REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jakie są, w zakresie emerytur i rent, skutki umowy między Polską a USA o zabezpieczeniu społecznym

Andrzej Szybkie
Andrzej Szybkie

REKLAMA

Od 1 marca 2009 r. obowiązuje umowa między Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki o zabezpieczeniu społecznym. Umowa reguluje sytuację osób, które ubiegają się o emeryturę lub rentę i podlegały ubezpieczeniom społecznym w obu krajach.

Osoby, które do 28 lutego 2009 r. musiały opłacać składki na ubezpieczenia społeczne równocześnie w Polsce i USA, od 1 marca 2009 r. opłacają składki na ubezpieczenia społeczne tylko w jednym kraju, a nie - jak dotychczas - i w Polsce, i USA. W tym zakresie umowa dotyczy zarówno pracowników, osoby prowadzące działalność na własny rachunek, jak również rolników.

REKLAMA

Autopromocja

Sumowanie okresów

Umowa pozwala na zsumowanie okresów ubezpieczenia przebytych w obu krajach do celów przyznania prawa do emerytury lub renty. ZUS ustalając prawo do emerytury w Polsce doliczy okres pracy w USA, jeżeli osoba ubiegająca się o polskie świadczenie ma za krótki staż emerytalny.

Podobnie od 1 marca 2009 r. instytucja amerykańska doliczy okres pracy w Polsce w celu przyznania emerytury lub renty z amerykańskiego systemu social security. Co do zasady, aby uzyskać emeryturę w USA konieczne jest ubezpieczenie przez co najmniej 40 kwartałów (10 lat). Osobie, która ma krótszy staż ubezpieczeniowy, można doliczyć okres ubezpieczenia w Polsce, potwierdzony przez ZUS lub KRUS.

Przekazanie przyznanych świadczeń na konto w drugim państwie

Osoby, które uzyskały prawo do emerytury lub renty, zarówno przed 1 marca 2009 r., jak i po tej dacie, mogą otrzymywać swoje świadczenia na konta bankowe w drugim kraju. Emerytura z ZUS może być więc przekazana na konto bankowe w USA. Transfer świadczeń jest dokonywany bez pośrednictwa instytucji ubezpieczeniowej państwa zamieszkania. W przekazywaniu emerytury z ZUS nie będzie zatem pośredniczyć amerykańska instytucja Social Security Administration.

Kto skorzysta z umowy

Od 1 marca 2009 r. z umowy korzysta każda osoba, która podlega lub podlegała ubezpieczeniom społecznym w Polsce lub USA, a także członkowie rodzin ubiegający się o rentę rodzinną. Umowa między Polską a USA dotyczy zarówno osób z obywatelstwem polskim, obywatelstwem amerykańskim, jak i osób, które nie mają obywatelstwa żadnego z tych państw. Także miejsce zamieszkania w określonym państwie nie decyduje o zastosowaniu umowy. Stosuje się ją bowiem do osób zamieszkałych na terytorium Polski, na terytorium USA oraz w innym państwie. Osób zamieszkałych poza Polską i USA nie chroni jednak zasada równego traktowania przy stosowaniu umowy.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

PRZYKŁAD

Janina K jest obywatelką polską zamieszkałą na stałe w Polsce. Iwan S. jest obywatelem Ukrainy zamieszkałym na stałe w Rosji. Obydwoje przez kilka lat legalnie pracowali i podlegali ubezpieczeniom społecznym w Polsce, a następnie w USA. Przy ustalaniu emerytury zastosowanie znajdzie umowa polsko-amerykańska zarówno dla Iwana S., jak i Janiny K.

O jakie świadczenia można się ubiegać na podstawie umowy

Na podstawie umowy polsko-amerykańskiej osoby ubezpieczone w jednym z tych Państw mogą złożyć wniosek o doliczenie stażu ubezpieczeniowego w drugim z państw.

W Polsce staż ubezpieczeniowy z USA zostanie uwzględniony przy świadczeniach wypłacanych przez ZUS i KRUS: emeryturze, rencie z tytułu niezdolności do pracy, rencie rodzinnej. Poza tymi świadczeniami, umową są objęte jednorazowe odszkodowania i renty z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych oraz zasiłki pogrzebowe.

Natomiast w USA są to świadczenia z federalnego systemu ubezpieczeniowego (social security), wypłacane przez Social Security Administration (SSA), który obejmuje system ubezpieczeń emerytalnych, rodzinnych oraz świadczeń z tytułu niezdolności do pracy. Do podstawowych amerykańskich świadczeń objętych umową należą: emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty rodzinne oraz jednorazowa wypłata z tytułu śmierci osoby ubezpieczonej.

