Kategorie

Opis stanowiska pracy a zakres obowiązków

Magdalena Kasprzak
Magdalena Kasprzak
Radca prawny, doktor nauk prawnych. Pracowała w Departamencie Prawnym Głównego Inspektoratu Pracy, autorka licznych publikacji w wiodących polskich wydawnictwach prawniczych. Doradca prawny w kancelariach prawnych, wykładowca akademicki, prezes zarządu ANTERIS Fundacji Pomocy Prawnej
Do podstawowych obowiązków pracodawcy należy m.in. określenie stanowiska pracy oraz zapoznanie pracownika z zakresem jego obowiązków.

Przy opisie stanowiska oraz ustalaniu zakresu obowiązków pracodawca musi pamiętać, aby odpowiednio sformułować oba dokumenty. Prawidłowy i dokładny opis stanowiska usprawni stworzenie właściwego zakresu obowiązków dla zatrudnionego na nim pracownika.

Umowy na czas określony – nowe regulacje>>

Należy również określić sposób wykonywania pracy na wyznaczonych stanowiskach oraz uprawnienia pracowników na nich zatrudnionych. Takie obowiązki nie są jednak związane tylko z przypadkami zatrudniania nowych pracowników. Dotyczy to również sytuacji, gdy pracownikowi już zatrudnionemu powierza się nowe stanowisko i nowe zadania. Wówczas wszystkie nowe warunki pracy powinny być wyraźnie określone.

Opis stanowiska pracy

Opis stanowiska pracy stanowi zarys podstawowych zadań wykonywanych na danym stanowisku, formalnych wymagań stawianych kandydatowi, a także zakresu odpowiedzialności samego pracownika.

Opis stanowiska jest dokumentem przedstawiającym, dlaczego stanowisko zostało utworzone i po co istnieje w organizacji firmy lub przedsiębiorstwa. Zawiera on m.in.:

  • cel stanowiska,
  • główne obowiązki na stanowisku,
  • miejsce stanowiska w organizacji oraz
  • informacje dotyczące jego specyfiki, znaczenia i wymagań.

W ramach karty opisu stanowiska powinny się znaleźć co najmniej informacje dotyczące:

  • relacji z innymi stanowiskami (np. przynależność do danej komórki organizacyjnej, podległość służbowa, zastępowanie innego pracownika),
  • głównych zadań, uprawnień i odpowiedzialności pracownika,
  • środków wykorzystywanych w procesie realizacji zadań,
  • wymagań w zakresie kwalifikacji i doświadczenia.

Przykład

Czy istnieje oficjalny wzór karty stanowiska pracy? Czy należy w karcie uwzględnić wszystkie zadania – obowiązki pracownika?

Nie istnieją uniwersalne opisy stanowisk. Każde stanowisko wymaga odrębnej analizy. Powielanie zaś schematów zaczerpniętych z innych organizacji może odnieść negatywne skutki. Nie istnieją również ponadczasowe opisy stanowisk. Stale zmieniające się warunki otoczenia firmy wymuszają nieustanne aktualizowanie takich kart.

Należy pamiętać również, że w opisie stanowiska nie ma miejsca na wszystkie zadania pełnione przez pracownika, część z nich może znaleźć się bowiem z zakresie czynności – obowiązków pracownika. W opisie danego stanowiska należy wpisać jedynie te zadania, które są przypisane do danego stanowiska pracy. Jeśli jednak pracownik ze względu na swoje indywidualne kwalifikacje, niewynikające z opisu stanowiska, wykonuje zadania dodatkowe, należy je wpisać do zakresu czynności (gdyż kolejny pracownik na tym stanowisku może takich umiejętności nie posiadać).

Opis stanowiska pracy, tzw. karta stanowiska, jest podstawą do opracowania zakresu czynności dla pracownika. Oba te elementy powinny być do siebie dopasowane, gdyż jeden wynika z drugiego. Co więcej, prawidłowy i dokładny opis stanowiska usprawni stworzenie właściwego zakresu obowiązków dla zatrudnionego na nim pracownika.

Zakres obowiązków

Zakres obowiązków powinien być tak określony, aby zawierał opis zadań wykonywanych przez pracownika na danym stanowisku, bez podania sposobu ich realizacji. Należy jednak podkreślić, że czynności te koniecznie powinny odpowiadać rodzajowi pracy określonemu w umowie o pracę. Jego ustalanie należy do zadań i jednocześnie przywilejów pracodawcy.

Przekształcenie umowy bezterminowej na umowę terminową>>

Przykład

W jakiej formie należy przedstawić pracownikowi zakres jego obowiązków? Czy forma pisemna jest obowiązująca i wynika z przepisów Kodeksu pracy?

