Kategorie

Ochrona danych osobowych podczas zatrudniania

Jakub Kaniewski
Przepisy o ochronie danych osobowych wiążą pracodawcę już na etapie rekrutacji pracowników. Zakres możliwych do pozyskania danych jest węższy w porównaniu z osobami zatrudnionymi.
Charakterystycznym elementem związanym z rekrutacją pracowników jest posiadanie przez pracodawcę wielu danych osobowych zupełnie obcych dla niego osób, które - z jednej strony - nie są mu niezbędne do skutecznego prowadzenia etapu selekcji, z drugiej zaś - są udzielane przez potencjalnych pracowników w sposób zupełnie niewymuszony i dobrowolny.

Przepisy niestety w ograniczonym zakresie odnoszą się do tego problemu. Zdawkowe regulacje odnajdziemy przede wszystkim w Kodeksie pracy i aktach wykonawczych oraz ustawie z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (DzU z 2002 r. nr 101, poz. 926 ze zm.; zwanej dalej ustawą).

Źródło pozyskanych danych

Dane przyszłych pracowników mogą być pozyskiwane z wielu różnych źródeł, np. ogłoszeń w prasie czy w rekrutacyjnych serwisach internetowych, jednak coraz więcej pracodawców, a także firm rekrutacyjnych korzysta z alternatywnych źródeł zdobywania informacji o kandydatach do pracy. Coraz popularniejsze są specjalistyczne internetowe serwisy społecznościowe, tworzone dla ludzi kariery, gdzie każdy umieszcza niejednokrotnie na nieograniczony widok publiczny szczegółowe dane dotyczące jego osoby. Również wiele portali o charakterze rekrutacyjnym umożliwia tworzenie dodatkowych profili użytkowników, gdzie z wykorzystaniem często bardzo precyzyjnych formularzy przestajemy być anonimowi, a nasze CV stają się dostępne dla wszystkich.

WaŻne!

Pracodawcy muszą sobie jednak zdawać sprawę z tego, że pozyskanie danych osobowych w ten sposób nie jest tożsame z prawem do ich przetwarzania.

W tym akurat zakresie wspomniane przepisy są precyzyjne i wskazują konkretne informacje, jakie pracodawca może zgodnie z literą prawa gromadzić.

Dane rekrutacyjne

Zakres danych osobowych, które może pozyskać pracodawca od osoby ubiegającej się o zatrudnienie, reguluje art. 221 k.p.

Pracodawca ma prawo żądać od takiej osoby danych osobowych obejmujących:

• imię (imiona) i nazwisko,

• imiona rodziców,

• datę urodzenia,

• miejsce zamieszkania (adres do korespondencji),

• wykształcenie,

• przebieg dotychczasowego zatrudnienia.

Dodatkowo na gruncie przepisów rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 28 maja 1996 r. w sprawie zakresu prowadzenia przez pracodawców dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz sposobu prowadzenia akt osobowych pracownika (DzU nr 62, poz. 286 ze zm.) pracodawca może żądać od kandydata do pracy złożenia następujących dokumentów:

• wypełnionego kwestionariusza osobowego (jego wzór zawiera załącznik do rozporządzenia) wraz z niezbędną liczbą fotografii,

• świadectw pracy z poprzednich miejsc pracy lub innych dokumentów potwierdzających okresy zatrudnienia, obejmujące okresy pracy przypadające w roku kalendarzowym, w którym pracownik ubiega się o zatrudnienie,

• dokumentów potwierdzających kwalifikacje zawodowe, wymagane do wykonywania oferowanej pracy,

• świadectwa ukończenia gimnazjum - w przypadku osoby ubiegającej się o zatrudnienie w celu przygotowania zawodowego,

• orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku,

• innych dokumentów, jeżeli obowiązek ich przedłożenia wynika z odrębnych przepisów (np. zaświadczenia o niekaralności za przestępstwa umyślne).

Udostępnienie pracodawcy tych danych osobowych następuje w formie oświadczenia osoby, której one dotyczą (art. 221 § 3 k.p.). Złożenie takiego oświadczenia przez osobę ubiegającą się o zatrudnienie nie może być utożsamiane z oświadczeniem o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych, o którym mówią przepisy ustawy o ochronie danych osobowych. Zgoda, w przypadku powyższych danych jest zbędna, gdyż przetwarzanie tych danych przez pracodawcę we wskazanym zakresie odbywa się na podstawie szczególnego przepisu prawa - art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy, zgodnie z którym przetwarzanie danych jest dopuszczalne, jeżeli jest niezbędne w celu zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa - w tym przypadku przepisu art. 221 k.p.

