Kategorie

Emerytura po emeryturze

Emilia Derucka
Przyznanie emerytury po emeryturze dotyczy osób uprawnionych do emerytury wcześniejszej, czy też emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Reklama

Obowiązujące przepisy przewidują możliwość przyznania emerytury osobie, która ma już ustalone prawo do tego rodzaju świadczenia na innej podstawie prawnej. Tak więc np. osoba uprawniona do wcześniejszej emerytury może zgłosić wniosek o emeryturę w powszechnym wieku emerytalnym (60 lat w przypadku kobiet i 65 lat w przypadku mężczyzn) albo o inną wcześniejszą emeryturę, do uzyskania której spełni stosowne warunki.

W przypadku gdy ustalane jest prawo do emerytury po emeryturze nie ma możliwości obliczenia na nowo podstawy wymiaru wnioskowanego świadczenia (podstawa ta może być jedynie przeliczona na ogólnych zasadach). W związku z tym do ustalenia wysokości nowego świadczenia przyjmowana jest wówczas odpowiednio zwaloryzowana podstawa wymiaru poprzedniej emerytury. Jeśli jednak świadczeniobiorca po przyznaniu ostatniego świadczenia podlegał ubezpieczeniu społecznemu lub ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym co najmniej przez okres 30 miesięcy, tzw. część socjalna może być ustalona od kwoty bazowej obowiązującej w dacie przyznania wnioskowanej obecnie emerytury. Takie stanowisko prezentował ZUS od dnia wejścia w życie ust. 4 art. 53 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (zwanej dalej ustawą emerytalną), tj. od 1 lipca 2004 r. Z taką interpretacją przepisu nie zgadzali się jednak wnioskodawcy, których zdaniem nowo przyznana emerytura powinna być obliczona w całości po nowemu, tj. z zastosowaniem aktualnie obowiązującej kwoty bazowej (zarówno jej część socjalna, jak i podstawa wymiaru). Wątpliwości, które pojawiały się na tym tle oraz liczne procesy sądowe między świadczeniobiorcami a ZUS, doprowadziły w końcu do wydania uchwały przez Sąd Najwyższy. Powyższe wątpliwości były spowodowane tym, że nie do końca rozróżniano instytucję przeliczenia wysokości przyznanej już emerytury od sytuacji, gdy obliczana jest wysokość emerytury dla osoby, która wcześniej nabyła już prawo do takiego świadczenia. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego potwierdziło słuszność stanowiska i zasad stosowanych w tym przypadku przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Orzeczenie sądu

Sąd Najwyższy w składzie 7 sędziów podjął uchwałę, w której przesądził, że kwotę bazową obowiązującą w dacie złożenia wniosku o emeryturę na podstawie art. 27 ustawy emerytalnej przez osobę mającą ustalone prawo do wcześniejszej emerytury, która podlegała co najmniej 30 miesięcy ubezpieczeniu społecznemu lub ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, uwzględnia się tylko do obliczenia części socjalnej później ustalanej emerytury – art. 53 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 ustawy emerytalnej (I UZP 6/09).

Tym samym został zakończony spór dotyczący możliwości zastosowania – w takim przypadku – aktualnej kwoty bazowej nie tylko przy obliczaniu części socjalnej emerytury, ale także przy ustalaniu podstawy wymiaru świadczenia.


Wspomniana uchwała Sądu Najwyższego przesądza o sposobie ustalenia wysokości emerytury w przypadku, gdy wniosek o to świadczenie zgłasza osoba, która:

  • ma już ustalone prawo do wcześniejszej emerytury,
  • przez okres co najmniej 30 miesięcy po przyznaniu wcześniejszej emerytury podlegała ubezpieczeniom społecznym,
  • spełnia warunki do emerytury na podstawie innego przepisu.

O zasadach ustalenia wysokości emerytury w takim przypadku przesądza art. 53 ust. 4 ustawy emerytalnej.

Należy pamiętać, że ustawa o emeryturach i rentach z FUS nie przewiduje możliwości przeliczenia emerytury osobie, która przez 30 miesięcy po jej przyznaniu podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Natomiast osoby, które spełniają warunki do emerytury na podstawie innego przepisu, a są już uprawnione do takiego świadczenia, mogą zgłosić wniosek o przyznanie emerytury z innego tytułu.

Przyznanie emerytury po emeryturze dotyczy osób uprawnionych do:

  • emerytury wcześniejszej,
  • wcześniejszej emerytury pracowniczej,
  • emerytury dla osób wychowujących dziecko specjalnej troski,
  • emerytury przyznanej w związku z pobieraniem renty z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową,
  • emerytury nauczycielskiej przyznanej bez względu na wiek,
  • emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

Podstawa wymiaru

W przypadku ww. osób podstawę wymiaru nowo przyznawanej emerytury może stanowić wyłącznie podstawa wymiaru emerytury wcześniejszej. Wynika to wprost z art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy emerytalnej, który stanowi, że podstawę wymiaru emerytury dla osoby, która wcześniej miała ustalone prawo do emerytury, stanowi podstawa wymiaru tej wcześniejszej emerytury – w wysokości uwzględniającej waloryzacje, jakie miały miejsce od przyznania świadczenia wcześniejszego.

