Kategorie

Czy pracownikowi niepełnosprawnemu przysługuje rekompensata za niewykorzystywane uprawnienia przysługujące z tytułu niepełnosprawności

Marta Lempart
Jeden z naszych pracowników dostarczył nam w lutym 2010 r. orzeczenie o niepełnosprawności, otrzymane przez niego 12 lutego 2007 r. (umiarkowany stopień niepełnosprawności). Pracownik w okresie posiadania orzeczenia, czyli przez 2 lata, pracował na zasadach ogólnych, dotyczących sprawnych pracowników, w szczególności w zakresie czasu pracy (pracował także w godzinach nadliczbowych). Czy za czas niekorzystania z uprawnień przysługujących pracownikom niepełnosprawnym pracownikowi należy się jakaś rekompensata (np. za niewykorzystane przerwy na gimnastykę)?

PROBLEM

RADA

Pracownikowi przysługuje jedynie urlop w zwiększonym wymiarze za 2008 r. i 2009 r., ponieważ 12 lutego 2008 r. nabył prawo do dodatkowego urlopu w wymiarze 10 dni rocznie. Nieudzielenie mu tego urlopu w roku, w którym nabył do niego prawo, niezapewnienie mu przerw na gimnastykę, niezmniejszenie jego czasu pracy czy powierzanie mu pracy w godzinach nadliczbowych nie są wykroczeniami pracodawcy, mimo że pracownik był już w tym czasie pracownikiem niepełnosprawnym.

UZASADNIENIE

Pracodawca, któremu pracownik przedłoży orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym lub znacznym, ma obowiązek zapewnić temu pracownikowi realizację wynikających z tego orzeczenia uprawnień. Takim pracownikom przysługuje m.in. prawo do dodatkowego urlopu wypoczynkowego, zmniejszony wymiar czasu pracy, przerwy na gimnastykę, zwolnienia od pracy przeznaczone na badania specjalistyczne czy na udział w zabiegach (art. 15, art. 17, art. 19–20 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych). Problem pojawia się, kiedy pracownik informuje pracodawcę o posiadaniu orzeczenia o niepełnosprawności po upływie dłuższego czasu od jego otrzymania.

WAŻNE!

Prawo do dodatkowego urlopu wypoczynkowego oraz zmniejszony wymiar czasu pracy nie przysługują pracownikom niepełnosprawnym w stopniu lekkim.

Reklama

Najmniej problematyczna jest kwestia wymiaru czasu pracy pracownika niepełnosprawnego w stopniu umiarkowanym lub znacznym. Pracodawca ma obowiązek zmniejszyć (bez zmniejszania wynagrodzenia) wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego w stopniu umiarkowanym lub znacznym z 40 do 35 godzin tygodniowo, i z 8 do 7 godzin dziennie. Nowy wymiar czasu pracy obowiązuje jednak dopiero od dnia następującego po dniu przedstawienia pracodawcy orzeczenia o niepełnosprawności (art. 15 ust. 4 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych). Zasada ta teoretycznie odnosi się tylko do wymiaru czasu pracy, a nie do braku możliwości zatrudniania niepełnosprawnego w porze nocnej i w godzinach nadliczbowych bez zgody lekarza. Oznacza to, że w przedstawionej sytuacji zatrudnianie pracownika w porze nocnej i w godzinach nadliczbowych w okresie, kiedy posiadał już orzeczenie, ale jeszcze nie przedstawił go pracodawcy, może być uznane za naruszenie przepisów przez pracodawcę. Jednak należy przyjąć, że w razie ewentualnej kontroli wystarczy wykazanie, że pracodawca nie wiedział o niepełnosprawności pracownika, a po otrzymaniu orzeczenia zastosował się do wszystkich przepisów dotyczących uprawnień pracowników niepełnosprawnych, aby uniknąć ukarania przez organy kontrolne (np. PIP).

