Kategorie

Emerytury częściowe – dla kogo i na jakich zasadach

Jan Witkowski
Jan Witkowski
Od 2014 roku jeszcze przed ukończeniem powszechnego wieku emerytalnego będzie można przejść na tzw. emeryturę częściową. Pobrane kwoty tego świadczenia obniżą jednak w przyszłości docelową emeryturę.

Na mocy ustawy z 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw osoby, które nie ukończyły jeszcze powszechnego wieku emerytalnego (odpowiednio wydłużonego na podstawie tej noweli), będą mogły wcześniej nabyć uprawnienia emerytalne. Świadczenie, które ZUS im przyzna, to tzw. emerytura częściowa.

Uzyskanie emerytury częściowej będzie uzależnione od łącznego spełnienia dwóch warunków:

  • osiągnięcia wieku wynoszącego co najmniej 62 lata dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn oraz
  • udowodnienia okresu składkowego i nieskładkowego wynoszącego co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn.

Emerytura częściowa będzie mogła być wypłacana przez ZUS bez względu na kontynuowanie stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą oraz niezależnie od wysokości uzyskiwanych przychodów z pracy zarobkowej.

W pierwszej kolejności (w 2014 i 2015 roku) na emeryturę częściową będą mogli przejść mężczyźni urodzeni w 1949 roku.

Powszechny wiek emerytalny mężczyzn urodzonych w 1949 r. zostanie wydłużony do:

– 65 lat i 5 miesięcy (dla mężczyzn urodzonych od 1 stycznia do 31 marca 1949 r.);

– 65 lat i 6 miesięcy (dla mężczyzn urodzonych od 1 kwietnia do 30 czerwca 1949 r.);

– 65 lat i 7 miesięcy (dla mężczyzn urodzonych od 1 lipca do 30 września 1949 r.);

– 65 lat i 8 miesięcy (dla mężczyzn urodzonych od 1 października do 31 grudnia 1949 r.).

Reklama

Mężczyźni z rocznika 1949 r. również w 2014 r. ukończą wiek uprawniający do uzyskania emerytury częściowej (65 lat). Jeśli nie będą chcieli zaczekać z uzyskaniem uprawnień emerytalnych do osiągnięcia wydłużonego wieku podstawowego, ZUS będzie mógł im przyznać emeryturę częściową.

Kobiety będą mogły przejść na emeryturę częściową najwcześniej w styczniu 2021 roku, przed ukończeniem wydłużonego dla nich powszechnego wieku emerytalnego. Wtedy to pierwsze z nich ukończą wiek 62 lat wymagany do uzyskania tego świadczenia, nie mając jeszcze ukończonego powszechnego wieku emerytalnego uprawniającego do przyznania pełnej emerytury.

ZUS wliczy do stażu wszystkie okresy

Reklama

Jak wcześniej zostało wspomniane, jednym z warunków uzyskania częściowej emerytury będzie udowodnienie odpowiednio długiego stażu ubezpieczeniowego (35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn). Przy ustalaniu tego stażu ZUS będzie uwzględniał przede wszystkim okresy składkowe i nieskładkowe wymienione w art. 6 i 7 ustawy emerytalnej, z zastrzeżeniem, że okresy nieskładkowe nie mogą przekraczać 1/3 uwzględnionych okresów składkowych.

Jeśli okresy składkowe i nieskładkowe będą krótsze od wymaganych 35 (40) lat, ZUS uwzględni również wymienione w art. 10 ustawy emerytalnej tzw. okresy rolne, które nie zostały zaliczone przy ustalaniu prawa do emerytury lub renty rolniczej. Chodzi o okresy opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników, prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w tym gospodarstwie. W przypadku gdy okresy składkowe, nieskładkowe i rolne nadal będą niewystarczające do przyznania emerytury częściowej, ZUS zaliczy również okresy pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy, do której prawo ustało z powodu odzyskania zdolności do pracy.