Poinformowanie pracownika o ciążących na nim obowiązkach następuje zazwyczaj przez wręczenie mu zakresu czynności. Co do samej formy takiej informacji nie ma konkretnych regulacji. W żadnym przepisie Kodeksu pracy nie zobowiązano pracodawcy do pisemnego podania pracownikowi zakresu czynności. Pracodawca może zatem wywiązać się z ciążącego na nim obowiązku w dowolnej formie, nie wyłączając informacji ustnej, udzielonej np. przez bezpośredniego przełożonego czy innego wyznaczonego pracownika. Szczególną uwagę trzeba zwrócić, aby instrukcja była odpowiednia do stanowiska, wykształcenia pracownika i jego zawodowego doświadczenia. Pomimo możliwości ustnego poinformowania pracownika o zakresie jego obowiązków, przyjmuje się jednak, że ze względów dowodowych warto taką informację sporządzić na piśmie.


Za pisemną formą zakresu obowiązków pracowniczych opowiada się również Sąd Najwyższy. Jak wynika z wyroku z 3 kwietnia 1997 r. (I PKN 77/97), zakres czynności zgodny z umową o pracę powinien być przyjęty i podpisany przez pracownika. Odmowa przyjęcia i podpisania zakresu czynności ustalonego zgodnie z umową o pracę może stanowić uzasadnioną przyczynę jej wypowiedzenia.

Pracodawca ma obowiązek zaznajamiać pracowników z:

  • zakresem ich obowiązków,
  • sposobem wykonywania pracy na wyznaczonych stanowiskach oraz
  • ich podstawowymi uprawnieniami (art. 94 ust. 1 k.p.).

Zaznajamianie pracownika ze sposobem wykonania jego pracowniczych obowiązków oznacza, że należy informować o nich pracownika przed dopuszczeniem go do pracy oraz przy każdej zmianie zakresu obowiązków lub sposobu ich wykonywania.

Należy pamiętać, że należyte wywiązanie się z konieczności poinstruowania pracownika jest istotne w sytuacjach, gdy pracodawca nakłada karę porządkową albo zwalnia pracownika z powodu niewłaściwego wykonywania obowiązków.

Kryterium oceny pracownika nie mogą stanowić oczekiwania pracodawcy, o których pracownik nie wie, zawierając umowę o pracę, i o których pracodawca nie informuje go w czasie trwania stosunku pracy (wyrok SN z 10 listopada 1998 r., I PKN 428/98).

Przykład

Zatrudniamy nowego pracownika. Jakie informacje powinny znaleźć się w sporządzonym dla niego zakresie obowiązków?

Zakres obowiązków to opis czynności (lub przykładowych zadań) wykonywanych przez pracownika na danym stanowisku bez opisu sposobu ich realizacji. Czynności te powinny odpowiadać rodzajowi pracy określonemu w umowie o pracę, a tym samym zajmowanemu przez pracownika stanowisku.

Pracownik zatrudniony na stanowisku informatyka może mieć w zakresie swoich obowiązków uwzględnione następujące zadania:

  • obsługa systemów informatycznych,
  • praca nad witrynami internetowymi firmy,
  • konserwacja i naprawa sprzętu komputerowego,
  • tworzenie oprogramowania sieciowego.

Podstawa prawna:

  • wyroki Sądu Najwyższego:

– z 3 kwietnia 1997 r. (I PKN 77/97, OSNP 1998/3/75),

– z 10 listopada 1998 r. (I PKN 428/98, OSNP 1999/24/791).

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Potrącenie zaległości ZUS z emerytury od 2022 r.

    Potrącenie zaległości składkowych z emerytury, renty i zasiłku będzie możliwe od 2022 r. ZUS odliczy składkę zdrowotną, podatek i należności składkowe nieopłacone w terminie. Do jakiej wysokości?

    Niemcy: niezaszczepieni bez rekompensaty za czas kwarantanny

    Niezaszczepieni nie otrzymają rekompensaty za czas kwarantanny. Nowe przepisy w Niemczech zaczną obowiązywać od 1 listopada 2021 r.

    Praca zdalna a work-life balance

    Praca zdalna a work-life balance - za dużo work i za mało life? Z badania "Candidate Pulse" wynika, ze praca zdalna zachwiała balansem między życiem prywatnym i zawodowym. Pracownicy odczuwają również więcej presji ze strony pracodawców.

    Pracodawca sprawdzi certyfikat covid [VIDEO]

    Pracodawca sprawdzi certyfikat covid? Najpewniej tak, ale na zasadzie dobrowolności. Co to oznacza? Na to i inne pytania odpowiada Stanisław Szwed, wiceminister pracy, polityki społecznej i rodziny.

    Obniżenie wieku emerytalnego jako fatalna decyzja [VIDEO]

    Obniżenie wieku emerytalnego było fatalną decyzją. Ekonomiści negatywnie oceniają niższy i zróżnicowany dla kobiet i mężczyzn wiek emerytalny w Polsce.

    Co pandemia uświadomiła menadżerom? [VIDEO]

    Pandemia a zarządzanie - co kryzys wywołany pandemią uświadomił menadżerom? Okazało się, że kapitał ludzki jest niezwykle ważny. Duże znaczenie ma także zdolność do szybkich zmian.

