Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Opis stanowiska pracy a zakres obowiązków

Magdalena Kasprzak
Radca prawny, doktor nauk prawnych. Pracowała w Departamencie Prawnym Głównego Inspektoratu Pracy, autorka licznych publikacji w wiodących polskich wydawnictwach prawniczych. Doradca prawny w kancelariach prawnych, wykładowca akademicki, prezes zarządu ANTERIS Fundacji Pomocy Prawnej
Do podstawowych obowiązków pracodawcy należy m.in. określenie stanowiska pracy oraz zapoznanie pracownika z zakresem jego obowiązków.

Przy opisie stanowiska oraz ustalaniu zakresu obowiązków pracodawca musi pamiętać, aby odpowiednio sformułować oba dokumenty. Prawidłowy i dokładny opis stanowiska usprawni stworzenie właściwego zakresu obowiązków dla zatrudnionego na nim pracownika.

Umowy na czas określony – nowe regulacje>>

Należy również określić sposób wykonywania pracy na wyznaczonych stanowiskach oraz uprawnienia pracowników na nich zatrudnionych. Takie obowiązki nie są jednak związane tylko z przypadkami zatrudniania nowych pracowników. Dotyczy to również sytuacji, gdy pracownikowi już zatrudnionemu powierza się nowe stanowisko i nowe zadania. Wówczas wszystkie nowe warunki pracy powinny być wyraźnie określone.

Opis stanowiska pracy

Opis stanowiska pracy stanowi zarys podstawowych zadań wykonywanych na danym stanowisku, formalnych wymagań stawianych kandydatowi, a także zakresu odpowiedzialności samego pracownika.

Opis stanowiska jest dokumentem przedstawiającym, dlaczego stanowisko zostało utworzone i po co istnieje w organizacji firmy lub przedsiębiorstwa. Zawiera on m.in.:

  • cel stanowiska,
  • główne obowiązki na stanowisku,
  • miejsce stanowiska w organizacji oraz
  • informacje dotyczące jego specyfiki, znaczenia i wymagań.

W ramach karty opisu stanowiska powinny się znaleźć co najmniej informacje dotyczące:

  • relacji z innymi stanowiskami (np. przynależność do danej komórki organizacyjnej, podległość służbowa, zastępowanie innego pracownika),
  • głównych zadań, uprawnień i odpowiedzialności pracownika,
  • środków wykorzystywanych w procesie realizacji zadań,
  • wymagań w zakresie kwalifikacji i doświadczenia.

Przykład

Czy istnieje oficjalny wzór karty stanowiska pracy? Czy należy w karcie uwzględnić wszystkie zadania – obowiązki pracownika?

Nie istnieją uniwersalne opisy stanowisk. Każde stanowisko wymaga odrębnej analizy. Powielanie zaś schematów zaczerpniętych z innych organizacji może odnieść negatywne skutki. Nie istnieją również ponadczasowe opisy stanowisk. Stale zmieniające się warunki otoczenia firmy wymuszają nieustanne aktualizowanie takich kart.

Należy pamiętać również, że w opisie stanowiska nie ma miejsca na wszystkie zadania pełnione przez pracownika, część z nich może znaleźć się bowiem z zakresie czynności – obowiązków pracownika. W opisie danego stanowiska należy wpisać jedynie te zadania, które są przypisane do danego stanowiska pracy. Jeśli jednak pracownik ze względu na swoje indywidualne kwalifikacje, niewynikające z opisu stanowiska, wykonuje zadania dodatkowe, należy je wpisać do zakresu czynności (gdyż kolejny pracownik na tym stanowisku może takich umiejętności nie posiadać).

Opis stanowiska pracy, tzw. karta stanowiska, jest podstawą do opracowania zakresu czynności dla pracownika. Oba te elementy powinny być do siebie dopasowane, gdyż jeden wynika z drugiego. Co więcej, prawidłowy i dokładny opis stanowiska usprawni stworzenie właściwego zakresu obowiązków dla zatrudnionego na nim pracownika.

Zakres obowiązków

Zakres obowiązków powinien być tak określony, aby zawierał opis zadań wykonywanych przez pracownika na danym stanowisku, bez podania sposobu ich realizacji. Należy jednak podkreślić, że czynności te koniecznie powinny odpowiadać rodzajowi pracy określonemu w umowie o pracę. Jego ustalanie należy do zadań i jednocześnie przywilejów pracodawcy.

