Kategorie

Jak dokumentować prawo do świadczeń chorobowych po zmianie przepisów

Bogusław Nowakowski
Od 9 maja 2012 r. obowiązują nowe zasady dokumentowania prawa do zasiłków macierzyńskich. Wprowadzony został również nowy wzór zaświadczenia płatnika składek prowadzącego pozarolniczą działalność, który ubiega się o wypłatę zasiłków.

Zmiany te zostały wprowadzone rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 2 kwietnia 2012 r. w sprawie określenia dowodów stanowiących podstawę przyznania i wypłaty zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Wydanie nowego rozporządzenia regulującego dokumentowanie prawa do świadczeń chorobowych było spowodowane koniecznością uwzględnienia zmian wprowadzonych do Kodeksu pracy, w ramach których rozszerzono możliwości ubiegania się o zasiłek macierzyński. Obecne przepisy przewidują prawo do dodatkowego urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego oraz urlopu ojcowskiego. Konieczność wprowadzenia zmian wynikła także z wprowadzenia nowych przepisów dotyczących identyfikacji podatników i płatników, na mocy której ubezpieczeni – osoby fizyczne niebędące przedsiębiorcami posługują się w postępowaniach przed ZUS identyfikatorem numerycznym PESEL, zamiast dotychczasowymi dwoma identyfikatorami (NIP i PESEL). Dlatego w sprawie określenia dowodów stanowiących podstawę do przyznawania zasiłków wprowadzono nowe formularze wniosków.

Nowe zaświadczenie płatnika składek ZUS Z-3b

Największą zmianą, jaką wprowadza nowelizacja, jest utworzenie nowego zaświadczenia płatnika składek ZUS Z-3b, które jest uproszczoną wersją zaświadczenia ZUS-Z-3a. Jest ono przeznaczone dla ubezpieczonych będących:

  • osobami wykonującymi pozarolniczą działalność,
  • osobami z nimi współpracującymi oraz
  • duchownymi.

Druk ten jest podstawą do ubiegania się w ZUS o wypłatę zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku macierzyńskiego i zasiłku opiekuńczego. Uproszczenie w druku polega na tym, że obecnie ubezpieczony nie wykazuje okresu podlegania ubezpieczeniu chorobowemu lub wypadkowemu oraz kwoty stanowiącej podstawę wymiaru zasiłku. W każdym przypadku osobom prowadzącym pozarolniczą działalność, osobom z nimi współpracującym i duchownym będącym płatnikami składek na własne ubezpieczenie – a więc osobom podlegającym ubezpieczeniu chorobowemu dobrowolnie, zasiłek chorobowy wypłaca ZUS. Przed podjęciem wypłaty należnego świadczenia dokonywana jest przez ZUS dokładna analiza w sprawie podlegania temu ubezpieczeniu na dzień powstania niezdolności do pracy, dlatego ZUS we własnym zakresie potwierdzi zarówno okres podlegania ubezpieczeniu chorobowemu/wypadkowemu, jak i przychód uwzględniany w podstawie wymiaru.

WAŻNE!

W ZUS Z-3b nie wykazuje sie okresu podlegania ubezpieczeniu chorobowemu oraz wysokości podstawy wymiaru składek.

Zgodnie z nowymi przepisami, dowodem do przyznania i wypłaty przez ZUS świadczeń chorobowych ubezpieczonemu jest zaświadczenie płatnika składek wystawione na druku:

  • ZUS Z-3 – w przypadku ubezpieczonych będących pracownikami,
  • ZUS Z-3a – w przypadku ubezpieczonych niebędących pracownikami, z wyłączeniem osób wymienionych w następnym punkcie,
  • ZUS Z-3b – w przypadku ubezpieczonych wykonujących pozarolniczą działalność, ubezpieczonych współpracujących w prowadzeniu pozarolniczej działalności oraz duchownych (§ 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia).