Tak więc podstawę wymiaru kolejnej emerytury może stanowić wyłącznie podstawa wymiaru emerytury przyznanej wcześniej, natomiast część socjalna obliczana jest na dwa sposoby:

  • od tej samej kwoty bazowej, którą ostatnio przyjęto do obliczenia emerytury wcześniejszej,
  • od kwoty bazowej obowiązującej w dacie przyznania kolejnej emerytury, jeżeli po przyznaniu emerytury wcześniejszej ubezpieczony podlegał przez co najmniej 30 miesięcy ubezpieczeniu społecznemu lub ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.

Należy podkreślić, że możliwość obliczenia od nowej kwoty bazowej części socjalnej emerytury przyznawanej osobie uprawnionej już do innej emerytury ma zastosowanie tylko wtedy, gdy co najmniej 30-miesięczny okres podlegania ubezpieczeniu przypada w całości po przyznaniu emerytury bezpośrednio poprzedzającej przyznawane obecnie świadczenie. Przy ustalaniu 30-miesięcznego okresu podlegania ubezpieczeniu, ZUS uwzględnia także okresy podlegania dobrowolnym ubezpieczeniom oraz okresy pobierania świadczeń z tytułu choroby i macierzyństwa, a także wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy.

Podstawa prawna:

  • art. 53 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (DzU z 2009 r. nr 153, poz. 1227),
  • uchwała Sądu Najwyższego z 10 września 2009 r. (I UZP 6/09; Biul. SN 2009/9/23.
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Czy pracodawca widzi kod choroby na L4?

    Kod choroby na L4 - czy pracodawca widzi numer statystyczny choroby wpisany na zwolnieniu lekarskim?

    Praca w Niemczech bez znajomości języka

    Praca w Niemczech bez znajomości języka jest możliwa. Pracodawcy w dużych niemieckich miastach zatrudniają wykwalifikowanych pracowników z zagranicy.

    Elektroniczny wniosek urlopowy a przepisy prawne

    Elektroniczny wniosek urlopowy - czy jest zgodny z przepisami prawnymi? Czy wniosek o urlop musi być składany w formie papierowej? Co na to Kodeks pracy?

    Wyłączenie winy pracownika w naruszeniu obowiązków

    Wyłączenie winy pracownika. Zgodnie z wykładnią dominującą w nauce oraz orzecznictwie prawa pracy rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika, o którym mowa w art. 52 §1 pkt 1) kp jest zasadne, jeżeli pracownik naruszy swoje podstawowe obowiązki pracownicze i można mu przypisać winę „ciężką" w postaci winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa oraz gdy jednocześnie to naruszenie stanowi jednocześnie poważnie zagrożenie lub naruszenie interesów pracodawcy. Ponieważ Kodeks pracy nie zawiera przepisów precyzujących rozumienie winy pracownika, w poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie jakie przesłanki i w jakich okolicznościach mogą wyłączyć winę pracowniczą, zwrócić należy się do nauki prawa pracy i orzecznictwa Sądu Najwyższego. Warto zatem przybliżyć niektóre z przesłanek mogących uzasadnić wyłączenie winy pracownika, co w rezultacie oznaczać może bezzasadność dyscyplinarnego rozwiązania umowy o pracę.

    Ile dni urlopu wypoczynkowego przy dwóch umowach o pracę?

    Ile dni urlopu wypoczynkowego przysługuje pracownikowi zatrudnionemu na dwóch umowach o pracę? Jak wyliczyć liczbę dni wolnych?

    Ubiór do pracy - opinia Polaków

    Ubiór do pracy - jak Polacy chcą ubierać się do wykonywania codziennych obowiązków służbowych?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - umowa o dzieło 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów o dzieło - czy Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto w 2022 r.?

    PIP przeprowadzi kontrolę bez zapowiedzi

    Kontrola PIP już niedługo będzie mogła odbyć się bez zapowiedzi. Przewidziano to w nowelizacji ustawy Prawo przedsiębiorców.

    Lodołamacze 2021 - zgłoszenia do 15 sierpnia!

    Lodołamacze 2021 - zapraszamy do udziału w 16 edycji konkursu! Patronem medialnym wydarzenia jest portal Infor.pl.

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany?

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany chce wprowadzić ZUS? Czym jest okres wyczekiwania?

    Podatki i składka zdrowotna - zmiany od 1 stycznia 2022 r.

    Podatki i składka zdrowotna - jakie zmiany wprowadza Polski Ład? Co zmieni się od 1 stycznia 2022 r.?

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r.

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r. wymienia wszystkie obowiązki miesięczne. Jaki jest wymiar czasu pracy w sierpniu? Ile wynosi dodatek nocny?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych może wejść w życie?

    Pracownicy punktów szczepień jak funkcjonariusze publiczni

    Pracownicy punktów szczepień będą traktowani jak funkcjonariusze publiczni. Co to oznacza?

    Zaświadczenie z ZUS ściągniesz z Internetu

    Zaświadczenie o wysokości emerytury lub zasiłku z ZUS można ściągnąć z Internetu. Jak stworzyć elektroniczne potwierdzenie?

    PIP - coraz częstsze kontrole i decyzje

    Kontrole PIP odbywają się coraz częściej. Gdzie jest ich najwięcej? Jakie branże są najczęściej kontrolowane?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?