Przekształcenie umowy bezterminowej na umowę terminową>>

Przykład

W jakiej formie należy przedstawić pracownikowi zakres jego obowiązków? Czy forma pisemna jest obowiązująca i wynika z przepisów Kodeksu pracy?

Poinformowanie pracownika o ciążących na nim obowiązkach następuje zazwyczaj przez wręczenie mu zakresu czynności. Co do samej formy takiej informacji nie ma konkretnych regulacji. W żadnym przepisie Kodeksu pracy nie zobowiązano pracodawcy do pisemnego podania pracownikowi zakresu czynności. Pracodawca może zatem wywiązać się z ciążącego na nim obowiązku w dowolnej formie, nie wyłączając informacji ustnej, udzielonej np. przez bezpośredniego przełożonego czy innego wyznaczonego pracownika. Szczególną uwagę trzeba zwrócić, aby instrukcja była odpowiednia do stanowiska, wykształcenia pracownika i jego zawodowego doświadczenia. Pomimo możliwości ustnego poinformowania pracownika o zakresie jego obowiązków, przyjmuje się jednak, że ze względów dowodowych warto taką informację sporządzić na piśmie.


Za pisemną formą zakresu obowiązków pracowniczych opowiada się również Sąd Najwyższy. Jak wynika z wyroku z 3 kwietnia 1997 r. (I PKN 77/97), zakres czynności zgodny z umową o pracę powinien być przyjęty i podpisany przez pracownika. Odmowa przyjęcia i podpisania zakresu czynności ustalonego zgodnie z umową o pracę może stanowić uzasadnioną przyczynę jej wypowiedzenia.

Pracodawca ma obowiązek zaznajamiać pracowników z:

  • zakresem ich obowiązków,
  • sposobem wykonywania pracy na wyznaczonych stanowiskach oraz
  • ich podstawowymi uprawnieniami (art. 94 ust. 1 k.p.).

Zaznajamianie pracownika ze sposobem wykonania jego pracowniczych obowiązków oznacza, że należy informować o nich pracownika przed dopuszczeniem go do pracy oraz przy każdej zmianie zakresu obowiązków lub sposobu ich wykonywania.

Należy pamiętać, że należyte wywiązanie się z konieczności poinstruowania pracownika jest istotne w sytuacjach, gdy pracodawca nakłada karę porządkową albo zwalnia pracownika z powodu niewłaściwego wykonywania obowiązków.

Kryterium oceny pracownika nie mogą stanowić oczekiwania pracodawcy, o których pracownik nie wie, zawierając umowę o pracę, i o których pracodawca nie informuje go w czasie trwania stosunku pracy (wyrok SN z 10 listopada 1998 r., I PKN 428/98).

Przykład

Zatrudniamy nowego pracownika. Jakie informacje powinny znaleźć się w sporządzonym dla niego zakresie obowiązków?

Zakres obowiązków to opis czynności (lub przykładowych zadań) wykonywanych przez pracownika na danym stanowisku bez opisu sposobu ich realizacji. Czynności te powinny odpowiadać rodzajowi pracy określonemu w umowie o pracę, a tym samym zajmowanemu przez pracownika stanowisku.

Pracownik zatrudniony na stanowisku informatyka może mieć w zakresie swoich obowiązków uwzględnione następujące zadania:

  • obsługa systemów informatycznych,
  • praca nad witrynami internetowymi firmy,
  • konserwacja i naprawa sprzętu komputerowego,
  • tworzenie oprogramowania sieciowego.

Podstawa prawna:

  • wyroki Sądu Najwyższego:

– z 3 kwietnia 1997 r. (I PKN 77/97, OSNP 1998/3/75),

– z 10 listopada 1998 r. (I PKN 428/98, OSNP 1999/24/791).