W przypadku nieprzerwanej niezdolności do pracy ubezpieczeni będący osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność, osobami współpracującymi z osobami wykonującymi pozarolniczą działalność oraz duchownymi, którzy dostarczają do ZUS kolejne zaświadczenie lekarskie ZUS ZLA – nie muszą składać poświadczenia, że tytuł ubezpieczenia chorobowego lub wypadkowego trwa nadal.


Zmiana w ZUS Z-3

W zaświadczeniu płatnika składek ZUS Z-3 w wyniku nowelizacji wprowadzono niewielkie zmiany, tj. został dodany punkt 10. W punkcie tym płatnik zasiłku podaje okres udzielonego:

  • urlopu macierzyńskiego,
  • urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego,
  • dodatkowego urlopu macierzyńskiego,
  • dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego,
  • urlopu ojcowskiego.

W konsekwencji tych zmian, w przypadkach udzielenia wyżej wymienionych urlopów pracodawca nie będzie musiał składać odrębnego zaświadczenie o udzieleniu tych urlopów.

Dokumentowanie prawa do zasiłku macierzyńskiego w razie urodzenia dziecka lub przyjęcia na wychowanie

Istotnym udogodnieniem przewidzianym w nowych przepisach jest możliwość udokumentowania prawa do zasiłku macierzyńskiego skróconym odpisem aktu urodzenia dziecka lub jego kopią potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez płatnika zasiłku (§ 9 ust. 2 rozporządzenia).

W przypadku przyjęcia dziecka na wychowanie w ramach rodziny zastępczej dowodem stanowiącym podstawę do przyznania i wypłaty zasiłku macierzyńskiego jest:

  • prawomocne orzeczenie sądu opiekuńczego o umieszczeniu dziecka w rodzinie zastępczej albo umowa cywilnoprawna zawarta między rodziną zastępczą a starostą,
  • dokument potwierdzający wiek dziecka.

WAŻNE!

Skrócony odpis aktu urodzenia dziecka lub jego kopia potwierdzona za zgodność z oryginałem stanowią dowód do przyznania zasiłku macierzyńskiego.

Dokumentowanie prawa do zasiłku w razie likwidacji lub ogłoszenia upadłości pracodawcy

Kolejna zmiana dotyczy przyznania i wypłaty zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego przysługującego w razie rozwiązania z pracownicą stosunku pracy w okresie ciąży z powodu likwidacji lub ogłoszenia upadłości pracodawcy i niemożności zapewnienia innego zatrudnienia. Zgodnie z dotychczasowymi rozwiązaniami, ubezpieczona miała obowiązek przedstawić m.in. zaświadczenie powiatowego urzędu pracy o braku możliwości innego zatrudnienia. Natomiast nowe rozwiązania przewidują konieczność złożenia oświadczenia ubezpieczonej, że nie zapewniono jej innego zatrudnienia (§ 13 ust. 3 rozporządzenia).

Rezygnacja przez ubezpieczoną z zasiłku macierzyńskiego

W przypadku rezygnacji ubezpieczonej z urlopu macierzyńskiego dotychczas jednym z wymaganych dokumentów było zaświadczenie pracodawcy ojca dziecka potwierdzające termin rozpoczęcia przez niego urlopu macierzyńskiego. Nowe zasady dokumentowania prawa do zasiłku zastępują dotychczasowe zaświadczenie możliwością złożenia przez ubezpieczoną własnoręcznego oświadczenia, od kiedy ubezpieczony ojciec dziecka będzie korzystał z uprawnień do zasiłku macierzyńskiego (§ 14 ust. 1 i § 17 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia). Takie oświadczenie jest obecnie również wymagane w celu przerwania wypłaty zasiłku macierzyńskiego przysługującego ubezpieczonej matce dziecka za okres jej pobytu w szpitalu.


