Obowiązki pracodawcy

Obowiązki pracodawcy – to zespół powinności, które spoczywają na pracodawcy w ramach stosunku pracy. Ich niewykonanie wiąże się z różnymi sankcjami cywilnymi, karnymi i administracyjnymi.

Obowiązki pracodawcy dzielimy na obowiązki kodeksowe (regulowane przepisami Kodeksu pracy) i obowiązki pozakodeksowe (regulowane przepisami innych ustaw, np. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, ustawy – Ordynacja podatkowa, ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy). Źródłem obowiązków pracodawcy mogą być również postanowienia przepisów zakładowych czy ponadzakładowych, regulaminów, statutów, a nawet poszczególne postanowienia umowy o pracę. Obowiązki pracodawcy mogą regulować wszystkie dokumenty uznawane za źródła prawa pracy.

Do najważniejszych obowiązków kodeksowych zaliczymy: zaznajamianie pracowników podejmujących pracę z zakresem ich obowiązków, sposobem wykonywania pracy na wyznaczonych stanowiskach oraz ich podstawowymi uprawnieniami; organizowanie pracy w sposób zapewniający pełne wykorzystanie czasu pracy, jak również osiąganie przez pracowników, przy wykorzystaniu ich uzdolnień i kwalifikacji, wysokiej wydajności i należytej jakości pracy; organizowanie pracy w sposób zapewniający zmniejszenie uciążliwości pracy, w szczególności pracy monotonnej i pracy w ustalonym z góry tempie; przeciwdziałanie dyskryminacji w zatrudnieniu, w szczególności ze względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną, a także ze względu na zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony albo w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy; zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy oraz prowadzenie systematycznych szkoleń pracowników w zakresie bhp; terminowe i prawidłowe wypłacanie wynagrodzenia; ułatwianie pracownikom podnoszenia kwalifikacji zawodowych; stworzenie pracownikom podejmującym zatrudnienie warunków sprzyjających przystosowaniu się do należytego wykonywania pracy; zaspokajanie w miarę posiadanych środków socjalnych potrzeb pracowników; stosowanie obiektywnych i sprawiedliwych kryteriów oceny pracowników oraz wyników ich pracy; prowadzenie i przechowywanie dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz akt osobowych pracowników w warunkach niegrożących uszkodzeniem lub zniszczeniem; wpływanie na kształtowanie w zakładzie pracy zasad współżycia społecznego; przeciwdziałanie mobbingowi.

Obowiązki te często precyzowane są przez akty wykonawcze do przepisów je regulujących. W literaturze można się również spotkać z podziałem obowiązków pracodawcy na podstawowe i uzupełniające, a także na skutkujące wobec grupy/grup pracowników i indywidualnie.