Zatrudnianie i zwalnianie pracowników. Obowiązki pracodawców 2022
Zatrudnianie i zwalnianie pracowników. Obowiązki pracodawców 2022
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(1)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
  • Tomek
    2021-12-05 20:57:50
    Bardzo przydatny tekst. Brakuje w nim jednak dla mnie informacji na temat tego czy zakres obowiązkow może odbiegać od opisu stanowiska? np. doradca zwodowy czy może odpowiadać za promocje działań (warsztatów, projektów, etc) w mediach społecznościowych ?
    0
QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Umowa o pracę
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Najpopularniejszym sposobem zawierania stosunku pracy jest:
powołanie
mianowanie
umowa o pracę
spółdzielcza umowa o pracę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Podwyżki dla doktorantów?
Minister Edukacji i Nauki, Przemysław Czarnek, zapowiedział podwyższenie wynagrodzeń nauczycieli akademickich. Czy podwyżki dotyczą także doktorantów? Ile wyniosą? Kiedy można się ich spodziewać?
Kto i kiedy wystawia zaświadczenie o zatrudnieniu?
Dlaczego zaświadczenie o zatrudnieniu jest potrzebne pracownikowi? Kto wystawia zaświadczenie o zatrudnieniu? Jakie informacje muszą pojawić się na zaświadczeniu o zatrudnieniu? W jaki sposób na zatrudnieniu zaświadcza się o wysokości zarobków? Czy pracodawca musi wystawić zaświadczenie o zatrudnieniu? Jak długo zaświadczenie o zatrudnieniu jest ważne?
Bezrobocie w Polsce spadło - czy będzie jeszcze niższe?
Bezrobocie spadło - w sierpniu stopa bezrobocia wyniosła 4,8%, tj. obniżyła się zarówno w skali miesiąca (o 0,1 pkt proc.), jak i roku (o 1 pkt. proc.) – podał GUS.
Staż uczniowski przygotowuje do pracy
Wypracowaliśmy modelowe programy praktycznej nauki zawodu w zakresie staży uczniowskich dla zawodów technik stylista i technik przemysłu mody. Zachęcamy do ich wykorzystania - pisze Konfederacja Lewiatan.
Czternastki dla emerytów i rencistów już wypłacone
Czternastki dla emerytów i rencistów już wypłacone. ZUS rozpoczął wypłatę czternastek 25 sierpnia i zakończył 20 września.
Bezrobocie w końcu sierpnia na poziomie 4,8%
Bezrobocie w Polsce 2022. GUS zaprezentował dane o poziomie bezrobocia rejestrowanego w końcu sierpnia 2022 roku.
Urlop rodzicielski - 9 tygodni tylko dla ojca
Urlop rodzicielski. W polskim Kodeksie pracy pojawi się dziewięć dodatkowych tygodni urlopu rodzicielskiego tylko dla ojców.
PPK - transfer środków na lokatę
Uczestnik PPK, który ukończył 60 lat, może przekazać środki na lokatę terminową Po ukończeniu 60. roku życia, uczestnik PPK może rozpocząć wypłatę środków z rachunku PPK bez pomniejszeń, ale rozpoczęcie wypłaty powoduje, że nowe wpłaty na PPK nie są już dokonywane. Alternatywą jest wypłata transferowa na rachunek terminowej lokaty oszczędnościowej. Również taki transfer powoduje zakończenie wpłat na PPK
Zwolnienie lekarskie a wynagrodzenie chorobowe
Komu przysługuje zasiłek chorobowy? Czy zwolnienie lekarskie pozostaje w związku z wynagrodzeniem chorobowym i zasiłkiem chorobowym? Jaka jest podstawa wymiaru świadczeń chorobowych i jak obliczyć wynagrodzenie chorobowe?
Nowe oferty pracy w branży bankowości, finansów, ubezpieczeń i nieruchomości?
Blisko co trzecia firma (29%) branży bankowości, finansów, ubezpieczeń i nieruchomości chce w ostatnim kwartale 2022 roku zatrudniać nowych pracowników.
Uregulowanie pracy zdalnej - ile kosztuje?
Projekt nowelizacji Kodeksu pracy, regulujący m.in. zasady pracy zdalnej, trafił do dalszych prac w komisji. Z dużym prawdopodobieństwem nowe przepisy zaczną więc obowiązywać w ciągu kilku miesięcy. Jak wskazują eksperci W&W Consulting oraz kancelarii CMS - obok szeregu dodatkowych obowiązków wymaganych przepisami ze strony pracodawców, warto zwrócić uwagę również na stronę kosztową nowych przepisów.