Taka sama zasada powinna zostać zastosowana w odniesieniu do innych uprawnień pracowników niepełnosprawnych – prawa do wliczanej do czasu pracy przerwy na gimnastykę usprawniającą lub wypoczynek oraz prawa do zwolnienia od pracy w celu uczestniczenia w turnusie rehabilitacyjnym lub badaniach specjalistycznych i zabiegach. Teoretycznie są to uprawnienia wynikające wprost z niepełnosprawności pracownika, bez względu na to, czy dostarczy on orzeczenie (inaczej niż w przypadku czasu pracy, gdzie wprost wskazano, że uprawnienie do zmniejszonego wymiaru czasu pracy przysługuje od dnia następującego po dniu przedstawienia pracodawcy orzeczenia o niepełnosprawności). Jednak, tak jak w przypadku zakazu powierzania pracownikowi pracy w porze nocnej lub w godzinach nadliczbowych, należy przyjąć, że wystarczy wykazanie, że pracodawca nie miał możliwości zapewnienia pracownikowi realizacji tych uprawnień w okresie przed otrzymaniem orzeczenia o niepełnosprawności pracownika, aby uniknąć sankcji.

Nieco bardziej skomplikowana jest kwestia dodatkowego urlopu. Przysługuje on pracownikowi niepełnosprawnemu w wymiarze 10 dni, począwszy od roku kalendarzowego, w którym upływa rok od otrzymania orzeczenia o niepełnosprawności (art. 19 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych). Dodatkowy urlop przysługuje pracownikowi niepełnosprawnemu w roku nabycia do niego prawa w pełnym wymiarze, bez względu na miesiąc, w którym pracownik go uzyskał.

PRZYKŁAD

Reklama

Pracownik niepełnosprawny w stopniu umiarkowanym uzyskał prawo do dodatkowego urlopu 21 grudnia 2009 r. po przepracowaniu roku od uzyskania tej niepełnosprawności. W takiej sytuacji dodatkowy urlop przysługuje pracownikowi w pełnym 10-dniowym wymiarze, mimo uzyskania do niego prawa w grudniu 2009 r. Od 1 stycznia 2010 r. pracownik nabywa prawo do kolejnych 10 dni dodatkowego urlopu wypoczynkowego.

W opisanej sytuacji pracownik nabył prawo do dodatkowego urlopu 12 lutego 2008 r., co oznacza, że już w 2008 r. (a także w latach następnych) przysługiwało mu 10 dni urlopu dodatkowego. Urlop dodatkowy za lata 2008 i 2009 jest urlopem zaległym, którego pracodawca powinien udzielić najpóźniej do końca marca 2010 r. Pracodawca nie odpowiada natomiast za nieudzielenie urlopu w terminie, w szczególności za nieudzielenie urlopu za 2008 r. do końca marca 2009 r. Pracodawca nie może bowiem ponosić konsekwencji niepoinformowania go przez pracownika o posiadaniu orzeczenia o niepełnosprawności, mimo że pracownik nabywa uprawnienia bez względu na to, czy poinformuje o tym fakcie pracodawcę.

● art. 15 ust. 2–4, art. 17, art. 18 ust. 1, art. 19 ust. 1, art. 20 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2008 r. Nr 14, poz. 92 ze zm.).

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 - stanowisko PIP

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 są celowe i zasadne, lecz mają charakter dobrowolny. To oficjalne stanowisko PIP na temat szczepień pracowników.

    Pracownik niepełnosprawny - zwolnienie lekarskie, czas pracy

    Pracownik niepełnosprawny - jakie ma uprawnienia? Jakie są zasady przebywania na zwolnieniu lekarskim? Jaki jest wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego? Co z urlopem wypoczynkowym?

    5 korzyści z audytu wynagrodzeń

    Audyt wynagrodzeń przynosi liczne korzyści. Poniższy artykuł omawia 5 najważniejszych z nich.

    Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych

    Badania sanitarno-epidemiologiczne to dodatkowa weryfikacja zdrowotna wymagana do pracy, przy wykonywaniu której istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

    Reforma rynku pracy w Polsce

    Reforma rynku pracy w Polsce jest częścią Krajowego Planu Odbudowy. Jakie zmiany zakłada nowy model polityki zatrudnienia?

    Zakaz noszenia hidżabu w miejscu pracy - wyrok TSUE

    Hidżab w miejscu pracy - pod pewnymi warunkami można wprowadzić zakaz noszenia hidżabu w pracy. Tak zdecydował TSUE w swoim wyroku. Krytykuje go Prezydent Turcji.

    Ile osób odbiera telefony służbowe na urlopie?

    Telefon służbowy na urlopie? Ile osób odbiera je podczas urlopowego wypoczynku?

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - czerwiec i II kwartał 2021

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - ile wyniosło w czerwcu i II kwartale 2021 r.? GUS podaje kwoty.