Aktywni Niepełnosprawni. "Rzeczywistość osób z niepełnosprawnościami zbyt długo była chowana za zasłoną" - podkreśla nowa Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej

• „Aktywni Niepełnosprawni – narzędzia wsparcia samodzielności” 
• Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością
• Kto może starać się o asystenta osoby niepełnosprawnej?
• Wytyczne dla kandydatów na asystentów osobistych 

„Aktywni Niepełnosprawni – narzędzia wsparcia samodzielności” 

Jak podaje Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, głównym założeniem i priorytetem programu „Aktywni Niepełnosprawni – narzędzia wsparcia samodzielności” było:

• przygotowanie kompleksowej propozycji wdrożenia do systemu prawnego modyfikacji i nowych instrumentów w zakresie rehabilitacji społecznej osób niepełnosprawnych zapewniających możliwie samodzielne funkcjonowanie osób niepełnosprawnych w społeczeństwie;

• podniesienie jakości i efektywności działań realizowanych przez warsztaty terapii zajęciowej;

• wypracowanie, przetestowanie, wdrożenie i upowszechnienie standardu usług asystenckich świadczonych na rzecz osób z niepełnosprawnościami.

Minister Rodziny, Pracy i Polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk podkreśla: "Jest to projekt niezwykle ważny, mający obiecujące rozwiązania. Aktywni, a więc niezależni, podmiotowi, samodzielnie funkcjonujący w miarę swoich możliwości i wedle swojego potencjału, ale ze wsparciem umożliwiającym jego realizację."

Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością

W 2024 roku będzie realizowany program usług asystencji osobistej jako formy ogólnodostępnego wsparcia w wykonywaniu codziennych czynności oraz funkcjonowaniu w życiu społecznym osób z niepełnosprawnościami. 

Asystencja osobista osób z niepełnosprawnościami (AOON) jest konsekwencją uznania podmiotowości osób z niepełnosprawnościami oraz idącej za tym konieczności budowania takiego systemu wsparcia, w którym sama osoba z niepełnosprawnością czy też osoba wymagająca wsparcia znajduje się w centrum uwagi tego systemu. 

Kto może starać się o asystenta osoby niepełnosprawnej?

Adresatami Programu są:

1. dzieci do ukończenia 16. roku życia posiadające orzeczenie o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami w pkt 7 i 8 w orzeczeniu o niepełnosprawności – konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji oraz
2. osoby z niepełnosprawnościami posiadające orzeczenie:
   a) o znacznym stopniu niepełnosprawności albo
   b) o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności albo
   c) traktowane na równi z orzeczeniami wymienionymi w lit. a i b, zgodnie z art. 5 i art. 62 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Wytyczne dla kandydatów na asystentów osobistych 

Asystentem osobistym osoby z niepełnosprawnością może zostać każda osoba dorosła wybrana przez osobę z niepełnosprawnością lub rodzica dziecka z niepełnosprawnością, z wyłączeniem najbliższej rodziny i osób zamieszkujących z przyszłym użytkownikiem asystencji osobistej. Od kandydatów na asystentów wymagane jest zaświadczenie o niekaralności, a w przypadku, gdy asystencja osobista będzie świadczona na rzecz dzieci z niepełnosprawnością od 1 do 16 roku, wymagana jest także pisemna informacja o niefigurowaniu w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym. 

Wszyscy kandydaci na asystentów osobistych muszą odbyć obowiązkowe szkolenie przed rozpoczęciem usługi, niezależnie od tego czy już wcześniej pełnili funkcję asystenta osobistego. Szkolenie powinno zawierać moduł poświęcony prawom asystenta w relacji z osobą z niepełnosprawnością w aspekcie praw pracowniczych, ale także wyznaczania i obrony granic psychologicznych oraz przeciwdziałania wszelkim formom naruszenia godności osobistej. Szkolenie powinno też uwzględniać omówienie sytuacji trudnych. 

Jakie były dotychczas etapy realizacji programu pomocowego dla osób z niepełnosprawnościami:

1. Diagnoza potrzeb osób niepełnosprawnych wraz z analizą rozwiązań prawnych z zakresu rehabilitacji społecznej osób niepełnosprawnych.
2. Przygotowanie propozycji zmian w zakresie modyfikacji istniejących i nowych instrumentów systemu rehabilitacji społecznej osób niepełnosprawnych.
3. Konsultacje społeczne zaproponowanych zmian.
4. Pilotaż zmodyfikowanych i nowych instrumentów.
5. Modyfikacja przetestowanych rozwiązań.
6. Konsultacje społeczne wypracowanych rozwiązań.
7. Opracowanie ostatecznego kształtu proponowanych zmian.