Kategorie

Zaliczenie okresu prowadzenia działalności gospodarczej do stażu pracy

Ryszard Sadlik
Ryszard Sadlik
W praktyce wiele wątpliwości budzi możliwość zaliczania okresów prowadzenia działalności gospodarczej do okresu zatrudnienia, od którego zależy nabycie prawa do nagrody jubileuszowej. Decydujące znaczenie w tym zakresie mają przepisy płacowe obowiązujące u danego pracodawcy.

Nagroda jubileuszowa stanowi szczególny przywilej płacowy niektórych grup pracowników. Nie ma ona charakteru powszechnego. Przysługuje bowiem tylko tym pracownikom, dla których świadczenie to przewidziano w normach branżowych lub w przepisach zakładowych.

Decyzja pracodawcy

Pracownicy mogą otrzymać nagrodę jubileuszową jedynie wtedy, gdy wynika to z obowiązujących u danego pracodawcy przepisów płacowych. W szczególności może to wynikać z przepisów ustawowych dotyczących poszczególnych grup zawodowych (np. urzędników państwowych czy pracowników samorządowych) lub też z układów zbiorowych pracy czy regulaminów wynagradzania. Uprawnienie takie można również przyznać pracownikowi w indywidualnej umowie o pracę, przy czym, jeśli brak jest ustaw szczególnych, pracodawcy w układach zbiorowych czy regulaminach wynagradzania mogą w swobodny sposób ustalać warunki, od których zależy nabycie prawa do nagrody jubileuszowej oraz sposób obliczania stażu pracy potrzebnego do jej uzyskania.

Pracodawca może zatem przyjąć, że prawo do nagrody jubileuszowej będzie zależeć od ogólnego stażu pracy pracownika lub też ustalić, że np. tylko praca w konkretnym zakładzie lub branży jest uwzględniana dla obliczania okresu wymaganego dla otrzymania nagrody jubileuszowej. Również wysokość nagrody jubileuszowej zależy w takim przypadku od ustaleń stron. Jeżeli układ zbiorowy pracy lub regulamin wynagradzania nie określają tej kwestii w odmienny sposób, wówczas do obliczania okresów zatrudnienia potrzebnych dla ustalenia prawa do nagrody jubileuszowej stosuje się przepisy zarządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 23 grudnia 1989 r. w sprawie ustalania okresów pracy i innych okresów uprawniających do nagrody jubileuszowej oraz zasad jej obliczania i wypłacania (MP nr 44, poz. 358). Stanowią one jednak jedynie normy pomocnicze dla ustalenia stażu potrzebnego do uzyskania nagrody jubileuszowej, jeśli nie zostały one określone w przepisach wewnątrzzakładowych.

Zarządzenie nie przewiduje możliwości doliczania do stażu pracy okresu prowadzenia działalności gospodarczej. Brak jest także innych, powszechnie obowiązujących przepisów zobowiązujących pracodawców do wliczania okresów prowadzenia działalności gospodarczej ich pracowników do okresu wymaganego do nabycia nagrody jubileuszowej. Zasadniczo więc pracodawcy nie mają obowiązku przy ustalaniu uprawnień do nagrody jubileuszowej wliczania okresów prowadzenia przez ich pracowników działalności gospodarczej.

PRZYKŁAD

WAŻNE PRZEPISY WEWNĄTRZZAKŁADOWE

Pracodawca przy ustalaniu prawa pracownika do nagrody jubileuszowej za 20 lat pracy, uwzględnił okres pięciu lat prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. Pracownik po nawiązaniu umowy o pracę z innym pracodawcą i przepracowaniu u niego pięciu lat wystąpił o przyznanie mu nagrody jubileuszowej za 25 lat pracy. Gdy pracodawca odmówił, twierdząc, że nie ma on 25-letniego stażu pracy, pracownik wystąpił z pozwem do sądu pracy. Zażądał zasądzenia na jego rzecz nagrody jubileuszowej przewidzianej za okres 25 lat pracy. Sąd jednak oddalił jego powództwo, gdyż przepisy obowiązujące u jego aktualnego pracodawcy nie przewidywały możliwości zaliczania do okresu uprawniającego do nagrody jubileuszowej okres prowadzenia własnej działalności gospodarczej.

PRZYKŁAD

BEZ PRAWA DO NAGRODY

Przed zatrudnieniem u obecnego pracodawcy pracownik prowadził przez 10 lat własną działalność gospodarczą. Regulamin wynagradzania w firmie przewidywał nagrodę jubileuszową po 15 latach pracy. Pracownik po przepracowaniu pięciu lat zwrócił się do pracodawcy o wypłatę tej nagrody. Praodawca odmówił, wówczas pracownik wniósł pozew o jej wypłatę. Sąd ustalił, że układ zbiorowy pracy obowiązujący u pracodawcy nie zawiera żadnych regulacji dotyczących wliczania okresów prowadzenia działalności gospodarczej do stażu pracy. Z tego powodu oddalił powództwo.

Przepisy zakładowe

Jednakże pracodawcy mogą w układach zbiorowych pracy lub w regulaminach przewidzieć taką możliwość. Na przykład mogą ustalić, że do okresu wymaganego do nabycia nagrody jubileuszowej wlicza się wszelkie okresy działalności zarobkowej pracowników, w tym także prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek. Takie przepisy byłyby wówczas obowiązujące dla pracodawców z mocy art. 9 k.p., ponieważ postanowienia układów zbiorowych pracy i porozumień zbiorowych, jak również regulaminów i statutów mają pierwszeństwo zastosowania, jeżeli nie są mniej korzystne dla pracowników niż przepisy kodeksu pracy, innych ustaw i aktów wykonawczych. Zdaniem Sądu Najwyższego (postanowienie z 27 lutego 2003 r., I PK 361/2002, LexPolonica nr 362450) akt normatywny hierarchicznie niższy, lecz korzystniejszy dla pracownika, ma w prawie pracy pierwszeństwo zastosowania przed aktami hierarchicznie wyższymi.

Warto również zaznaczyć, że jeśli poprzedni pracodawca doliczył do okresu wymaganego do nabycia nagrody jubileuszowej okres prowadzenia działalności gospodarczej, to kolejny pracodawca nie jest tym związany. Stosuje on bowiem obowiązujące u niego przepisy płacowe. Jeżeli więc obowiązujące u niego przepisy nie zobowiązują go do wliczania okresów prowadzenia działalności gospodarczej przy ustalaniu prawa do nagrody jubileuszowej, to pracownik nie może skutecznie żądać wliczenia ich na tej podstawie, że poprzedni pracodawca tak uczynił.

Przejęcie zakładu pracy

Nieco inaczej wyglądałaby natomiast sytuacja w razie przejęcia zakładu pracy przez nowego pracodawcę w trybie art. 231par. 1 k.p. W myśl bowiem tego przepisu w razie przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę staje się on z mocy prawa stroną w istniejących już stosunkach pracy. Oznacza to, że w razie przejęcia zakładu pracy nowego pracodawcę obowiązuje dotychczasowa treść istniejących stosunków pracy. Tym samym wiążą go dotychczasowe warunki pracy i płacy, niezależnie od tego, czy źródłem uprawnień pracowników były przepisy ustawowe, czy postanowienia układów zbiorowych pracy, regulaminów wynagradzania lub umów o pracę. Dotychczasowa treść stosunków pracy nie ulega więc zmianie, również w zakresie nabycia prawa do nagrody jubileuszowej. Uprawnienia te, wynikające dotychczas np. z układu zbiorowego pracy lub zakładowego porozumienia płacowego, po przejęciu stają się bowiem treścią umowy o pracę. Tak też wskazywał Sąd Najwyższy w wyroku z 21 września 1995 r. (I PRN 60/95, OSN 1996/7/100).

