Kategorie

Składki na ubezpieczenia za zatrudnionego emeryta lub rencistę

Piotr Kostrzewa
Emeryt, który wykonuje pracę w ramach niepracowniczego stosunku zatrudnienia, wynikającego np. z zawartej umowy-zlecenia, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i zdrowotnemu. Jedynie ubezpieczenie chorobowe jest dla niego dobrowolne.

Niezadowalająca wysokość świadczeń emerytalnych i rentowych sprawia, że emeryci i renciści bardzo często podejmują zatrudnienie w celu uzyskania dodatkowych dochodów. Liczne są również przypadki, gdy mimo ustalenia przez organ rentowy prawa do emerytury lub renty, świadczeniobiorca kontynuuje już wcześniej podjęte zatrudnienie. Okoliczność posiadania ustalonego prawa do emerytury lub renty nie oznacza jednak, że z tytułu zatrudnienia nie ma obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. Z reguły bowiem zatrudnienie emeryta lub rencisty pociąga za sobą obowiązek opłacania tych składek. Dotyczy to zarówno zatrudnienia w ramach stosunku pracy, jak i niepracowniczego stosunku zatrudnienia.

Prawo do emerytury lub renty

Na potrzeby ubezpieczeń społecznych za „osobę mającą ustalone prawo do emerytury lub renty” uważa się osobę, która ma stwierdzone przez właściwą instytucję (z reguły w drodze decyzji administracyjnej) prawo do świadczenia pieniężnego z systemu ubezpieczenia społecznego (w Polsce realizowanego przez ZUS i KRUS) albo z zaopatrzenia emerytalnego, którym objęta jest dana grupa zawodowa (np. zaopatrzenie emerytalne funkcjonariuszy Policji czy żołnierzy zawodowych), noszącego nazwę emerytury lub renty. Oprócz emerytury lub renty z krajowego systemu ubezpieczenia społecznego bądź zaopatrzenia emerytalnego, emerytura lub renta może być przyznana z zagranicznego systemu zabezpieczenia społecznego. „Osobą mającą ustalone prawo do emerytury lub renty” jest osoba mająca ustalone prawo do renty rodzinnej z ZUS, lecz nie jest nią osoba, która ma prawo do renty socjalnej czy też renty przyznanej na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego.

Zatrudnienie w ramach stosunku pracy

Emeryt lub rencista wykonujący pracę w ramach stosunku pracy podlega ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu na takich samych zasadach jak pozostali pracownicy, bez względu na wymiar czasu pracy czy też wysokość przychodów ze stosunku pracy. Oznacza to, że od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia jego ustania obowiązkowe są dla emeryta (rencisty) zarówno ubezpieczenia społeczne, jak i ubezpieczenie zdrowotne.

Umowa o pracę nakładczą

Osoby wykonujące pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Ubezpieczenie chorobowe jest dla nich dobrowolne, a ubezpieczeniem wypadkowym nie mogą być objęci. Nabycie przez chałupnika prawa do emerytury lub renty diametralnie zmienia jego sytuację prawną w zakresie ubezpieczeń społecznych. Z dniem ustalenia prawa do tego typu świadczenia chałupnik podlega bowiem ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym dobrowolnie, a w konsekwencji nie może zgłosić się do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Ubezpieczeniu chorobowemu mogą bowiem podlegać wyłącznie osoby objęte obowiązkowymi ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi. Chałupnik będący emerytem lub rencistą podlega jednak obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu.


Umowa-zlecenie

Reklama

Bardzo często wybieraną przez firmy formą zatrudnienia emeryta lub rencisty jest umowa-zlecenia lub inna umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia (np. kontrakt menedżerski, umowa o zarządzenie przedsiębiorstwem itd.). Wbrew pozorom zasadniczo ta forma zatrudnienia emeryta lub rencisty również wiąże się z obowiązkiem opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. Emeryt (rencista), który wykonuje pracę w ramach niepracowniczego stosunku zatrudnienia, wynikającego z zawartej umowy-zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i zdrowotnemu. Jedynie ubezpieczenie chorobowe jest dla niego dobrowolne. Dotyczy to również przypadku, gdy umowa-zlecenia lub inna umowa o świadczenie usług została zawarta z pracodawcą, z którym emeryt (rencista) pozostaje równocześnie w stosunku pracy lub jeżeli w ramach takiej umowy emeryt (rencista) wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy.

