Kategorie

Czy od nagrody dla wyróżniającego się pracownika trzeba opłacić składki i podatek

Izabela Nowacka
Izabela Nowacka
Nasz zakład pracy cyklicznie organizuje wyjazdowe szkolenia dla wszystkich pracowników. W tym roku po raz pierwszy zdecydowaliśmy się na przyznanie nagród rzeczowych dla wyróżniających się pracowników, wręczanych podczas tych szkoleń. Czy wartość nagrody pracownika trzeba opodatkować i oskładkować? Czy zakład pracy może zrekompensować pracownikowi wartość odprowadzonego podatku i składek?

Wartość takich nagród będzie przychodem dla nagrodzonych pracowników, który będą Państwo musieli uwzględnić w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz w podstawie opodatkowania. Składki na ZUS oraz podatek dochodowy są publicznoprawnymi należnościami budżetu państwa o charakterze przymusowym i pracownik jako osoba ubezpieczona oraz jako podatnik finansuje je z własnego dochodu. Zakład pracy nie może ponieść tego ciężaru za pracownika. W przeciwnym razie daniny zapłacone przez Państwa będą dla pracownika przychodem podlegającym opodatkowaniu i oskładkowaniu.

UZASADNIENIE

Przychody ze stosunku pracy obejmują wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń. Przede wszystkim jest to wynagrodzenie (zasadnicze, za godziny nadliczbowe), różnego rodzaju dodatki, nagrody i ekwiwalenty, ale są to również świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika i wartość nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych (art. 12 ust. 1 updof). Zatem definicja pracowniczych przychodów jest bardzo szeroka. Ustawodawca zaliczył do nich nie tylko otrzymane pieniądze, ale i świadczenia, które przybrały postać rzeczy, wykonania usługi bądź udostępnienia rzeczy lub prawa. Oznacza to, że w każdym przypadku, w którym pracownik otrzyma jakąś realną korzyść, uzyskuje przychód ze stosunku pracy. Jeśli przychód ten nie jest zwolniony ze składek i/lub podatku na mocy szczególnych przepisów, pracodawca jako płatnik ma obowiązek uwzględnić wartość świadczenia w podstawie wymiaru składek i/lub podatku.

WAŻNE!

Przychodem ze stosunku pracy jest każda korzyść uzyskana przez pracownika w związku z łączącym go z firmą stosunkiem pracy.

Pracodawcy, którzy chcą dodatkowo wynagrodzić pracownika za jego wkład w pracę i osiągnięcia firmy, często przyznają nagrody o charakterze rzeczowym bądź pieniężnym. Źródłem takiego przychodu jest stosunek pracy, ponieważ gdyby osoba nie była związana z firmą umową o pracę, nie otrzymałaby takiej gratyfikacji. Wśród zwolnień stanowiących wyjątek od reguły powszechności opodatkowania nie ma jednak nagród dla pracowników najlepiej wykonujących pracę. Nie ma ich również na liście przychodów wyłączonych z podstawy wymiaru składek ubezpieczeniowych.


Reklama

To zakład pracy ma obowiązek jako płatnik obliczać i pobierać w ciągu roku składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne pracownika i przekazywać je na rachunek ZUS. Musi również pobierać zaliczki na podatek dochodowy od osób, którym wypłaca przychody ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych oraz zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego (art. 31 updof). Do obowiązków płatnika należy obliczenie i pobranie od podatnika podatku oraz wpłacenie go we właściwym terminie organowi podatkowemu.

Przed pobraniem składek i zaliczki na podatek od nagrody rzeczowej, pracodawca musi wycenić jej wartość. Inaczej wycenia wartość, jeśli chodzi o podstawę wymiaru składek, a inaczej do celów ustalenia podstawy opodatkowania.

Wartość pieniężną świadczeń w naturze do celów składkowych należy ustalać w wysokości ekwiwalentu pieniężnego określonego w przepisach o wynagradzaniu, a w razie ich braku:

  • jeżeli przedmiotem świadczeń są rzeczy lub usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej pracodawcy — według cen stosowanych wobec innych odbiorców niż pracownicy,
  • jeżeli przedmiotem świadczeń są rzeczy lub usługi zakupione przez pracodawcę — według cen ich zakupu.