Połowa pełnej emerytury

Wysokość emerytury częściowej będzie wynosiła 50 proc. pełnej kwoty emerytury, która przysługiwałaby wnioskodawcy, gdyby ukończył już powszechny wiek emerytalny. Obliczając omawiane świadczenie, ZUS ustali więc w pierwszej kolejności wysokość pełnej emerytury. W tym celu najpierw zsumuje kwotę składek emerytalnych (zewidencjonowanych na indywidualnym koncie osoby ubezpieczonej do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury częściowej) z uwzględnieniem ich waloryzacji oraz kwotę zwaloryzowanego kapitału początkowego. Obliczoną sumę tych dwóch składników ZUS podzieli następnie przez średnie dalsze trwanie życia właściwe dla wieku przejścia na emeryturę częściową. Na koniec uzyskana kwota pełnej emerytury zostanie pomnożona przez 50 proc., w wyniku czego nastąpi obliczenie emerytury częściowej.

Należy w tym miejscu podkreślić, że wyliczona emerytura częściowa nie będzie objęta gwarancją najniższego świadczenia. Jeśli więc faktyczna jej kwota będzie niższa od aktualnie obowiązującej kwoty najniższej emerytury, nie zostanie podwyższona do tej gwarancji.

Przykład

Marek J. (ur. we wrześniu 1949 r.) będzie mógł przejść na pełną emeryturę w kwietniu 2015 r., po ukończeniu powszechnego wieku emerytalnego, który dla mężczyzn urodzonych w okresie lipiec–wrzesień 1949 r. wyniesie 65 lat i 7 miesięcy. Jednak już po osiągnięciu 65 lat we wrześniu 2014 r. będzie mógł wystąpić o przyznanie emerytury częściowej. Zakładając, że kwota składek emerytalnych z uwzględnieniem ich waloryzacji zewidencjonowanych do końca sierpnia 2014 r. wyniesie 55 450 zł, kwota zwaloryzowanego kapitału początkowego – 270 350 zł, a obowiązujące wówczas średnie dalsze trwanie życie dla wieku 65 lat – 216 miesięcy, obliczenie emerytury częściowej będzie wyglądało następująco:

55 450 zł + 270 350 zł = 325 800 zł (podstawa obliczenia pełnej emerytury),

325 800 zł/216 = 1508,33 zł (wysokość pełnej emerytury),

1508,33 zł x 50 proc. = 754,17 zł (wysokość emerytury częściowej.

Zamiana na pełną emeryturę

ZUS nie wstrzyma z urzędu wypłaty emerytury częściowej wraz z osiągnięciem przez osobę uprawnioną powszechnego wieku emerytalnego (odpowiednio wydłużonego na mocy nowelizacji z 11 maja 2012 r.). Świadczeniobiorca będzie mógł jednak sam zgłosić wniosek o zamianę emerytury częściowej na świadczenie ustalone w pełnej wysokości. Warunkiem takiej zamiany będzie rozwiązanie stosunku pracy, jeśli osoba uprawniona będzie w nim pozostawała przed przejściem na pełną emeryturę.

Obliczając emeryturę przyznaną po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego, ZUS ponownie ustali kwotę zwaloryzowanego kapitału początkowego oraz kwotę składek emerytalnych (z uwzględnieniem ich waloryzacji) zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego zostanie podjęta wypłata nowego świadczenia. Wysokość pełnej emerytury będzie więc uwzględniała kolejne waloryzacje składek i kapitału początkowego, które będą miały miejsce po przyznaniu emerytury częściowej. Wypłata tego świadczenia będzie miała jednak duże znaczenie dla wysokości pełnej emerytury. Podstawa jej obliczenia zostanie bowiem pomniejszona o wypłacone kwoty emerytury częściowej (w wysokości przed odliczeniem zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne). Oznacza to, że osoby, które zdecydują się przejść na emeryturę częściową, będą musiały liczyć się z tym, że pełna emerytura przyznana po ukończeniu powszechnego wieku emerytalnego będzie odpowiednio niższa, niż wynosiłaby w przypadku, gdyby z takiej możliwości nie skorzystały.

Podstawa prawna:

  • art. 1 ustawy z 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (DzU z 2012 r., poz. 637).

 

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?