Kategorie

Uprawnienia ojca dziecka do urlopu macierzyńskiego

Beata Naróg
Usługi i Doradztwo Kadrowe. Szkolenia
Obowiązujące przepisy Kodeksu pracy nie zezwalają pracodawcom na udzielanie pracownikom-ojcom urlopu macierzyńskiego w pełnym wymiarze. Są oni dyskryminowani szczególnie w sytuacji porzucenia dziecka przez matkę.

Jedna z ostatnich nowelizacji Kodeksu pracy wprowadziła prawo do urlopu ojcowskiego, przysługującego ojcom niezależnie od urlopu macierzyńskiego. Urlop ten wprowadzany jest stopniowo i od stycznia 2010 r. ojciec dziecka będzie mógł wykorzystać tydzień takiego urlopu. Natomiast od stycznia 2012 r. ojcowie będą mogli korzystać już z pełnego 2-tygodniowego wymiaru tego urlopu. Jednak nie można zapominać, że ojcowie nadal mogą w przypadkach wskazanych w przepisach Kodeksu pracy korzystać z urlopu macierzyńskiego. Prawo takie przysługuje pracownikom–ojcom, którzy wychowują swoje dzieci.

Kiedy ojciec korzysta z urlopu macierzyńskiego

Ojciec dziecka jest uprawniony do wykorzystania części urlopu macierzyńskiego, z której zrezygnuje pracownica–matka dziecka. Trzeba jednak zwrócić uwagę, że matka dziecka będzie mogła zrezygnować z dalszej części urlopu macierzyńskiego dopiero wówczas, gdy po porodzie wykorzysta co najmniej 14 tygodni tego urlopu. Pozostałą część urlopu macierzyńskiego musi wykorzystać ojciec dziecka, składając pisemny wniosek do swojego pracodawcy. Wykorzystanie pozostałej części tego urlopu przez pracownika warunkuje możliwość rezygnacji pracownicy z dalszego korzystania z urlopu macierzyńskiego (art. 180 § 5 k.p.).

Urlop macierzyński a urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego>>

Reklama

Ojciec dziecka będzie również uprawniony do części urlopu macierzyńskiego, jeżeli w trakcie tego urlopu pracownica ze względu na stan zdrowia będzie wymagała opieki szpitalnej, co uniemożliwi jej sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem. Pracownik będzie mógł jednak skorzystać z tego uprawnienia dopiero po wykorzystaniu przez pracownicę 8 tygodni urlopu macierzyńskiego. W trakcie korzystania z urlopu macierzyńskiego przez ojca dziecka urlop pracownicy ulega przerwaniu na czas korzystania z tego urlopu przez ojca. Okres korzystania z urlopu macierzyńskiego przez ojca dziecka nie wydłuża ogólnego wymiaru urlopu macierzyńskiego (art. 180 § 61–63 k.p.).

Ojciec dziecka będzie miał również prawo do niewykorzystanej części urlopu macierzyńskiego w przypadku zgonu pracownicy w trakcie urlopu macierzyńskiego. Ojciec dziecka ma w takim przypadku prawo do całego niewykorzystanego przez matkę dziecka urlopu macierzyńskiego (art. 180 § 7 k.p.).


Prawo do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego będzie miał pracownik, który przyjął dziecko na wychowanie, jeżeli wystąpi do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka lub który przyjął dziecko na wychowanie jako rodzina zastępcza. Wyjątkiem, kiedy nie ma możliwości wykorzystania urlopu, jest przyjęcie dziecka przez rodzinę zastępczą zawodową niespokrewnioną z dzieckiem (art. 183 k.p.).

WAŻNE!

Pracownik–ojciec dziecka będzie miał prawo do urlopu macierzyńskiego i zasiłku macierzyńskiego we wskazanych powyżej przypadkach (poza przyjęciem dziecka na wychowanie) tylko wówczas, gdy prawo do takiego urlopu ma matka dziecka. A zatem, jeżeli matka dziecka nie pracuje, to ojciec dziecka nie może występować o udzielenie mu urlopu macierzyńskiego, nawet wówczas gdy matka wymaga opieki szpitalnej.

