Kategorie

Dodatki do wynagrodzeń (cz. 3)

Tomasz Dróżdż
Dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych to jeden z najczęściej wypłacanych dodatków do wynagrodzenia polskim pracownikom.

Dodatki do wynagrodzeń niejednokrotnie stanowią dużą część wynagrodzenia, jakie otrzymuje polski pracownik. Takie działanie ma na celu przede wszystkim zmotywowanie pracowników i zachęcenie potencjalnych zainteresowanych do podjęcia pracy u tego, a nie innego pracodawcy. W niniejszym artykule kontynuujemy przegląd dodatków obligatoryjnych, jak również przyjrzymy się bliżej zasadom przyznawania i wypłaty dodatków o charakterze fakultatywnym (nieobowiązkowym). Wprowadzenie do przepisów wewnątrzzakładowych dodatków fakultatywnych leży w gestii pracodawcy.

Dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych

Jednym z podstawowych uprawnień polskich pracowników w zakresie prawa pracy jest zasada, że czas pracy w podstawowym systemie pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie 5-dniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 miesięcy (art. 129 k.p.).

Zgodnie z art. 151 k.p. pracą w godzinach nadliczbowych jest:

praca ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy,

• praca wykonywana ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy wynikający z obowiązującego pracownika systemu i rozkładu czasu pracy.

Praca w godzinach nadliczbowych jest dopuszczalna, jeżeli:

• jest prowadzona akcja ratownicza w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii,

• istnieją szczególne potrzeby pracodawcy (np. polecenie świadczenia pracy z powodu choroby innego pracownika itp.).

Istnieją 2 rodzaje tzw. godzin nadliczbowych ze względu na sposób przekroczenia czasu pracy:

• godziny nadliczbowe jako przekroczenia dobowej normy czasu pracy - jeżeli pracownik świadczy pracę w danym dniu powyżej 8 godzin lub w przypadku równoważnego czasu pracy większej liczby godzin pracy,

• godziny nadliczbowe jako przekroczenia tygodniowej normy czasu pracy - jeżeli pracownik zatrudniony w podstawowym systemie pracy świadczył pracę w danym tygodniu powyżej 40 godzin.

Zgodnie z art. 1511k.p. za pracę w godzinach nadliczbowych, oprócz normalnego wynagrodzenia, pracownikowi przysługuje dodatek do wynagrodzenia w wysokości:

Reklama

• 100% za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w nocy, w niedziele i święta niebędące dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, w dniu wolnym od pracy udzielonym pracownikowi w zamian za pracę w niedzielę lub w święto, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy,

• 50% za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w dni powszednie, w niedziele i święta będące dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy.

Dodatek do wynagrodzenia w wysokości 100% przysługuje także pracownikom, którzy wypracowali godziny nadliczbowe w związku z przekroczeniem przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym, chyba że przekroczenie tej normy nastąpiło w wyniku pracy w godzinach nadliczbowych, powstałych ze świadczenia pracy w godzinach ponad wymiar dobowy (art. 1511 § 2 k.p.).

WAŻNE!

Pracownik jest uprawniony do jednego dodatku za godziny nadliczbowe - dodatku z tytułu przekroczenia dobowej normy czasu pracy albo dodatku z tytułu przekroczenia tygodniowej normy pracy.

Podstawę obliczenia dodatku do wynagrodzenia stanowi wynagrodzenie zasadnicze pracownika określone stawką miesięczną lub godzinową. Jeżeli natomiast taki składnik nie został wyodrębniony, wówczas za podstawę bierzemy 60% wynagrodzenia.

Jeżeli pracownik nie ma wyodrębnionego wynagrodzenia wynikającego ze stawki jego zaszeregowania, określonego w stałej stawce miesięcznej lub godzinowej, wówczas przy obliczaniu dodatku za pracę nadliczbową należy zastosować zasady obowiązujące przy ustalaniu wynagrodzenia za urlop.

W celu obliczenia dodatku za 1 godzinę:

• wynagrodzenie za 1 godzinę pracy oblicza się, dzieląc stawkę miesięczną przez liczbę godzin przypadającą do przepracowania w danym miesiącu dla pracowników mających wynagrodzenie określone w stałej stawce miesięcznej,

• wynagrodzenie ustalone według zasad obowiązujących przy ustalaniu wynagrodzenia za urlop dzieli się przez liczbę godzin przepracowanych przez pracownika w okresie, z którego ustala się to wynagrodzenie, jeżeli mamy do czynienia ze zmiennymi składnikami wynagrodzenia.

