Kategorie

Mobbing a zatrudnienie cywilnoprawne

Na mocy zawartych w Kodeksie pracy przepisów o mobbingu ochronie podlega jedynie osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę. Osoba zatrudniona na podstawie umowy cywilnoprawnej może dochodzić roszczeń z przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących naruszenia dóbr osobistych.

Mobbing oznacza działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników. Jest to forma celowego dręczenia psychicznego mającego wywołać u ofiary problemy z funkcjonowaniem w życiu osobistym i zawodowym, a także często zmusić ją do odejścia z pracy. Jest skierowany przeciwko godności pracownika i jego dobrom osobistym, takim jak zdrowie, cześć, dobre imię. Warunkiem zakwalifikowania danego zachowania jako mobbing, oprócz nacechowania go wrogim stosunkiem do pracownika, jest uporczywość i długotrwałość działania. W literaturze wskazuje się, że wystarczający jest okres 6 miesięcy powtarzalnego systematycznie dręczenia psychicznego. Obie omawiane przesłanki (uporczywość i długotrwałość) mobbingu muszą być spełnione łącznie.

Co można uznać za mobbing>>

W praktyce mobbing może polegać na:

  • ciągłym krytykowaniu,
  • upominaniu,
  • stosowaniu pogróżek,
  • na ciągłym niedopuszczaniu do głosu,
  • przerywaniu wypowiedzi,
  • ośmieszaniu,
  • oczernianiu,
  • upokarzaniu,
  • reagowaniu krzykiem.

Ponadto w sferze współpracy z innymi pracownikami może polegać na:

  • izolowaniu od pracowników,
  • wprowadzaniu zakazu rozmów z nimi, rozsiewaniu plotek.

Mobbing może polegać także na:

  • powierzaniu prac poniżej kwalifikacji lub na powierzaniu nadmiernej ilości pracy,
  • na odsunięciu od odpowiedzialnych zadań lub niedawaniu żadnych zadań,
  • na umniejszaniu kompetencji i kwalifikacji lub na powierzaniu prac przekraczających możliwości i kompetencje.

Mobbing dotyczy tylko pracowników

Przepisy dotyczące mobbingu zostały wprowadzone do Kodeksu pracy, który określa prawa i obowiązki pracowników i pracodawców. Pracownikiem jest tylko osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę (art. 2 k.p.). Z powyższego wynika, że do osób zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych, takich jak umowa zlecenia czy umowa o dzieło nie mają zastosowania przepisy Kodeksu pracy, a tym samym przepisy dotyczące mobbingu.

Mobbing ze strony współpracowników>>

Jednak takie osoby nie są zupełnie pozbawione ochrony prawnej w przypadku, gdy zachowanie przejawiające się wobec nich nosi znamiona mobbingu.

Mobbing a naruszenie dóbr osobistych

Działania i zachowania noszące znamiona mobbingu mogą zostać zakwalifikowane także jako naruszenie dóbr osobistych, więc osoby zatrudnione na podstawie umów cywilnoprawnych, które stałyby się ofiarami działań noszących znamiona mobbingu, mogą dochodzić swoich praw na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego, dotyczących naruszenia dóbr osobistych.

Dobra osobiste człowieka, w szczególności:

  • zdrowie,
  • wolność,
  • cześć,
  • swoboda sumienia,
  • nazwisko lub pseudonim,
  • wizerunek,
  • tajemnica korespondencji,
  • nietykalność mieszkania,
  • twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska,

pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach.


Reklama

Ochronę tych dóbr gwarantuje art. 24 k.c., który przewiduje, że ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. Ochrona dóbr osobistych przysługuje jedynie przed działaniem bezprawnym.

W prawie cywilnym przyjmuje się, że bezprawne jest każde działanie sprzeczne z normami prawnymi, a nawet z porządkiem prawnym oraz z zasadami współżycia społecznego. A zatem i tu w przypadku umów cywilnoprawnych, takich jak umowa o dzieło czy umowa zlecenia działanie jednej ze stron powyższego stosunku prawnego może nosić znamiona mobbingu i tym samym może być sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

W razie już dokonanego naruszenia można także żądać, aby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności, żeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie (art. 24 § 1 zd. 2 k.c.). Treść tego przepisu prowadzi do wniosku, że poszkodowany może łączyć żądanie zaniechania dalszych naruszeń z żądaniem usunięcia skutków naruszenia dobra osobistego, na co wskazuje zwrot „także”.

Ponadto, w razie naruszenia dóbr osobistych, osoba pokrzywdzona może również żądać:

  • zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę,
  • zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny,
  • naprawienia wyrządzonej szkody.

Odszkodowanie>>

Jeżeli więc wobec zatrudnionego na podstawie umowy cywilnoprawnej stosuje się mobbing, wówczas na podstawie art. 448 k.c. (który ma zastosowanie w razie naruszenia wszelkich dóbr osobistych) można żądać powyższych zachowań osoby naruszającej dobra osobiste. Legitymację do wytoczenia powództwa na tej podstawie ma osoba pokrzywdzona, a zatem może to być strona stosunku cywilnoprawnego, takiego jak umowa zlecenia czy o dzieło, pokrzywdzona działaniami lub zachowaniami noszącymi znamiona mobbingu, które w tej sytuacji będą stanowiły naruszenie dóbr osobistych, takich jak np. zdrowie, część, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji.

Podstawa prawna:

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    PIP przeprowadzi kontrolę bez zapowiedzi

    Kontrola PIP już niedługo będzie mogła odbyć się bez zapowiedzi. Przewidziano to w nowelizacji ustawy Prawo przedsiębiorców.

    Lodołamacze 2021 - zgłoszenia do 15 sierpnia!

    Lodołamacze 2021 - zapraszamy do udziału w 16 edycji konkursu! Patronem medialnym wydarzenia jest portal Infor.pl.

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany?

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany chce wprowadzić ZUS? Czym jest okres wyczekiwania?

    Podatki i składka zdrowotna - zmiany od 1 stycznia 2022 r.

    Podatki i składka zdrowotna - jakie zmiany wprowadza Polski Ład? Co zmieni się od 1 stycznia 2022 r.?

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r.

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r. wymienia wszystkie obowiązki miesięczne. Jaki jest wymiar czasu pracy w sierpniu? Ile wynosi dodatek nocny?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych może wejść w życie?

    Pracownicy punktów szczepień jak funkcjonariusze publiczni

    Pracownicy punktów szczepień będą traktowani jak funkcjonariusze publiczni. Co to oznacza?

    Zaświadczenie z ZUS ściągniesz z Internetu

    Zaświadczenie o wysokości emerytury lub zasiłku z ZUS można ściągnąć z Internetu. Jak stworzyć elektroniczne potwierdzenie?

    PIP - coraz częstsze kontrole i decyzje

    Kontrole PIP odbywają się coraz częściej. Gdzie jest ich najwięcej? Jakie branże są najczęściej kontrolowane?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.