Kategorie

Jak sporządzić zakres czynności pracownika

Beata Naróg
Usługi i Doradztwo Kadrowe. Szkolenia
Jak sporządzić zakres czynności pracownika. /Fot. Fotolia
Jak sporządzić zakres czynności pracownika. /Fot. Fotolia
Zawarcie w umowie o pracę postanowienia, że pracownik ma wykonywać inne polecenia przełożonego, nie upoważnia pracodawcy do dowolnego kształtowania zakresu obowiązków pracownika.

Obowiązkiem pracodawcy jest zapoznanie pracownika, który podejmuje pracę na określonym stanowisku, z zakresem jego obowiązków, sposobem wykonywania pracy oraz podstawowymi uprawnieniami (art. 94 pkt 1 k.p.). Przepisy nie nakładają obowiązku sporządzenia takiego zakresu czynności w formie pisemnej.

Jak ustalać zakres czynności

Zakres zadań, którymi może być obarczany pracownik, jest wyznaczony rodzajem pracy i każdy pracodawca musi go określić w umowie o pracę (art. 29 § 1 pkt 1 k.p.). W treści umów często spotyka się zapisy precyzujące zajmowane przez pracownika stanowisko, a tym samym rodzaj wykonywanej przez niego pracy, np. specjalista ds. sprzedaży, księgowa ds. rozliczeń faktur, referent ds. marketingu, sprzedawca, magazynier. Konkretne zadania, które pracownik ma wykonywać, mogą być mu przekazane w formie ustnej (wyrok SN z 7 stycznia 1998 r., I PKN 457/97). Jednak pisemna forma zakresu czynności przynosi wymierne korzyści zarówno pracodawcy, jak i pracownikowi. Obie strony (pracodawca i pracownik) mają jasną sytuację, czego od siebie oczekiwać.

WAŻNE!

Zakres czynności stanowi doprecyzowanie określonego w umowie rodzaju pracy, dlatego nie może wykraczać poza jego ramy.

W przywołanym wyżej wyroku Sąd Najwyższy stwierdził, że „zakres i miara szczegółowości instrukcji dotyczących pracy powinny być przy tym adekwatne do jej charakteru i stopnia złożoności, a także wykształcenia pracownika i jego zawodowego doświadczenia. Im praca jest mniej skomplikowana, a pracownik nie należy do osób podejmujących pierwsze zatrudnienie i wymagających społeczno-zawodowej adaptacji w zakładzie, tym prostszy i bardziej ogólny może być wspomniany instruktaż” (dotyczący zakresu wykonywanych zadań).

Zakres czynności najprościej można sporządzić przez wypunktowanie zadań, które będą należały do pracownika.

Zadaj pytanie: Forum Kadry- Zatrudnianie i zwalnianie

Oprócz czynności można wskazać również:

Reklama

Zakres czynności nie musi być integralną częścią umowy o pracę. W takim wypadku niepodpisanie zakresu czynności nie pozbawia pracodawcy lub przełożonych prawa do żądania od pracownika określonych w nim zadań. Na dokumencie takim należy jednak zaznaczyć, że udostępniono go pracownikowi, który odmówił odbioru takiego dokumentu.

Pracodawcy, którzy decydują się na włączenie zakresu czynności do treści umowy, muszą uzgodnić wszystkie punkty z pracownikiem, a ponadto uzyskać jego akceptację w formie podpisu.

Inne polecenia przełożonego

Prawie w każdym dokumencie ustalającym zakres czynności pracownika pojawia się punkt zobowiązujący pracownika do wykonywania „innych poleceń przełożonego”. Należy jednak pamiętać, że taki zapis upoważnia pracodawcę do wydawania poleceń tylko w granicach określonych rodzajem umówionej pracy. Szerokie rozumienie takiego zapisu tak naprawdę może prowadzić do zmiany rodzaju pracy wykonywanej przez pracownika w stosunku do tego, jaki określony został w umowie o pracę.