Wycena wartości nagrody, jaką trzeba uwzględnić w podstawie opodatkowania, również zależy od tego, co jest przedmiotem nieodpłatnego świadczenia. Jeśli są to zakupione usługi, to ich wartość należy ustalać według ceny zakupu. Jeśli nagroda wchodziłaby w zakres działalności gospodarczej pracodawcy — jej wartość należałoby ustalać według cen stosowanych wobec innych odbiorców (art. 11 updof). Zatem zasady wyceny świadczeń rzeczowych na potrzeby podatkowe są podobne jak przy ustalaniu podstawy wymiaru składek; przy czym nie należy odnosić się do zapisów w przepisach wynagrodzeniowych.

PRZYKŁAD

Wynagrodzenie pracownika wynosi 5000 zł. W styczniu 2011 r., oprócz pensji, otrzymał nagrodę za szczególne wyniki w pracy w postaci zegarka o wartości zakupu 600 zł (według faktury VAT). W wewnętrznych przepisach firmy o wynagradzaniu nie określono ekwiwalentu pieniężnego w zamian tego świadczenia. W związku z tym wartość świadczenia — zarówno do celów składkowych, jak i podatkowych — to kwota zakupu wynikająca z faktury, łącznie z podatkiem VAT. Wynagrodzenie pracownika za styczeń 2011 r. powinno zostać rozliczone następująco (przy założeniu, że pracownik ma prawo do podstawowych kosztów uzyskania przychodu, tj. 111,25 zł oraz złożył pracodawcy PIT-2):

@RY1@i65/2011/002/i65.2011.002.000.0067.001.jpg@RY2@

Wynagrodzenie pracownika „do wypłaty” jest niższe niż zwykle, bo dodatkowo zostały z niego potrącone składki i podatek od wartości świadczenia rzeczowego.


Reklama

W relacji pracodawca — pracownik ten drugi jest osobą finansującą część składek i podatnikiem. Pracodawca pełni w tym przypadku rolę płatnika składek oraz podatku. Daniny te pobiera z przychodu/dochodu ze stosunku pracy uzyskanego przez pracownika i w jego imieniu odprowadza do ZUS oraz urzędu skarbowego.

Zasady finansowania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne są uregulowane ustawowo. Pracownik finansuje połowę składki na ubezpieczenie emerytalne, część składki na ubezpieczenia rentowe oraz całe składki na ubezpieczenia chorobowe i zdrowotne. Pracodawca nie może więc ponosić za pracownika obowiązkowych należności do budżetu państwa.

Z kolei podatek to publicznoprawne, nieodpłatne, przymusowe oraz bezzwrotne świadczenie pieniężne na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu lub gminy, wynikające z ustawy podatkowej. Również w tym przypadku osobą finansującą podatek — podatnikiem jest pracownik, który uzyskał przychód, a nie pracodawca. Pracodawca jest płatnikiem podatku.

Można więc powiedzieć, że zaliczka na podatek wraz ze składkami ubezpieczeniowymi stanowi część wynagrodzenia pracownika, choć fizycznie pracownik jej nie otrzymuje. Pracodawca przekazując je na rzecz Skarbu Państwa w tej części zostaje zwolniony z długu wobec pracownika.

Gdyby pracodawca z własnych środków opłacił składki i podatek za pracownika, po stronie pracownika powstałby przychód ze stosunku pracy. Przychód ten należałoby wliczyć do podstawy wymiaru składek oraz opodatkowania pracownika za miesiąc, w którym pracodawca opłaciłby te daniny w imieniu pracownika.

Podstawa prawna

  • art. 11 ust. 2a, art. 12 ust. 1, art. 31, art. 32 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.),
  • art. 4 pkt 9, art. 16, art. 18 ust. 1, art. 46 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.),
  • art. 84, art. 85 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.),
  • § 1, § 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz.U. Nr 161, poz. 1106 ze zm.),
  • § 6-7 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. — Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.).
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto to propozycja rządu. Minimalna stawka godzinowa wyniesie 19,50 zł brutto.

    Waloryzacja środków na kontach i subkontach ZUS 2021

    Waloryzacja środków zgromadzonych na kontach i subkontach w ZUS odbywa się corocznie w czerwcu. W 2021 r. wyniosła 5,41%. O ile zwiększył się stan kont przyszłych emerytów?

    System kadrowo-płacowy - od czego zależy cena?

    System kadrowo-płacowy a cena - od czego zależy, ile kosztuje?

    Konkurs "HR OF CHANGE" – 18 czerwca poznamy zwycięzców!

    Konkurs "HR OF CHANGE" - już 18 czerwca ogłoszeni zostaną zwycięzcy! Kto otrzyma nagrodę w kategoriach: szkolenia i rozwój, zarządzanie zmianą, HR Business Partnering?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać pracownika zatrudnionego na część etatu za pracę w godzinach ponadwymiarowych?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jak obliczyć?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jakie są zasady jego przyznawania? Jak obliczyć wysokość dodatku wyrównawczego?