Urlop fakultatywny (dodatkowy)

Nowelizacja Kodeksu pracy wprowadziła również prawo do tzw. urlopu fakultatywnego (art. 1821 i 1822 k.p.). Jego wymiar uzależniony jest od liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie. Z urlopu tego można skorzystać bezpośrednio po wykorzystaniu urlopu podstawowego. Przysługuje on w wymiarze 6 tygodni w razie urodzenia jednego dziecka i 8 tygodni, jeżeli urodzi się więcej niż jedno dziecko. Podobnie jak w przypadku urlopów ojcowskich wprowadzany jest on stopniowo (patrz tabela).

@RY1@i26/2009/035/i26.2009.035.000.0014.101.jpg@RY2@

Ojciec dziecka jest uprawniony do fakultatywnego urlopu macierzyńskiego, jeżeli pracownica zrezygnuje z części urlopu podstawowego (po wykorzystaniu minimum 14 tygodni) i tym samym to on rozpocznie dalsze korzystanie z urlopu macierzyńskiego w podstawowym wymiarze. Po zakończeniu urlopu podstawowego będzie mógł złożyć wniosek o urlop dodatkowy. Pracownik będzie miał również prawo do urlopu dodatkowego po wykorzystaniu przez matkę dziecka całego urlopu macierzyńskiego w podstawowym wymiarze. W takim wypadku matka dziecka wykorzystuje cały urlop podstawowy, a ojciec dziecka może skorzystać z urlopu dodatkowego.

Czy urodzenie dziecka w czasie urlopu bezpłatnego daje prawo do zasiłku macierzyńskiego>>

Urlop fakultatywny udzielany jest na pisemny wniosek pracownika, który powinien być złożony co najmniej 7 dni przed rozpoczęciem urlopu. Pracownik, który zamierza skorzystać z urlopu dodatkowego po wykorzystaniu przez matkę całego urlopu podstawowego – we wniosku musi dodatkowo wskazać termin zakończenia urlopu macierzyńskiego przez pracownicę.


Urlop dodatkowy udzielany jest w wymiarze tygodnia lub jego wielokrotności w zależności od treści wniosku pracownika. Przepisy przewidują również możliwość łączenia urlopu dodatkowego z pracą zawodową. Maksymalny wymiar czasu pracy nie może w tym przypadku przekroczyć 1/2 etatu. Na pozostałą część dobowego wymiaru czasu pracy udzielany jest dodatkowy urlop macierzyński.

Porzucenie dziecka przez matkę

W sytuacji gdy pracująca matka porzuci dziecko i jego wychowaniem zajmie się wyłącznie ojciec, na podstawie ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa będzie mógł uzyskać wypłatę zasiłku macierzyńskiego, wówczas gdy przerwie zatrudnienie lub inną działalność zarobkową w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem (art. 29 ust. 4). W ZUS pracownik musi złożyć oprócz innych dokumentów oświadczenie o porzuceniu dziecka przez matkę.

Czy ojciec dziecka ma prawo do zasiłku macierzyńskiego>>

WAŻNE!

Przepisy Kodeksu pracy nie przewidują wprost możliwości udzielenia ojcu dziecka urlopu macierzyńskiego w przypadku porzucenia go przez matkę.

Sytuacja ojca, który zajmuje się wychowaniem dziecka samotnie, jeżeli niepracująca matka je porzuci, jest bardzo skomplikowana. Nie może on wówczas ubiegać się o wypłatę zasiłku macierzyńskiego, nawet w sytuacji zaprzestania pracy zarobkowej w celu osobistej opieki nad dzieckiem. Przyczyną jest tu brak uprawnień do zasiłku niepracującej matki dziecka. Regulacje te wydają się dyskryminujące w stosunku do pracownika–ojca dziecka w tym szczególnym przypadku.

Podstawa prawna:

  • art. 180 § 5, § 61–63, § 7, art. 1821, 1822, 183 Kodeksu pracy,
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?