Praca zdalna - ile firmy zapłacą za nowe przepisy?
Praca zdalna - projekt nowelizacji Kodeksu pracy ureguluje zasady pracy zdalnej. Obok szeregu dodatkowych obowiązków wymaganych przepisami ze strony pracodawców, warto zwrócić uwagę również na stronę kosztową nowych przepisów.
Jak technologia zmienia rynek pracy?
Rynek pracy. Mimo że sytuacja epidemiczna jest już mniej poważna, to pracownicy przyzwyczaili się do pracy zdalnej i hybrydowej i nie chcą z niej rezygnować. Działy HR nie przestają też umawiać kandydatów na spotkania zdalne. W niedalekiej przyszłości nowym miejscem pracy, rekrutacji i szkoleń najprawdopodobniej stanie się metawersum.
Zasada równego traktowania – ubezpieczenia społeczne
Na czym polega zasada równego traktowania na gruncie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych? Czego dotyczy? Odpowiadamy.
Nawiązanie stosunku pracy
Do czego zobowiązuje się pracownik poprzez nawiązanie stosunku pracy? Jakie są cechy stosunku pracy? Kiedy pracownik może skierować przeciwko pracodawcy roszczenie o ustalenie istnienia stosunku pracy? Odpowiadamy.
Wzrost płac a inflacja
Przeciętne miesięczne wynagrodzenie w przedsiębiorstwach w sierpniu 2022 r. w porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku było wyższe o 12,7% i wyniosło 6583,03 zł (brutto). W stosunku do lipca zmniejszyło się o 2,9% – podał GUS.
Polacy ograniczają zakupy?
Sprzedaż detaliczna w cenach stałych w sierpniu 2022 r. była wyższa niż przed rokiem o 4,2%. W porównaniu z lipcem r. wzrosła o 1% – podał GUS.
KRUS - nowa stawka odsetek za zwłokę
KRUS. Informacja o nowej obowiązującej stawce odsetek za zwłokę.
Rejestracja w urzędzie pracy a pełnienie roli w zarządzie spółki
Pozostawanie w stosunku pracy, wykonywanie innej pracy zarobkowej lub prowadzenie działalności gospodarczej wykluczają rejestrację w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna. Czy pełnienie funkcji w zarządzie wlicza się w któryś z tych przypadków. Czy zatem nabycie statusu osoby bezrobotnej w tej sytuacji będzie możliwe?
Kiedy przysługuje zasiłek dla bezrobotnych?
Zasiłek dla bezrobotnych - ile wynosi w 2022 r. i komu przysługuje? Na jaki okres jest przyznawane prawo do zasiłku? Kiedy może przypadać okres pobierania zasiłku? Czy musi wyłącznie następować po ostatnim zatrudnieniu ubezpieczonego oraz po rozwiązaniu umowy o pracę z przyczyn ekonomicznych, czy też może przypadać w innym termie?
Czym jest stres w pracy?
Stres w pracy - czym jest, jakie są jego skutki i objawy? Jak zwalczać stres u pracowników? Jakie są obowiązki pracodawcy w przeciwdziałaniu stresowi w miejscu pracy?
Ostatnie 14 emerytury już na kontach
14 emerytura 2022 - ZUS zakończył wypłatę. W dniu 20 września przelana została ostatnia transza dla 1,3 mln osób na łączną kwotę 1,5 mld zł. W całym kraju dodatkowa wypłatę dostało 7,2 mln osób a wydatkowana na ten cel kwota wyniosła ponad 8,7 miliardów zł. Przy czym trzy czwarte uprawnionych otrzymało wypłatę w pełnej wysokości, czyli 1217,98 zł na rękę.
Umiarkowany optymizm w sprawie wynagrodzeń - Polacy spodziewają się wzrostu dochodów
Aż połowa Polaków spodziewa się wzrostu dochodów, a 42 proc. szacuje, że ich wysokość pozostanie bez zmian. Oczekiwania są mniej optymistyczne niż na początku roku, ale nadal wysokie, zważywszy na niepewną koniunkturę i coraz częściej zauważane przez ekonomistów spowolnienie gospodarcze.
Renta rodzinna po zmarłym małżonku a ZFŚS
Renta rodzinna. Czy za pracownika szkoły, który nabył prawo do renty rodzinnej po zmarłym małżonku, dokonuje się odpisu na ZFŚS?
Zaległy urlop wypoczynkowy do 30 września
Zaległy urlop 2022. Pracownicy, którzy dotąd nie wykorzystali urlopu przysługującego im w 2021 roku, muszą zrobić to do końca września. Obowiązek dopilnowania, aby pracownik udał się w tym terminie na zaległy wypoczynek, spoczywa na pracodawcy.