r. wynosiła 1750 zł brutto. W 2022 r. będzie to 3010 zł brutto. Najniższa krajowa wzrosła o 1260 zł.

    Dzień próbny w pracy - płatny czy nie?

    Dzień próbny w pracy a wynagrodzenie - czy jest płatny? Co na to prawo? W celu sprawdzenia pracownika należałoby podpisać umowę na okres próbny.

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy złożyć?

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy należy złożyć oświadczenie? Co z podwyższonymi kosztami przychodu?

    ZUS ERO - emerytura z datą wsteczną

    ZUS ERO to wniosek o emeryturę z datą wsteczną. Podstawą przyznania lub przeliczenia emerytury z datą wcześniejszą są przepisy covidowe. Dla kogo jest ten wniosek?

    Odprawa emerytalna - wysokość, warunki

    Jaka jest wysokość odprawy emerytalnej? Jakie warunki należy spełnić, aby ją otrzymać? Czy odprowadza się od niej podatek i składki ZUS? Kiedy wypłacić odprawę?

    Jakie są składniki wynagrodzenia za pracę?

    Składniki wynagrodzenia za pracę to przede wszystkim wynagrodzenie zasadnicze i dodatki. Czym premia różni się od nagrody?

    PPK: od 2022 r. stan oszczędności na mojeppk.pl

    PPK - od 2022 r. stan oszczędności będzie można sprawdzić na mojeppk.pl. Do jakich danych będzie miał dostęp każdy uczestnik PPK?

    Płaca minimalna 2022 - jest decyzja rządu

    Płaca minimalna w 2022 r. wzrośnie o 210 zł. Ile wyniesie płaca minimalna 2022? Jest już ostateczna decyzja rządu.

    Praca zdalna a migracje zarobkowe

    Jak praca zdalna wpływa na migracje zarobkowe? Czy na pewno jest ich teraz mniej? Oto wyniki badania.

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca to okoliczność uprawniająca pracownika do wolnego od pracy. Ile dni przysługuje? Jaki jest termin ich wykorzystania?

    Praca zdalna a kolejne fale pandemii [RAPORT]

    Praca zdalna zyskiwała na popularności wraz z nastaniem kolejnych fal pandemii COVID-19. Sprawdź, jaki wpływ na pracę miały fale koronawirusa w Polsce i Unii Europejskiej.

    Co pracownicy mówią o pracodawcach w sieci?

    Pracownik i pracodawca - jak wyglądają stosunki z szefem? Co można przeczytać na ten temat w Internecie? Okazuje się, że najważniejsze jest dobre rozstanie.

    Urodzeni w latach 1984-1994 chcą całkowitej pracy zdalnej

    Całkowita praca zdalna najwięcej zwolenników ma wśród pracowników urodzonych w latach 1984-1994.

    Niemcy: odszkodowanie za kwarantannę tylko dla zaszczepionych

    Odszkodowanie za czas kwarantanny będzie przyznawane tylko zaszczepionym pracownikom? Taki projekt nowych przepisów powstał w Niemczech.