Urodzenie dziecka za granicą

Nowe przepisy doprecyzowują także zasady dokumentowania prawa do zasiłku macierzyńskiego z tytułu urodzenia dziecka podczas pobytu za granicą. Dowodem do przyznania i wypłaty zasiłku macierzyńskiego będzie w takim przypadku:

  • zaświadczenie zagranicznego zakładu leczniczego lub zagranicznego lekarza stwierdzającego przewidywaną datę porodu, spełniające warunki określone rozporządzeniem (zawierające nazwę zagranicznego zakładu leczniczego lub imię i nazwisko zagranicznego lekarza, opatrzone datą wystawienia) – za okres przed porodem,
  • skrócony odpis aktu urodzenia dziecka lub zagraniczny akt urodzenia dziecka, lub ich kopia potwierdzona przez płatnika za zgodność z oryginałem – za okres po porodzie.

Ubieganie się o zasiłek opiekuńczy

W przypadku ubiegania się o zasiłek opiekuńczy nad zdrowym dzieckiem w wieku do 8 lat z powodu porodu, choroby lub pobytu w stacjonarnym zakładzie opieki zdrowotnej małżonka stale opiekującego się dzieckiem – wymagane jest zaświadczenie lekarskie. Obecne nowe rozporządzenie określa dane, które powinno zawierać zaświadczenie, tj.:

  • imię i nazwisko małżonka stale opiekującego się dzieckiem,
  • okres i przyczynę konieczności sprawowania opieki nad dzieckiem,
  • imię i nazwisko dziecka, nad którym ma być sprawowana opieka,
  • pieczątkę i podpis wystawiającego zaświadczenie.

Ponadto, w razie ubiegania się o zasiłek opiekuńczy – osoba ubezpieczona nie będzie składała jak do tej pory wniosku, tylko oświadczenie.

We wszystkich wzorach druków został usunięty numer NIP ubezpieczonego oraz dodatkowo wprowadzono numer rachunku bankowego, który płatnik składek może podać w przypadku, gdy pracownik wyraził wolę otrzymywania zasiłku na rachunek bankowy. Przed zmianą w zakresie dokumentacji ubezpieczony musiał osobiście wnioskować o wypłatę zasiłku na konto bankowe i poświadczyć to własnoręcznym podpisem.

Ubieganie się o świadczenie rehabilitacyjne

Osoby ubiegające się o świadczenie rehabilitacyjne będą zobowiązane wypełnić oświadczenie zamiast dotychczas obowiązującego wniosku. Dodatkowo oświadczenie do celów świadczenia rehabilitacyjnego zostało rozszerzone o informację o ubezpieczeniu, w której płatnik składek musi wskazać okres, od kiedy pracownik jest zatrudniony, a w przypadku wygaśnięcia umowy – kiedy zatrudnienie ustało.

Zmiany druków

W nowych przepisach wykonawczych zrezygnowano ze stosowania druków:

  • zastępczej asygnaty zasiłkowej ZUS Z-7,
  • karty zasiłkowej ZUS Z-17,
  • listy płatniczej ZUS Z-19.

Obecnie obowiązują następujące druki:

  • zaświadczenie płatnika składek ZUS Z-3,
  • zaświadczenie płatnika składek ZUS Z-3a,
  • zaświadczenie płatnika składek ZU Z-3b,
  • oświadczenie ZUS Z-10,
  • oświadczenie do celów świadczenia rehabilitacyjnego ZUS Np-7,
  • oświadczenie do celów wypłaty zasiłku opiekuńczego ZUS Z-15.

Wprowadzenie nowych druków nie spowodowało zaprzestania wypełniania dotychczas obowiązujących formularzy. Stare druki będą mogły być wykorzystywane do wyczerpania zapasów, jednak nie dłużej niż do 31 grudnia 2012 r.

Podstawa prawna

  • art. 59 ust. 15, art. 61 ust. 3 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2010 r. Nr 77, poz. 512 ze zm.),
  • rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 2 kwietnia 2012 r. w sprawie określenia dowodów stanowiących podstawę przyznania i wypłaty zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2012 r. poz. 444),
  • art. 74 ustawy z 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 171, poz. 1016).
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?