Przykład

Reklama

Pracownik jest zatrudniony na stanowisku informatyka. Przełożony, korzystając z zapisu w zakresie czynności nakładającym obowiązek wykonywania innych poleceń, nakazał pracownikowi sprzątanie budynku w czasie choroby pracownicy, której zadaniem było utrzymywanie pomieszczeń w czystości.

Takie wydanie polecenia jest niezgodne z prawem, gdyż wykracza poza rodzaj umówionej pracy określony w umowie o pracę. Pracownik może odmówić wykonania tego rodzaju pracy i nie powinien z tego tytułu ponosić konsekwencji, np. w postaci nałożenia kary regulaminowej, potrącenia premii itp.

Zmiana zakresu czynności a zmiana umowy o pracę

Pracodawca nie musi się obawiać, że w razie konieczności zmiany zakresu czynności czy polecenia pracownikowi wykonania „innego zadania” zawsze będzie musiał zmieniać treść umowy o pracę. Zmiany zakresu czynności pozostające w zgodzie z rodzajem umówionej pracy nie wymagają zmiany treści umowy o pracę (wyrok SN z 7 listopada 1974 r., I PR 332/74). W sytuacji gdy czynności, które mają być wykonywane przez pracownika, wykraczają poza granice umówionego rodzaju pracy, zmiany zakresu czynności należy wprowadzić w drodze wypowiedzenia zmieniającego albo porozumienia zmieniającego do umowy o pracę. Zmianie w takim przypadku ulegnie rodzaj wykonywanej pracy.

Przykład

Pracownik zatrudniony na stanowisku sprzedawcy otrzymał od przełożonego polecenie prowadzenia magazynu narzędziowego. Charakter wykonywanych czynności w magazynie jest odmienny od zadań, które pracownik realizował dotychczas. Zmiana zatem powinna w pierwszej kolejności objąć treść umowy o pracę (zmiana stanowiska: sprzedawca-magazynier).

Wypowiedzenie warunków pracy (w zakresie rodzaju wykonywanej pracy) będzie dokonane wówczas, gdy w formie pisemnej zaproponowano pracownikowi nowe warunki. W takim wypadku umowa o pracę z pracownikiem, który do połowy okresu wypowiedzenia złożył pracodawcy oświadczenie o nieprzyjęciu proponowanych warunków, ulegnie rozwiązaniu wraz z upływem okresu wypowiedzenia. Przyjęcie natomiast przez pracownika nowych warunków pracy skutkuje ich wejściem w życie po upływie okresu wypowiedzenia. Nie można zapominać, że do wypowiedzenia zmieniającego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące definitywnego wypowiedzenia umowy o pracę, m.in. podanie uzasadnienia, czy obowiązek konsultacji wypowiedzenia ze związkami zawodowymi w przypadku umów na czas nieokreślony (art. 42 § 1, 2 i 3 k.p.).

Zobacz również: Uprawnienia pracownika w związku z bezprawnym wypowiedzeniem

W niektórych przypadkach może powstać konieczność czasowego powierzenia pracownikowi innej pracy niż ta określona w umowie. W takich sytuacjach można skorzystać z przepisu, który pozwala pracodawcy oddelegować pracownika do innej pracy bez wypowiedzenia zmieniającego (art. 42 § 4 k.p.). Powierzenie innej pracy może nastąpić na okres nie dłuższy niż 3 miesiące w roku kalendarzowym. Nie wolno zapominać, że praca musi odpowiadać kwalifikacjom pracownika. Należy przez to rozumieć nie tylko przygotowanie zawodowe pracownika, ale także właściwości psychofizyczne, predyspozycje psychiczne oraz zdolności do wykonywania określonych czynności z punktu widzenia zdrowia fizycznego (wyrok SN z 4 października 2000 r., I PKN 61/00).

Podstawa prawna:

- wyrok z 7 stycznia 1998 r. (I PKN 457/97, OSNP 1998/22/653),

- wyrok z 7 listopada 1974 r. (I PR 332/74, OSNC 1975/6/103),

- wyrok z 4 października 2000 r. (I PKN 61/00, Pr. Pracy 2001/5/33).

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?