Ustalanie emerytur i rent

REKLAMA

Osoba, która podlegała ubezpieczeniom społecznym w Polsce oraz w USA, może się ubiegać o emeryturę lub rentę w każdym z tych państw. Umowa ma ułatwić spełnienie warunków wymaganych do przyznania prawa przez sumowanie okresów ubezpieczenia w obu krajach. W efekcie taka osoba może uzyskać emeryturę z każdego państwa, w którym była ubezpieczona, czyli zarówno z Polski, jak i z USA.

Ustalanie świadczeń jest dokonywane na podstawie jednego wniosku zgłoszonego do instytucji jednego kraju: do instytucji polskiej (ZUS, KRUS) albo do instytucji amerykańskiej (SSA). Instytucje obu państw będą współpracować ze sobą przy ustalaniu świadczeń i potwierdzą wzajemnie okresy ubezpieczenia przebyte przez osobę zainteresowaną w każdym z państw na specjalnych formularzach łącznikowych.

Jeżeli osoba, która ubiega się o emeryturę lub rentę w Polsce, nie ma wymaganego stażu emerytalnego lub rentowego, to ZUS uwzględni także okresy ubezpieczenia w USA. Podobnie jest z pracą w Polsce i ubieganiem się o świadczenie w USA.

PRZYKŁAD

Polski obywatel Jan Z. od ośmiu lat mieszka w USA, gdzie legalnie pracuje i opłaca składki na social security. Przed wyjazdem z Polski przez 18 lat pracował w Polsce, gdzie również podlegał ubezpieczeniom społecznym. Jan Z. urodził się w 1943 r., dlatego zamierza w 2009 r. przejść na emeryturę. W prawie polskim i USA spełnia warunek wieku emerytalnego. W Polsce wiek emerytalny dla mężczyzny wynosi 65 lat, a w USA 66 lat (w USA wiek ten dotyczy osoby urodzonej w latach 1943-1954). Umowa pozwoli mu spełnić warunek stażowy, ponieważ odrębnie nie spełnia go ani w Polsce (minimalny obniżony staż to 20 lat dla mężczyzny), ani w USA (minimalny staż to 40 kwartałów). Po zsumowaniu obydwu okresów ubezpieczenia Jan Z. może wystąpić o emeryturę albo w Polsce albo w USA.

ZUS nie będzie jednak sumował okresów ubezpieczenia przebytych w USA, jeśli polski okres ubezpieczenia jest krótszy niż 12 miesięcy i z tytułu tego okresu nie przysługują świadczenia. Natomiast instytucja amerykańska nie uwzględni polskich okresów ubezpieczenia, jeżeli amerykański okres ubezpieczenia jest krótszy niż 6 kwartałów.

Osobie, która uzyskała prawo do świadczenia, po zsumowaniu okresów ubezpieczenia w Polsce i USA przysługuje proporcjonalne świadczenie z jednego albo obydwu systemów ubezpieczenia w zależności od tego, w którym państwie konieczne było sumowanie okresów. Proporcje odpowiadają długości okresów przebytych zgodnie z przepisami państwa ustalającego świadczenie.

Jeżeli okres ubezpieczenia w Polsce lub USA wystarcza do ustalenia prawa do emerytury, to świadczenie jest obliczane tylko na podstawie przepisów krajowych. Jednak w tym przypadku ZUS lub SSA porównuje, czy świadczenie obliczone w sposób proporcjonalny jest korzystniejsze dla świadczeniobiorcy. Jeśli okazałoby się ono korzystniejsze (wyższe), to ZUS przyzna świadczenie obliczone proporcjonalnie i to świadczenie będzie wypłacać.

Podstawa prawna

  • umowa o zabezpieczeniu społecznym między Rzecząpospolitą Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki, podpisana 2 kwietnia 2008 r.,
  • porozumienie administracyjne w sprawie stosowania Umowy o zabezpieczeniu społecznym między Rzecząpospolitą Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki, podpisane 2 kwietnia 2008 r.
Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
ZUS: Uczniowie i studenci mogą więcej dorobić w wakacje

ZUS przypomina, że od 1 czerwca 2024 r. uczniowie i studenci, którzy pobierają rentę rodzinną, mogą więcej dorobić do swojego świadczenia. Zmieniły się kwoty graniczne przychodu, które będą obowiązywać do 31 sierpnia br.