    Kodeks pracy art. 30

    Kodeks pracy w art. 30 wylicza sposoby rozwiązania umowy o pracę: porozumienie stron, wypowiedzenie, dyscyplinarka i upływ czasu.

    Kontroferta dla pracownika - co to jest?

    Kontroferta dla pracownika - co to jest i w jakim celu się ją stosuje? Czy warto przyjąć kontrofertę?

    Jesienna rekrutacja w logistyce - jak zachęcić do pracy w firmie?

    Startuje jesienna rekrutacja w logistyce. Jakich pracowników brakuje? Jak zachęcić do pracy w danej firmie? Co przyciąga pracowników?

    Kontrole PIP na małych budowach 2021 - wyniki

    Kontrole PIP na małych budowach zostały wzmożone w 2021 r. Z danych statystycznych wynika, że to właśnie na małych budowach jest najwięcej wypadków przy pracy. Jakie są wyniki kontroli PIP?

    Praca sezonowa - prawa cudzoziemców przez cały rok

    Praca sezonowa - prawa cudzoziemców nie są sezonowe. Przypomina o tym PIP w kampanii "Prawa przez cały rok". Jak zatrudnić cudzoziemca na podstawie zezwolenia na pracę sezonową? Czym jest umowa o pomocy przy zbiorach?

    Europejskie Porozumienie dotyczące aktywnego starzenia się

    Europejskie Porozumienie podpisane w 2017 r. dotyczy aktywnego starzenia się i podejścia międzypokoleniowego w pracy. Realizując je, w Polsce powstało "Porozumienie strony pracowników oraz strony pracodawców RDS na rzecz aktywnego starzenia". Wypracowano w nim szereg rozwiązań na rzecz aktywnego starzenia się.

    Kiedy zmiana czasu na zimowy w 2021?

    Kiedy jest zmiana czasu na zimowy w 2021 r.? Czy ostatni raz przestawiamy zegarki jesienią? Jak zmiana czasu wpływa na czas pracy w nocy?

    Wypłata wynagrodzenia za pracę w sobotę, niedzielę

    Wypłata wynagrodzenia za pracę to podstawowy obowiązek pracodawcy. Co w przypadku, gdy dzień wypłaty wynagrodzenia wypada w sobotę lub niedzielę?

    Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na 4 falę covid?

    4 fala covid przewidywana jest na jesień 2021 r. Statystyki wskazują na tendencję wzrostową zakażeń. Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na ten trudny czas?

    Weryfikacja szczepień pracowników - projekt

    Weryfikacja szczepień pracowników - trwają prace nad projektem nowych przepisów. Czy pracodawcy będą mogli sprawdzić fakt zaszczepienia się przeciw COVID-19 przez pracowników?

    Umowa o dzieło - ZUS, zgłoszenie

    Umowa o dzieło - zgłoszenie do ZUS jest obowiązkowe od 2021 r. Jaki jest termin na zgłoszenie? Kto musi zgłosić umowę do ZUS?

    Zmiany w ubezpieczeniach społecznych od 18 września 2021 r.

    Najnowsze zmiany w ubezpieczeniach społecznych weszły w życie 18 września 2021 r. Sprawdź, co się zmieni.

    Wypalenie zawodowe podstawą zwolnienia lekarskiego od 2022 r.

    Wypalenie zawodowe od 2022 r. będzie podstawą do otrzymania zwolnienia lekarskiego (l4). Czym jest wypalenie? Jakie są objawy? Jak przeciwdziałać?

    Przeniesienie urlopu na kolejną umowę - wzór porozumienia

    Przeniesienie urlopu wypoczynkowego na kolejną umowę o pracę może nastąpić na mocy porozumienia stron. Jak je prawidłowo sporządzić? Oto wzór porozumienia.

    Ostatnie dni na wniosek o zwolnienie z ZUS!

    Wniosek o zwolnienie z ZUS - sklepiki szkolne i piloci muzealnych wycieczek mają ostatnie dni na ubieganie się o zwolnienie z obowiązku opłacania składek ZUS.

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń - covid

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń została przewidziana w tarczy na czas pandemii COVID-19. Kogo dotyczy? Ile wynosi?

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy - szczepienie

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy z powodu szczepienia - kiedy jest możliwe? Czy szczepienie dziecka uzasadnia zwolnienie od pracy?

    Kobiety najwięcej ucierpiały na pandemii

    Kobiety najwięcej straciły w czasie pandemii. To one częściej były zwalniane. Spadł na nie ciężar opieki nad dziećmi i pracy jednocześnie. Jak wpłynęło to na ich zdrowie?

    Płace rosną, bo firmy walczą o pracowników

    Płace rosną wszędzie. Wszystkie kody PKD odnotowały w sierpniu 2021 r. podwyżki wynagrodzeń. Firmy walczą w ten sposób o pracowników.