PRZYKŁAD

WYPŁATA NAGRODY PRZEZ NOWEGO PRACODAWCĘ

Pracownica była zatrudniona w zakładzie chemicznym, w którym obowiązywał układ zbiorowy pracy przewidujący prawo do nagrody jubileuszowej dla pracowników po 20 latach pracy lub innej działalności zarobkowej. Zakład chemiczny został przejęty przez spółkę X, która stała się pracodawcą tej pracownicy. Pracownica zwróciła się do nowego pracodawcy o wypłatę nagrody jubileuszowej, wskazując, że przepracowała w zakładzie chemicznym 17 lat, a wcześniej przez trzy lata prowadziła własną działalność gospodarczą. Pracodawca odmówił jej jednak wypłaty tej nagrody, stwierdzając, że obowiązujący u niego regulamin wynagradzania w ogóle nie przewiduje uprawnienia do nagrody jubileuszowej. Pracownica wniosła wówczas pozew do sądu pracy, żądając zasądzenia tej nagrody. Sąd uwzględnił jej powództwo, zasądzając należną jej nagrodę jubileuszową od nowego pracodawcy.

RYSZARD SADLIK

sędzia orzekający w Sądzie Okręgowym w Kielcach

Podstawa prawna:

• Art. 9, art. 105 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j.Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszej oferty
Webinarium: SLIM VAT 2 – Ulga na złe długi + Certyfikat gwarantowany
Webinarium: SLIM VAT 2 – Ulga na złe długi + Certyfikat gwarantowany
Tylko teraz
Źródło: GP
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę? Co roku rośnie kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę (tzw. najniższej krajowej, płacy minimalnej) i minimalnej stawki godzinowej. Już dziś wiadomo, że minimalne wynagrodzenie wzrośnie w 2022 r. do 3010 zł brutto (w 2021 roku wynosi 2800 zł). Pracownicy i pracodawcy mają wątpliwości, czy z uwagi na wzrost płacy minimalnej od nowego roku trzeba zmienić postanowienia wszystkich umów o pracę, które obecnie opiewają na kwotę niższą niż 3010 zł? Czy można nie zmieniać umów a np. uzupełniać wynagrodzenie za pracę, premią do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę? Co może zrobić pracownik, jeżeli pracodawca nie wypłaca mu minimalnego wynagrodzenia? Wyjaśnień w tym zakresie udzieliła Państwowa Inspekcja Pracy.

    Jak zapewnić bezpieczeństwo pracownikom zdalnym?

    Bezpieczeństwo pracowników zdalnych może stanowić duże wyzwanie. To w domu zdarza się najwięcej wypadków. Za co odpowiada pracodawca? Jakie są przepisy BHP?

    Potwierdzenie danych w ZUS - instrukcja

    Potwierdzenie danych w ZUS można otrzymać przez PUE ZUS. Jak samodzielnie utworzyć dokument? Oto instrukcja jak zrobić to krok po kroku.

    Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze także świadczeniobiorca

    Elektroniczne Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze teraz także świadczeniobiorca, np. potwierdzenie prawa do emerytury, renty, zasiłku.

    Od wypłat z PPK zazwyczaj nie pobiera się podatku Belki

    Wypłaty z PPK - uczestnik PPK może w każdym czasie skorzystać ze swoich środków. W niektórych przypadkach wiąże się to jednak z obowiązkiem zapłaty 19% zryczałtowanego podatku dochodowego (tzw. podatku Belki).

    Potrzeby pracowników - wnioski z pandemii

    Potrzeby pracowników różnią się w zależności od rodzaju pracowników: fizycznych i biurowych. Jakie wnioski można wyciągnąć z pandemii COVID-19?

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków - pandemia

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków w czasie pandemii wzrosły. Statystyczny pracownik ma w tygodniu 5,5 godziny nadgodzin.