KRUS: Składki na ubezpieczenia społeczne rolników w III kwartale 2024 r. [za rolników, małżonków, domowników, pomocników rolnika]

Rolnicy i ich domownicy ubezpieczeni w KRUS muszą opłacić składki na składki na swoje ubezpieczenie społeczne za III kwartał 2024. Jaki jest termin płatności i wysokość składek?

Co się zmieni 1 lipca 2024 r. Nie tylko minimalne wynagrodzenie za pracę - także niektóre świadczenia

Od 1 lipca 2024 r. minimalne wynagrodzenie za pracę zwiększy się do 4300 zł. Od tego dnia zmienią się również niektóre świadczenia przewidziane w prawie pracy i ubezpieczeń społecznych.

Minimalne wynagrodzenie za pracę wzrośnie o 58 zł, a minimalna stawka godzinowa zwiększy się o 0,40 zł

Od 1 lipca 2024 r. minimalne wynagrodzenie za pracę zwiększy się do 4300 zł. Minimalna stawka godzinowa dla umów cywilnoprawnych wzrośnie do 28,10 zł.

REKLAMA

Czy zmiana wysokości minimalnego wynagrodzenia w umowie o pracę jest konieczna? Od 1 lipca 2024 roku kwota wzrośnie z 4242 zł brutto do 4300 zł brutto

Wkrótce zmieni się wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę. Od 1 lipca 2024 r. będzie ono wynosić 4300 zł. Czy w związku z tym należy zmienić umowę o pracę z pracownikami wynagradzanymi płacą minimalną?

2417,14 zł świadczenia urlopowego w 2024 r. dla pracownika zatrudnionego na pełen etat. Jak wystąpić?

Według ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych świadczenie urlopowe w może być wypłacane przez pracodawców nietworzących ZFŚS i zatrudniających poniżej 50 pracowników. W 2024 r. świadczenie urlopowe wynosi 2417,14 zł dla pracownika zatrudnionego na pełen etat w normalnych warunkach pracy.

Pilne! Minimalne wynagrodzenie za pracę w 2025 r. – wzrost o ponad 7 proc. Znamy kwotę!

Rada Ministrów przedstawiła propozycję wysokości minimalnego wynagrodzenia w 2025 r. Zwiększy się minimalna stawka godzinowa.

Zasiłek chorobowy już nie 80%. L4 w 100% płatne? Jak dla kobiet w ciąży i po wypadkach? Jak przy urlopie wypoczynkowym?

Dużo pytań o nowe zasady wypłaty zasiłku chorobowego. Obietnicą wyborczą rządu było płacenie za „chorobowe” przez ZUS od pierwszego dnia choroby. Odciążyłoby to finanse pracodawców (zwłaszcza mniejszych). Pojawiła się jednak nowa propozycja – płatność zasiłku chorobowego w wysokości wyższej niż obecne 80%.

REKLAMA

Młodzi nauczyciele nie mają odpowiednika dodatku stażowego do pensji 1183 zł brutto. 20 000 z nich odeszło z zawodu. Kto w ich miejsce?

Taki dodatek otrzymują nauczyciele z 20-letnim stażem. W 2023 r. szturmem można określić powrót do pracy w szkołach 34 000 nauczycieli (51–60 lat) i 25 000 (61 lat i więcej). W tym samym czasie z zawodu nauczyciela wycofało się 20 000 młodych nauczycieli (prawdopodobnie dotyczy to głównie większych miast). Jednym z powodów jest to, że dyplomowany nauczyciel w średnim wieku ma 20% dodatek do pensji za wysługę lat (stażowy). Odpowiednika tego dodatku (z innego tytułu) w tej wysokości nie ma młody nauczyciel.

Rewolucyjne zmiany w emeryturach ZUS: komu wypłacą raz na kwartał, komu w ogóle bo będzie znów potrzebny staż, by nabyć prawo do świadczenia

Wiadomo, że w ministerstwie rodziny trwają analizy, które mają rozwiązać problem emerytur groszowych. Prawo do świadczenia dla każdego kto zapłacił choć jedną składkę na ubezpieczenie emerytalne sprawia, że niektóre emerytury ZUS wypłaca w wysokości kilku groszy. Dlaczego skoro ustawa gwarantuje najniższą emeryturę, która obecnie wynosi 1 780,96 zł?

REKLAMA