Zatrudnianie osób niepełnosprawnych z prawem do emerytury bez dopłat dla pracodawcy

Pracodawca może nadal zatrudniać osoby, które mają pełne podstawy do przejścia na emeryturę. Dotyczy to także pracowników niepełnosprawnych. Od 1 marca 2011 r. łączy się to jednak z utratą części pomocy finansowej dla zakładu pracy, udzielanej z budżetu państwa. Pracodawcy nie będą bowiem przysługiwały miesięczne dopłaty do wynagrodzeń na pracowników zaliczonych do umiarkowanego lub lekkiego stopnia niepełnosprawności, którym Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyda decyzję o ustaleniu prawa do emerytury. Nie dotyczy to osób o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Wspomniana zmiana to kolejne ograniczenie pomocy dla pracodawców zatrudniających pracowników niepełnosprawnych. Od 1 stycznia 2011 r. do obliczenia wsparcia utrzymano bowiem – jak w latach poprzednich – niższą od ustawowej podstawę. Limity dofinansowań do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych wciąż są liczone od minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w grudniu 2009 r., choć według generalnej ustawowej zasady powinny być ustalane od minimalnej płacy z grudnia poprzedniego roku. W konsekwencji w 2011 r. podstawę stanowi 1276 zł (minimalne wynagrodzenie z 2009 r., w 2010 r. było to 1317 zł). Taka sama podstawa będzie obowiązywała także w 2012 r.

Wysokość dopłat

Dofinansowania są przyznawane zależnie od stopnia niepełnosprawności i stanowią określony procent wspomnianego najniższego wynagrodzenia za pracę. W 2011 r. w zakładach pracy chronionej dopłata stanowi 160% minimalnej płacy w przypadku znacznego stopnia niepełnosprawności, 140% – przy stopniu umiarkowanym, a 60% – przy lekkim. Pracodawca z otwartego rynku pracy, czyli który nie prowadzi zakładu o statusie ZPChr, korzysta z jeszcze mniejszego wsparcia – wynosi ono 70% kwot przysługujących zakładom pracy chronionej. W konsekwencji w 2011 r. pracodawca ma prawo do następujących dopłat:

• 1429,12 zł – na pracownika o znacznym stopniu niepełnosprawności,
• 1250,48 zł – na pracownika o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności,
• 535,92 zł – na pracownika o lekkim stopniu niepełnosprawności.

Kwoty te są zwiększane o 40% najniższego wynagrodzenia w przypadku dotacji do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych, w odniesieniu do których orzeczono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe, całościowe zaburzenia rozwojowe lub epilepsję, oraz niewidomych. W 2011 r. zwiększenie to wynosi 510,40 zł.

Uprawnieni do dopłat

Dotacje przysługują zakładom pracy chronionej, a w przypadku otwartego rynku pracy pracodawcom zatrudniającym:

• mniej niż 25 osób w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy,
• co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, jeżeli wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych ogółem wynosi u nich co najmniej 6%.

Od stycznia tego roku obowiązują nowe zasady ustalania stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Pracodawca wlicza pracownika, począwszy od dnia przedstawienia przez niego orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność, a w przypadku kolejnego takiego orzeczenia – od dnia złożenia wniosku o jego wydanie, jeżeli:

• z orzeczenia wynika, że w tym okresie osoba ta była niepełnosprawna,
• wniosek złożono nie później niż w dniu następującym po dniu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność.

Ponadto do liczby pracowników niepełnosprawnych nie wlicza się osób niepełnosprawnych przebywających na urlopach bezpłatnych oraz osób niebędących osobami niepełnosprawnymi zatrudnionych:

• na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego,
• przebywających na urlopach wychowawczych,
• nieświadczących pracy w związku z odbywaniem służby wojskowej, służby zastępczej albo z uzyskaniem świadczenia rehabilitacyjnego,
• będących uczestnikami OHP,
• przebywających na urlopach bezpłatnych.

---

Wniosek o dopłatę

Pracodawca składa wniosek o dofinansowanie do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Fundusz powinien w ciągu 25 dni przelać pieniądze na konto pracodawcy i poinformować go o sposobie ustalenia dotacji, jeżeli kwota ta różni się od wnioskowanej. W razie opóźnienia we wpłacie środków, PFRON ma obowiązek zapłacić karne odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

Podstawa prawna

• Art. 26a ust. 1 i 1a¹, 26c, 68ga ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych – t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 214, poz. 1407; ost. zm. Dz.U. z 2010 r. nr 257, poz. 1726.