Obowiązujące przepisy przewidują tylko jeden przypadek, w którym pomimo zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, emeryt (rencista) nie podlega z tego tytułu ubezpieczeniom społecznym. Chodzi tu o sytuację, gdy emeryt (rencista) jest równocześnie zatrudniony w ramach stosunku pracy w innej firmie. W takiej sytuacji wyłączenie obowiązku ubezpieczeń społecznych z tytułu umowy-zlecenia (innej umowy o świadczenie usług) jest niezależne od wysokości przychodów osiąganych z tytułu stosunku pracy. Mimo braku obowiązku ubezpieczeń społecznych emeryt (rencista), który zatrudnienie na podstawie umowy-zlecenia (innej umowy o świadczenie usług) łączy ze świadczeniem pracy w ramach stosunku pracy na rzecz innej firmy z tytułu umowy-zlecenia, podlega obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Przykład

Jan W. pobiera emeryturę z ZUS. W celu uzyskania dodatkowych przychodów Jan W. wykonuje pracę na rzecz spółki z o.o. na podstawie zawartej z nią umowy-zlecenia. Ponadto Jan W. jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę, na pół etatu, w spółce jawnej. Mimo że jego wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę jest niższe od kwoty minimalnego wynagrodzenia, z tytułu umowy-zlecenia Jan W. podlega obowiązkowo tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Umowa o dzieło

Wykonywanie pracy na podstawie umowy o dzieło – co do zasady – nie wiąże się z obowiązkiem opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. Dotyczy to również zatrudnionych na podstawie takiej umowy emerytów i rencistów. Od tej zasady przewidziany jest jednak wyjątek. Jeżeli umowa o dzieło została zawarta z pracodawcą, z którym emeryt (rencista) pozostaje równocześnie w stosunku pracy lub jeżeli w ramach takiej umowy emeryt (rencista) wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostają w stosunku pracy, przychód z tytułu tej umowy stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. Wynika to stąd, że w takim przypadku osoba wykonująca pracę na podstawie umowy o dzieło dla potrzeb ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego jest traktowana jako pracownik, a pracownik zgodnie z tym, co zostało stwierdzone już wcześniej, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Podstawa prawna:

  • art. 6 ust. 1 pkt 1, 2 i 4, art. 8 ust. 2a, art. 9 ust. 4–4b i 5, art. 11 ust. 2 oraz art. 12 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm.),
  • art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a, d i e oraz art. 82 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (DzU z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm.).

 

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    "Blaski i cienie PPK" - niezależne badanie naukowe

    PPK - jakie są opinie o programie? Poznaj wyniki niezależnego badania naukowego "Blaski i cienie PPK".

    Tata wybiera urlop ojcowski

    Urlop ojcowski to urlop najczęściej wykorzystywany przez ojców urlop po narodzinach dziecka. Najrzadziej korzystają z urlopu rodzicielskiego.

    Monitoring poczty elektronicznej pracownika a przepisy

    Monitoring poczty elektronicznej pracownika - jakie są przepisy prawne? Czy to nie narusza dóbr osobistych pracownika?

    Zasiłek macierzyński i opiekuńczy - będzie okres wyczekiwania?

    Okres wyczekiwania przy zasiłku macierzyńskim i opiekuńczym? To propozycja ZUS mająca zapobiegać nadużyciom.

    Zwolnienie z ZUS - do kiedy wniosek?

    Zwolnienie z ZUS - do kiedy można złożyć wniosek o zwolnienie ze składek za grudzień 2020, styczeń, luty, marzec i kwiecień 2021 r. z tarczy 9.0?

    Pracownik niepełnosprawny – jakie prawa?

    Pracownik niepełnosprawny - jakie prawa przyznaje Kodeks pracy i ustawa o rehabilitacji zawodowej? Jaki jest wymiar czasu pracy i urlopu?

    Elektroniczne wypowiedzenie umowy o pracę - jak przechowywać?

    Elektroniczne wypowiedzenie umowy o pracę polega na złożeniu oświadczenia woli w postaci elektronicznej i opatrzeniu go kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Jak je przechowywać?