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc pracownikowi (uczestnikowi PPK) w przeniesieniu oszczędności między rachunkami PPK. Ustawa o PPK określa dwie takie sytuacje.

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie - jak brexit wpłynął na zatrudnienie pracownika z Wielkiej Brytanii w Polsce? Co z dokumentami? Jakich formalności trzeba dokonać?

    Nadanie statusu płatnika składek - wyrok TK (K 15/16)

    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 15/16 - czy TK uznał wniosek o nadanie statusu płatnika składek pracodawcy, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią?

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna - jak wprowadzić? Jak ewidencjonować i kontrolować czas pracy zdalnej w systemie zadaniowym?

    Dlaczego pracodawcy płacą Ukraińcom więcej niż Polakom?

    Pracodawcy chcą płacić Ukraińcom więcej niż Polakom? Dlaczego?

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online na praca.gov.pl

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online. Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii przygotowuje projekt ustawy o zawieraniu i rozliczaniu umów w sposób elektroniczny przez niektórych pracodawców. Ustawa ta ma pozwolić mikroprzedsiębiorcom, rolnikom, a także osobom fizycznym, zatrudniającym pracowników, czy zleceniobiorców, na zawieranie umów o pracę i umów zlecenia według gotowych szablonów na portalu praca.gov.pl. Ten nowy sposób zawierania ww. umów ma być dodatkową opcją dla wspomnianych pracodawców i zleceniodawców. Zawsze będzie można zatrudnić pracownika czy zleceniobiorcę w tradycyjny sposób. Projekt ten ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów w III kwartale 2021 r.

    Wypadki przy pracy - I kwartał 2021 [GUS]

    Wypadki przy pracy - GUS podał dane za I kwartał 2021 r. Czy liczba wypadków spadła w porównaniu do roku 2020?

    HR-owca portret własny 2021 [RAPORT]

    HR-owca portret własny 2021 - raport przedstawia jak HRowcy radzili sobie w pandemii, jakie mają zadania, wyzwania i motywacje. Jak oceniają swoją pracę?

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r.

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r. - ile wynosi Mindestlohn? Ile wynosi netto?

    Urlop rodzinny na opiekę nad rodzicami lub wnukami

    Urlop rodzinny - 12 miesięczny urlop na opiekę nad chorymi rodzicami bądź wnukami dla babci lub dziadka to nowa propozycja urlopu. Czy będzie wprowadzony do Kodeksu pracy?

    Składka zdrowotna - Nowy Ład

    Składka zdrowotna a Nowy Ład - jaka zmiana w naliczaniu składki na ubezpieczenie zdrowotne została przewidziana od 2022 r.?

    Kodeks pracy - zmiana definicji pracownika

    Kodeks pracy - zmiana definicji pracownika przewidziana jest w projekcie ustawy o zmianie ustawy kodeksowej. Jaka miałaby być nowa definicja pracownika?

    Jedna płaca minimalna dla całego kraju to złe rozwiązanie?

    Płaca minimalna - jedna kwota dla całego kraju to złe rozwiązanie? Przedsiębiorcy proponują wprowadzenie minimalnego wynagrodzenia za pracę na poziomie 50% średniej płacy w danym regionie.

    Turcja - umowa o zabezpieczeniu społecznym

    Turcja - umowa o zabezpieczeniu społecznym funkcjonuje od 1 czerwca 2021 r. Czego dotyczy? Kto na niej skorzysta?

    Składka zdrowotna 2021 – działalność gospodarcza

    Składka zdrowotna w 2021 r. a działalność gospodarcza - ile wynosi wysokość składki zdrowotnej? Jak Nowy Ład wpłynie na wysokość składki zdrowotnej?

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - wzór

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - pobierz wzór druku. Jak rozwiązać umowę zgodnie z art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy? W jakiej formie dokonać porozumienia?

    Czy można zwolnić pracownika z powodu braku szczepienia?

    Zwolnienie niezaszczepionego pracownika - czy prawo pracy pozwala na rozwiązanie umowy z pracownikiem, który nie zaszczepił się przeciwko COVID-19?

    Kiedy pracownik ponosi odpowiedzialność materialną?

    Odpowiedzialność materialna pracownika - pracownik ponosi odpowiedzialność na zasadach ogólnych i za mienie powierzone w ramach dodatkowej umowy.

    Składki KRUS III kwartał 2021

    Składki KRUS w III kwartale 2021 r. - ile wynoszą rolnicze składki wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie?