Kategorie

Odpowiedzialność za prowadzenie sporu zbiorowego

Wojewódka i Wspólnicy Sp. k. Kancelaria Prawa Pracy
Warszawska kancelaria specjalizująca się wyłącznie w pomocy pracodawcom w zakresie zbiorowego i indywidualnego prawa pracy oraz świadczeń pracowniczych
Sosnowski Krzysztof
Odpowiedzialność za prowadzenie sporu zbiorowego
Fotolia
Jednym z uprawnień związków zawodowych jest wszczęcie sporu zbiorowego. Obie strony sporu - zarówno pracodawca, jak i pracownicy ponoszą odpowiedzialność za naruszenie przepisów dotyczących sporów zbiorowych.

Prowadzenie sporu zbiorowego jest niewątpliwie jednym z ważniejszych uprawnień związkowych. Pamiętać należy jednak, iż niedopełnienie obowiązków wynikających z ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych zagrożone jest karą grzywny albo karą ograniczenia wolności. Sankcja ta wynika z art. 26 wskazanej ustawy „1. Kto w związku z zajmowanym stanowiskiem lub pełnioną funkcją:

1) przeszkadza we wszczęciu lub wprowadzeniu w sposób zgodny z prawem sporu zbiorowego,

2) nie dopełnia obowiązków określonych w tej ustawie

- podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.

2. Tej samej karze podlega ten, kto kieruje strajkiem lub inną akcją protestacyjną zorganizowaną wbrew przepisom ustawy.

3. Za szkody wyrządzone strajkiem lub inną akcją protestacyjną zorganizowaną wbrew przepisom ustawy organizator ponosi odpowiedzialność na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym.”

Polecamy produkt: Monitor prawa pracy i ubezpieczeń

Reklama

Omawiany przepis nie jest skierowany wyłącznie do stron sporu zbiorowego. Oczywiście, głównie narażeni na powyższe sankcje są związki zawodowe, pracodawcy oraz ich przedstawiciele. Jest jednak możliwie, iż wskazane w art. 26 ustawy znamiona czynu zabronionego zostaną spełnione także przez inne podmioty np. przedstawicieli ministra właściwego do spraw pracy, mediatorów.

Wymienione podmioty narażone są przede wszystkim na spełnienie przesłanki polegającej na przeszkadzaniu we wszczęciu lub wprowadzeniu w sposób zgodny z prawem. Tą przesłankę mogą spełnić także osoby prywatne, które jako tak zwani społecznicy, będą podejmować różnego rodzaju akcje mające na celu uniemożliwienie przeprowadzenia sporu zbiorowego np. grupa studentów będzie starała się utrudnić członkom związku zawodowego prowadzenie strajku w celu wyrażenia swojego stanowiska odnośnie regulacji zbiorowego prawa pracy.

Reklama

Wyraźnemu podkreśleniu podlega stanowisko prof. Andrzeja M. Świątkowskiego zwarte w publikacji Zbiorowe prawo pracy. Komentarz red. prof. dr hab. Jerzy Wratny, red. dr Krzysztof Walczak Rok wydania: 2009 Wydawnictwo: C.H.Beck Wydanie: 1 „Przepis art. 26 ust. 2 rzeczonej ustawy reguluje ewentualny zbieg podstaw odpowiedzialności karnej osoby kierującej strajkiem lub inną akcją protestacyjną w ten sposób, że umożliwia pociągnięcie do takiej odpowiedzialności osoby kierujące nielegalnymi akcjami zbiorowymi. W przypadku odpowiedzialności za zorganizowanie nielegalnej akcji zbiorowej, zakresy regulacji przepisów art. 26 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 się nie pokrywają. Na podstawie art. 26 ust. 2 nie tylko osoba reprezentująca związki zawodowe, uczestnicząca w organizowaniu nielegalnej akcji zbiorowej może nie dopełniać obowiązków określonych w ustawie z 23.5.1991 r. Jednakże jedynie formalny przywódca akcji zbiorowej - pracowników, kierujący komitetem strajkowym lub przewodniczący zarządu zakładowej organizacji związkowej albo osoba sprawująca funkcję kierowniczą innej struktury organizacyjnej związku zawodowego, który zorganizował nielegalną akcję zbiorową, może ponieść odpowiedzialność za występek.”

Członkowie związków zawodowych najczęściej narażeni są na spełnienie przesłanki czynu zabronionego z art. 26 ust. 1 pkt 2 poprzez przymuszanie pracowników do wzięcia udziału w strajku (art. 18 ustawy).

Członkowie związków zawodowych nie będący kierownikami strajku, w zasadzie mogą podlegać karze z powodu naruszenia zasady dobrowolności udziału w strajku niezależnie od faktu czy przymuszają pracowników do wzięcia udziału w strajku czy też wręcz odwrotnie - uniemożliwiają tym pracownikom uczestniczenie w strajku, co jest zdecydowanie rzadszym przypadkiem, jednak nie jest taka sytuacja niemożliwa.

Jak wcześniej wskazywałem, poszczególni członkowie mogą także spełnić przesłanki z art. 26 ust. 1 pkt 1 poprzez utrudnianie prowadzenia sporu zbiorowego np. organizując różnego rodzaju akcje mające na celu uniemożliwienie pracodawcy wyrażania jego stanowiska w określonym czasie.

Szeregowi pracownicy powinni być także świadomi faktu, iż brak jest przepisów prawa penalizujących uczestnictwo w nielegalnym strajku. W przypadku zorganizowania nielegalnego strajku zgodnie z art. 26 ust. 2 odpowiedzialność ponoszą wyłącznie osoby kierujące strajkiem lub inną akcją protestacyjną zorganizowaną wbrew przepisom ustawy.

Pamiętać natomiast należy, iż żaden przepis ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych nie chroni przed odpowiedzialnością karną przewidzianą w Kodeksie Karnym oraz innych ustawach. Niezależnie czy jest to strajk legalny czy też nie, pracownicy nie mogą dopuszczać się czynów zabronionych. Najczęściej spotykanymi przestępstwami w trakcie prowadzenia strajku są:

  • Bójka pobicie art. 158 Kodeksu karnego (K.k)
  • Pozbawienie wolności art.  189 K.k.
  • Groźba karalna art. 190 K.k.
  • Zmuszenie art. 191 K.k.
  • Przywłaszczenie mienia art. 284 K.k.
  • Zniszczenie mienia art. 288 K.k.

Za popełnienie tych przestępstw organy ścigania będą prowadzić postępowania w oderwaniu od legalności strajku.

Podstawa prawna:

- Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych;

- Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

Dołącz do nas na Facebooku!

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Hybrydowy model pracy planuje 77% pracodawców

    Hybrydowy model pracy wybiera aż 77% pracodawców w Polsce. Ile dni pracy zdalnej w tygodniu planują wprowadzić?

    Jakie prawa ma ojciec?

    Ojciec - jakie prawa ma mężczyzna wychowujący dzieci? Czy tata może skorzystać z urlopu macierzyńskiego?

    Zlecenie studenta do 26 r. życia i umowa o dzieło bez składek ZUS

    Zlecenie studenta do 26 r. życia i umowa o dzieło nie będą oskładkowane - MRiPS.

    Niedziela handlowa - lipiec 2021

    Niedziela handlowa - lipiec 2021 r. ma 4 niedziele. Czy 4 lipca, 11 lipca, 18 lipca albo 25 lipca to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?

    System kadrowo-płacowy - o co pytać dostawcę

    System kadrowo-płacowy - o co należy pytać dostawcę przy wyborze oprogramowania HR?

    Praca zdalna - Kodeks pracy [PROJEKT]

    Praca zdalna - Kodeks pracy będzie zawierał przepisy dotyczące pracy zdalnej. Jakie regulacje przewiduje projekt?

    Prace sezonowe a bezpieczeństwo pracowników

    Prace sezonowe zalewają portale z ofertami pracy. Co z bezpieczeństwem pracowników?

    Zmiana warunków pracy cudzoziemca a zezwolenie na pracę

    Czy zmiana warunków pracy cudzoziemca wiąże się z koniecznością zmiany zezwolenia na pracę lub uzyskania nowego?

    Ochrona danych przy pracy zdalnej - 5 wskazówek na wakacje

    Ochrona danych przy pracy zdalnej czyli jak nie narazić firmy na kradzież wrażliwych danych. Oto 5 wskazówek na wakacje dla pracowników zdalnych.

    Wyższe wynagrodzenia lekarzy rezydentów od 1 lipca 2021 r.

    Wyższe wynagrodzenia lekarzy rezydentów od 1 lipca 2021 r. przewiduje projekt rozporządzenia ministra zdrowia o zasadniczych wynagrodzeniach dla rezydentów. Ile wyniosą?

    "Blaski i cienie PPK" - niezależne badanie naukowe

    PPK - jakie są opinie o programie? Poznaj wyniki niezależnego badania naukowego "Blaski i cienie PPK".

    Tata wybiera urlop ojcowski

    Urlop ojcowski to urlop najczęściej wykorzystywany przez ojców urlop po narodzinach dziecka. Najrzadziej korzystają z urlopu rodzicielskiego.

    Monitoring poczty elektronicznej pracownika a przepisy

    Monitoring poczty elektronicznej pracownika - jakie są przepisy prawne? Czy to nie narusza dóbr osobistych pracownika?

    Zasiłek macierzyński i opiekuńczy - będzie okres wyczekiwania?

    Okres wyczekiwania przy zasiłku macierzyńskim i opiekuńczym? To propozycja ZUS mająca zapobiegać nadużyciom.

    Zwolnienie z ZUS - do kiedy wniosek?

    Zwolnienie z ZUS - do kiedy można złożyć wniosek o zwolnienie ze składek za grudzień 2020, styczeń, luty, marzec i kwiecień 2021 r. z tarczy 9.0?

    Pracownik niepełnosprawny – jakie prawa?

    Pracownik niepełnosprawny - jakie prawa przyznaje Kodeks pracy i ustawa o rehabilitacji zawodowej? Jaki jest wymiar czasu pracy i urlopu?

    Elektroniczne wypowiedzenie umowy o pracę - jak przechowywać?

    Elektroniczne wypowiedzenie umowy o pracę polega na złożeniu oświadczenia woli w postaci elektronicznej i opatrzeniu go kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Jak je przechowywać?

    Czas wolny za nadgodziny a odpoczynek tygodniowy

    Czas wolny za nadgodziny może zostać zaliczony do 35-godzinnego odpoczynku tygodniowego. To stanowisko MRPiT z dnia 5 maja 2021 r.

    PIP kontroluje małe budowy

    Kontrole PIP - mała budowa to miejsce, gdzie najczęściej w budownictwie występują wypadki przy pracy. PIP rozpoczęła więc akcję "Kontrole na małych budowach".

    Przeciętne wynagrodzenie 2021

    Przeciętne wynagrodzenie w 2021 r. wzrosło o 10% w stosunku do roku poprzedniego. Ile wynosi?

    Amerykański pracodawca wymarzony dla Polaków

    Amerykański pracodawca jest pracodawcą wymarzonym dla Polaków. Najchętniej pracowaliby dla korporacji z zagranicznym kapitałem, przede wszystkim z USA.

    Praca na magazynie - ile zarabia pracownik i kierownik magazynu

    Praca na magazynie - jakie są zarobki? Ile zarabia pracownik, a ile kierownik magazynu?

    Pandemia lekcją dla HR-owców

    Pandemia jest dla HR-owców lekcją, która wpłynie na przyszłość tego zawodu

    Stawka godzinowa 2022 – netto, zlecenie

    Stawka godzinowa 2022 i umowa zlecenie – kwota netto i brutto? Ile wynosi minimalne wynagrodzenie na umowach cywilnoprawnych, a ile na umowie o pracę?

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl - nowa ustawa

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl to ułatwienie dla mikroprzedsiębiorcy, rolnika i osoby fizycznej. Za pomocą systemu będzie można zawrzeć umowę o pracę i zlecenia. Automatycznie dokona zgłoszenia do ZUS i KAS, wyliczy wynagrodzenie, składki, podatki i rozliczy urlopy.