    Czas wolny za nadgodziny a odpoczynek tygodniowy

    Czas wolny za nadgodziny może zostać zaliczony do 35-godzinnego odpoczynku tygodniowego. To stanowisko MRPiT z dnia 5 maja 2021 r.

    PIP kontroluje małe budowy

    Kontrole PIP - mała budowa to miejsce, gdzie najczęściej w budownictwie występują wypadki przy pracy. PIP rozpoczęła więc akcję "Kontrole na małych budowach".

    Przeciętne wynagrodzenie 2021

    Przeciętne wynagrodzenie w 2021 r. wzrosło o 10% w stosunku do roku poprzedniego. Ile wynosi?

    Amerykański pracodawca wymarzony dla Polaków

    Amerykański pracodawca jest pracodawcą wymarzonym dla Polaków. Najchętniej pracowaliby dla korporacji z zagranicznym kapitałem, przede wszystkim z USA.

    Praca na magazynie - ile zarabia pracownik i kierownik magazynu

    Praca na magazynie - jakie są zarobki? Ile zarabia pracownik, a ile kierownik magazynu?

    Pandemia lekcją dla HR-owców

    Pandemia jest dla HR-owców lekcją, która wpłynie na przyszłość tego zawodu

    Stawka godzinowa 2022 – netto, zlecenie

    Stawka godzinowa 2022 i umowa zlecenie – kwota netto i brutto? Ile wynosi minimalne wynagrodzenie na umowach cywilnoprawnych, a ile na umowie o pracę?

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl - nowa ustawa

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl to ułatwienie dla mikroprzedsiębiorcy, rolnika i osoby fizycznej. Za pomocą systemu będzie można zawrzeć umowę o pracę i zlecenia. Automatycznie dokona zgłoszenia do ZUS i KAS, wyliczy wynagrodzenie, składki, podatki i rozliczy urlopy.

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia 2022 a inne świadczenia

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia w 2022 r. wpłynie na wysokość innych świadczeń, np. odprawy, odszkodowania, wynagrodzenia za czas gotowości do pracy i przestój, dodatek za pracę w nocy. Ile wyniosą?

    Praca w upały - zalecenia GIP

    Praca w upały - GIP wydał zalecenia dla pracodawców w związku z wysokimi temperaturami. Jakie obowiązki bhp mają pracodawcy względem pracowników?

    Staż z urzędu pracy 2021 - wynagrodzenie, urlop, L4, ciąża

    Staż z urzędu pracy odbywa osoba bezrobotna. Jakie wynagrodzenie za staż należy się w 2021 r.? Czy stażysta ma prawo do L4 i urlopu? Co w przypadku ciąży?

    Umowa o pomocy przy zbiorach - KRUS 2021

    Umowa o pomocy przy zbiorach w 2021 r. - rolnicy ubezpieczeni w KRUS mogą podpisywać umowy cywilnoprawne na pomoc przy zbiorach. Jaka jest stawka godzinowa?

    Strategia Demograficzna 2040 - zmiany w Kodeksie pracy

    Strategia Demograficzna 2040 przewiduje duże zmiany w Kodeksie pracy. Rodzice będą chronieni przed zwolnieniem i zapewnia się im elastyczną pracę.

    Urlop rodzicielski - rewolucyjne zmiany w 2022 r.

    Urlop rodzicielski - do 2 sierpnia 2022 r. wejdą w życie rewolucyjne zmiany w urlopach rodzicielskich dla ojców. Co się zmieni?

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - PIP

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - co na to PIP? Czy to zgodne z Kodeksem pracy?

    Sygnalista - nowe przepisy od grudnia 2021 r.

    Sygnalista - nowe przepisy implementujące dyrektywę unijną mają wejść w życie w grudniu 2021 r. Kto to sygnalista? Jaki będzie system zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy?

    Pracownicy fizyczni w czasie pandemii [RAPORT]

    Pracownicy fizyczni - jak wpłynęła na nich pandemia COVID-19? Zapoznaj się z wynikami raportu "Kariera okiem fachowca".

    Ilu Polaków pracuje po 60. roku życia?

    Praca po 60. roku życia - ilu Polaków nadal pracuje po ukończeniu 60 lat?