Dodatki fakultatywne

Ustalenie dodatków fakultatywnych do wynagrodzenia odbywa się przez wprowadzenie odpowiednich zapisów do: zakładowego układu zbiorowego pracy, regulaminu wynagradzania lub też łączącej strony umowy o pracę. Należy wyraźnie podkreślić, że jeżeli pracodawca zdecyduje się wprowadzić nieobowiązkowy dodatek do wynagrodzenia, to wraz z wyraźnym określeniem warunków jego otrzymania decyzja o jego przyznaniu nie zależy od swobodnego uznania pracodawcy, lecz od wypełnienia przesłanek określonych w przepisach zakładowych przez pracownika. Pracownik może zatem skutecznie dochodzić ich przed sądem pracy z chwilą spełnienia warunków otrzymania dodatku, określonych w przepisach wewnątrzzakładowych.

Do najczęściej spotykanych dodatków fakultatywnych należą:

Reklama

dodatek funkcyjny - przysługuje osobom pełniącym funkcje na stanowiskach kierowniczych; jako ściśle związany z zajmowanym stanowiskiem jest niejako przyznawany automatycznie - pracownik nabywa do niego prawo z chwilą objęcia określonej funkcji, najczęściej jest on określany kwotowo lub procentowo (procent wynagrodzenia zasadniczego);

dodatek stażowy (za wysługę lat) - jest związany z wypracowaniem określonego stażu pracy; najczęściej (choć nie zawsze) przy ustalaniu stażu pracy pracodawcy wliczają wszystkie wcześniejsze okresy zatrudnienia u poprzednich pracodawców; zaliczeniu mogą niekiedy podlegać również inne okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają one wliczeniu do okresu pracy, np. urlop wychowawczy. Najczęściej wysokość dodatku stażowego jest określana procentowo (procent wynagrodzenia zasadniczego). Często pracodawcy dopuszczają możliwość zwiększania się wysokości tego dodatku z każdym kolejnym rokiem zatrudnienia pracownika;

dodatek zmianowy - przysługuje pracownikom, którzy są zatrudnieni w systemie pracy zmianowej. Należy podkreślić, że najczęściej pracodawcy przyznają prawo do uzyskania tego świadczenia pracownikom świadczącym pracę na innej niż I zmiana;

dodatek za pracę w szkodliwych warunkach - warunkiem uzyskania prawa do niego jest świadczenie pracy w trudnych, uciążliwych, wręcz szkodliwych dla zdrowia warunkach; najczęściej wysokość tego dodatku jest ustalana jako procent od wynagrodzenia zasadniczego pracownika za każdą godzinę przepracowaną w określonych, szkodliwych warunkach;

dodatek za szczególne umiejętności - może być przyznawany pracownikom o wysokich kwalifikacjach zawodowych. Uprawnionymi najczęściej są pracownicy mogący się pochwalić tytułami naukowymi, absolwenci studiów podyplomowych, pracownicy, którzy ukończyli specjalistyczne kursy itp.

Dodatki fakultatywne są także wypłacane wraz z wynagrodzeniem zasadniczym.

Tomasz Dróżdż

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Strategia Demograficzna 2040 - zmiany w Kodeksie pracy

    Strategia Demograficzna 2040 przewiduje duże zmiany w Kodeksie pracy. Rodzice będą chronieni przed zwolnieniem i zapewnia się im elastyczną pracę.

    Urlop rodzicielski - rewolucyjne zmiany w 2022 r.

    Urlop rodzicielski - do 2 sierpnia 2022 r. wejdą w życie rewolucyjne zmiany w urlopach rodzicielskich dla ojców. Co się zmieni?

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - PIP

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - co na to PIP? Czy to zgodne z Kodeksem pracy?

    Sygnalista - nowe przepisy od grudnia 2021 r.

    Sygnalista - nowe przepisy implementujące dyrektywę unijną mają wejść w życie w grudniu 2021 r. Kto to sygnalista? Jaki będzie system zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy?