    Narzędzia do identyfikacji talentów - 3 zalety

    Narzędzia do identyfikacji talentów pozwalają zwiększyć potencjał firmy. Jakie są 3 główne zalety tego typu narzędzi?

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w pandemii - wątpliwości

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w czasie pandemii została uregulowana przepisami ustawy covidowej. Czy nowy limit wysokości odpraw odnosi się do wszystkich świadczeń? Jakie wątpliwości budzą nowe przepisy?

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r.

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r. ustanawia Prezydent RP. Święto będzie w grudniu. Czy oznacza to kolejny dzień wolny od pracy?

    Niebieska Karta UE - będą zmiany

    Niebieska Karta UE dotyczy zatrudniania cudzoziemców spoza UE. Odbywa się na innych zasadach niż obywateli państw członkowskich UE. Europarlament przyjął przepisy ułatwiające zatrudnianie obcokrajowców.

    Jak najniższa krajowa rosła od 2015 do 2022 r.?

    Najniższa krajowa w 2015 r. wynosiła 1750 zł brutto. W 2022 r. będzie to 3010 zł brutto. Najniższa krajowa wzrosła o 1260 zł.

    Dzień próbny w pracy - płatny czy nie?

    Dzień próbny w pracy a wynagrodzenie - czy jest płatny? Co na to prawo? W celu sprawdzenia pracownika należałoby podpisać umowę na okres próbny.

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy złożyć?

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy należy złożyć oświadczenie? Co z podwyższonymi kosztami przychodu?

    ZUS ERO - emerytura z datą wsteczną

    ZUS ERO to wniosek o emeryturę z datą wsteczną. Podstawą przyznania lub przeliczenia emerytury z datą wcześniejszą są przepisy covidowe. Dla kogo jest ten wniosek?

    Odprawa emerytalna - wysokość, warunki

    Jaka jest wysokość odprawy emerytalnej? Jakie warunki należy spełnić, aby ją otrzymać? Czy odprowadza się od niej podatek i składki ZUS? Kiedy wypłacić odprawę?

    Jakie są składniki wynagrodzenia za pracę?

    Składniki wynagrodzenia za pracę to przede wszystkim wynagrodzenie zasadnicze i dodatki. Czym premia różni się od nagrody?

    PPK: od 2022 r. stan oszczędności na mojeppk.pl

    PPK - od 2022 r. stan oszczędności będzie można sprawdzić na mojeppk.pl. Do jakich danych będzie miał dostęp każdy uczestnik PPK?

    Płaca minimalna 2022 - jest decyzja rządu

    Płaca minimalna w 2022 r. wzrośnie o 210 zł. Ile wyniesie płaca minimalna 2022? Jest już ostateczna decyzja rządu.

    Praca zdalna a migracje zarobkowe

    Jak praca zdalna wpływa na migracje zarobkowe? Czy na pewno jest ich teraz mniej? Oto wyniki badania.

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca to okoliczność uprawniająca pracownika do wolnego od pracy. Ile dni przysługuje? Jaki jest termin ich wykorzystania?

    Praca zdalna a kolejne fale pandemii [RAPORT]

    Praca zdalna zyskiwała na popularności wraz z nastaniem kolejnych fal pandemii COVID-19. Sprawdź, jaki wpływ na pracę miały fale koronawirusa w Polsce i Unii Europejskiej.

    Co pracownicy mówią o pracodawcach w sieci?

    Pracownik i pracodawca - jak wyglądają stosunki z szefem? Co można przeczytać na ten temat w Internecie? Okazuje się, że najważniejsze jest dobre rozstanie.

    Urodzeni w latach 1984-1994 chcą całkowitej pracy zdalnej

    Całkowita praca zdalna najwięcej zwolenników ma wśród pracowników urodzonych w latach 1984-1994.

    Niemcy: odszkodowanie za kwarantannę tylko dla zaszczepionych

    Odszkodowanie za czas kwarantanny będzie przyznawane tylko zaszczepionym pracownikom? Taki projekt nowych przepisów powstał w Niemczech.