    Pracownicy fizyczni w czasie pandemii [RAPORT]

    Pracownicy fizyczni - jak wpłynęła na nich pandemia COVID-19? Zapoznaj się z wynikami raportu "Kariera okiem fachowca".

    Ilu Polaków pracuje po 60. roku życia?

    Praca po 60. roku życia - ilu Polaków nadal pracuje po ukończeniu 60 lat?

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. netto

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny orzekł, że obniżenie renty inwalidzkiej byłym funkcjonariuszom służb bezpieczeństwa PRL jest zgodne z konstytucją.

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto to propozycja rządu. Minimalna stawka godzinowa wyniesie 19,50 zł brutto.

    Waloryzacja środków na kontach i subkontach ZUS 2021

    Waloryzacja środków zgromadzonych na kontach i subkontach w ZUS odbywa się corocznie w czerwcu. W 2021 r. wyniosła 5,41%. O ile zwiększył się stan kont przyszłych emerytów?

    System kadrowo-płacowy - od czego zależy cena?

    System kadrowo-płacowy a cena - od czego zależy, ile kosztuje?

    Konkurs "HR OF CHANGE" – 18 czerwca poznamy zwycięzców!

    Konkurs "HR OF CHANGE" - już 18 czerwca ogłoszeni zostaną zwycięzcy! Kto otrzyma nagrodę w kategoriach: szkolenia i rozwój, zarządzanie zmianą, HR Business Partnering?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać pracownika zatrudnionego na część etatu za pracę w godzinach ponadwymiarowych?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jak obliczyć?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jakie są zasady jego przyznawania? Jak obliczyć wysokość dodatku wyrównawczego?

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc pracownikowi (uczestnikowi PPK) w przeniesieniu oszczędności między rachunkami PPK. Ustawa o PPK określa dwie takie sytuacje.

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie - jak brexit wpłynął na zatrudnienie pracownika z Wielkiej Brytanii w Polsce? Co z dokumentami? Jakich formalności trzeba dokonać?

    Nadanie statusu płatnika składek - wyrok TK (K 15/16)

    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 15/16 - czy TK uznał wniosek o nadanie statusu płatnika składek pracodawcy, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią?

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna - jak wprowadzić? Jak ewidencjonować i kontrolować czas pracy zdalnej w systemie zadaniowym?

    Dlaczego pracodawcy płacą Ukraińcom więcej niż Polakom?

    Pracodawcy chcą płacić Ukraińcom więcej niż Polakom? Dlaczego?

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online na praca.gov.pl

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online. Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii przygotowuje projekt ustawy o zawieraniu i rozliczaniu umów w sposób elektroniczny przez niektórych pracodawców. Ustawa ta ma pozwolić mikroprzedsiębiorcom, rolnikom, a także osobom fizycznym, zatrudniającym pracowników, czy zleceniobiorców, na zawieranie umów o pracę i umów zlecenia według gotowych szablonów na portalu praca.gov.pl. Ten nowy sposób zawierania ww. umów ma być dodatkową opcją dla wspomnianych pracodawców i zleceniodawców. Zawsze będzie można zatrudnić pracownika czy zleceniobiorcę w tradycyjny sposób. Projekt ten ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów w III kwartale 2021 r.

    Wypadki przy pracy - I kwartał 2021 [GUS]

    Wypadki przy pracy - GUS podał dane za I kwartał 2021 r. Czy liczba wypadków spadła w porównaniu do roku 2020?

    HR-owca portret własny 2021 [RAPORT]

    HR-owca portret własny 2021 - raport przedstawia jak HRowcy radzili sobie w pandemii, jakie mają zadania, wyzwania i motywacje. Jak oceniają swoją pracę?

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r.

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r. - ile wynosi Mindestlohn? Ile wynosi netto?

    Urlop rodzinny na opiekę nad rodzicami lub wnukami

    Urlop rodzinny - 12 miesięczny urlop na opiekę nad chorymi rodzicami bądź wnukami dla babci lub dziadka to nowa propozycja urlopu. Czy będzie wprowadzony do Kodeksu pracy?

    Składka zdrowotna - Nowy Ład

    Składka zdrowotna a Nowy Ład - jaka zmiana w naliczaniu składki na ubezpieczenie zdrowotne została przewidziana od 2022 r.?