Co to oznacza w praktyce? Precyzując - pracodawca nie musi uzyskać zgody na przetwarzanie danych osobowych kandydata do pracy, które zostały objęte zakresem art. 221 k.p. Dopiero gdy przekazane dane wykraczają poza ramy Kodeksu pracy, bezwzględnie wymaga się uzyskania zgody kandydata do pracy. Wynika to z okoliczności, o której była mowa powyżej, mianowicie w praktyce osoby szukające pracy obok danych wymienionych w przepisach kodeksowych zamieszczają w dokumentach aplikacyjnych (elektronicznych czy też tradycyjnych papierowych) informacje dodatkowe, np. o swoich zainteresowaniach, nagrodach, o które nie były proszone. Aby i te dane prawidłowo przetwarzać, należy otrzymać na to dodatkową zgodę np. w postaci zapisu: 'Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych zgodnie z przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (DzU z 2002 r. nr 101, poz. 926 ze zm.) na potrzeby niezbędne do celów rekrutacji'. Oświadczenie kandydata powinno zostać opatrzone podpisem.

Nieuczciwe praktyki

Niejednokrotnie pracodawcy wchodzą w posiadanie danych osobowych, działając pod przykrywką firm rekrutacyjnych. Pracodawca zleca takiej firmie przeprowadzenie postępowania rekrutacyjnego, zastrzegając jednak swoją anonimowość w ogłoszeniach o pracę. W ten sposób osoba, która skieruje swoją aplikację do takiej firmy, nie uzyskuje informacji o tym, kto będzie administratorem jej danych osobowych, oraz informacji o podmiocie, któremu dane będą udostępnione.

W ocenie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych tego rodzaju praktyka narusza dyspozycję art. 24 ust. 1 ustawy. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu w sytuacji zbierania danych osobowych od osoby, której one dotyczą, administrator danych jest obowiązany poinformować ją m.in. o adresie swojej siedziby i pełnej nazwie, a w przypadku gdy administratorem danych jest osoba fizyczna - o miejscu swojego zamieszkania oraz imieniu i nazwisku, a także o celu zbierania danych, a w szczególności o znanych mu w czasie udzielania informacji lub przewidywanych odbiorcach lub kategoriach odbiorców danych. Obowiązek informacyjny wyłączony jest jedynie w sytuacji, gdy przepis innej ustawy zezwala na przetwarzanie danych bez ujawniania faktycznego celu ich zbierania, a także gdy osoba, której dane dotyczą, posiada informacje, o których mowa w ust. 1 przytoczonego artykułu.

Jakub Kaniewski

aplikant adwokacki

 

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę? Co roku rośnie kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę (tzw. najniższej krajowej, płacy minimalnej) i minimalnej stawki godzinowej. Już dziś wiadomo, że minimalne wynagrodzenie wzrośnie w 2022 r. do 3010 zł brutto (w 2021 roku wynosi 2800 zł). Pracownicy i pracodawcy mają wątpliwości, czy z uwagi na wzrost płacy minimalnej od nowego roku trzeba zmienić postanowienia wszystkich umów o pracę, które obecnie opiewają na kwotę niższą niż 3010 zł? Czy można nie zmieniać umów a np. uzupełniać wynagrodzenie za pracę, premią do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę? Co może zrobić pracownik, jeżeli pracodawca nie wypłaca mu minimalnego wynagrodzenia? Wyjaśnień w tym zakresie udzieliła Państwowa Inspekcja Pracy.

    Jak zapewnić bezpieczeństwo pracownikom zdalnym?

    Bezpieczeństwo pracowników zdalnych może stanowić duże wyzwanie. To w domu zdarza się najwięcej wypadków. Za co odpowiada pracodawca? Jakie są przepisy BHP?

    Potwierdzenie danych w ZUS - instrukcja

    Potwierdzenie danych w ZUS można otrzymać przez PUE ZUS. Jak samodzielnie utworzyć dokument? Oto instrukcja jak zrobić to krok po kroku.

    Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze także świadczeniobiorca

    Elektroniczne Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze teraz także świadczeniobiorca, np. potwierdzenie prawa do emerytury, renty, zasiłku.

    Od wypłat z PPK zazwyczaj nie pobiera się podatku Belki

    Wypłaty z PPK - uczestnik PPK może w każdym czasie skorzystać ze swoich środków. W niektórych przypadkach wiąże się to jednak z obowiązkiem zapłaty 19% zryczałtowanego podatku dochodowego (tzw. podatku Belki).

    Potrzeby pracowników - wnioski z pandemii

    Potrzeby pracowników różnią się w zależności od rodzaju pracowników: fizycznych i biurowych. Jakie wnioski można wyciągnąć z pandemii COVID-19?

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków - pandemia

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków w czasie pandemii wzrosły. Statystyczny pracownik ma w tygodniu 5,5 godziny nadgodzin.

    Narzędzia do identyfikacji talentów - 3 zalety

    Narzędzia do identyfikacji talentów pozwalają zwiększyć potencjał firmy. Jakie są 3 główne zalety tego typu narzędzi?

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w pandemii - wątpliwości

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w czasie pandemii została uregulowana przepisami ustawy covidowej. Czy nowy limit wysokości odpraw odnosi się do wszystkich świadczeń? Jakie wątpliwości budzą nowe przepisy?

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r.

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r. ustanawia Prezydent RP. Święto będzie w grudniu. Czy oznacza to kolejny dzień wolny od pracy?

    Niebieska Karta UE - będą zmiany

    Niebieska Karta UE dotyczy zatrudniania cudzoziemców spoza UE. Odbywa się na innych zasadach niż obywateli państw członkowskich UE. Europarlament przyjął przepisy ułatwiające zatrudnianie obcokrajowców.

    Jak najniższa krajowa rosła od 2015 do 2022 r.?

    Najniższa krajowa w 2015 r. wynosiła 1750 zł brutto. W 2022 r. będzie to 3010 zł brutto. Najniższa krajowa wzrosła o 1260 zł.

    Dzień próbny w pracy - płatny czy nie?

    Dzień próbny w pracy a wynagrodzenie - czy jest płatny? Co na to prawo? W celu sprawdzenia pracownika należałoby podpisać umowę na okres próbny.

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy złożyć?

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy należy złożyć oświadczenie? Co z podwyższonymi kosztami przychodu?

    ZUS ERO - emerytura z datą wsteczną

    ZUS ERO to wniosek o emeryturę z datą wsteczną. Podstawą przyznania lub przeliczenia emerytury z datą wcześniejszą są przepisy covidowe. Dla kogo jest ten wniosek?

    Odprawa emerytalna - wysokość, warunki

    Jaka jest wysokość odprawy emerytalnej? Jakie warunki należy spełnić, aby ją otrzymać? Czy odprowadza się od niej podatek i składki ZUS? Kiedy wypłacić odprawę?

    Jakie są składniki wynagrodzenia za pracę?

    Składniki wynagrodzenia za pracę to przede wszystkim wynagrodzenie zasadnicze i dodatki. Czym premia różni się od nagrody?

    PPK: od 2022 r. stan oszczędności na mojeppk.pl

    PPK - od 2022 r. stan oszczędności będzie można sprawdzić na mojeppk.pl. Do jakich danych będzie miał dostęp każdy uczestnik PPK?

    Płaca minimalna 2022 - jest decyzja rządu

    Płaca minimalna w 2022 r. wzrośnie o 210 zł. Ile wyniesie płaca minimalna 2022? Jest już ostateczna decyzja rządu.

    Praca zdalna a migracje zarobkowe

    Jak praca zdalna wpływa na migracje zarobkowe? Czy na pewno jest ich teraz mniej? Oto wyniki badania.

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca to okoliczność uprawniająca pracownika do wolnego od pracy. Ile dni przysługuje? Jaki jest termin ich wykorzystania?

    Praca zdalna a kolejne fale pandemii [RAPORT]

    Praca zdalna zyskiwała na popularności wraz z nastaniem kolejnych fal pandemii COVID-19. Sprawdź, jaki wpływ na pracę miały fale koronawirusa w Polsce i Unii Europejskiej.

    Co pracownicy mówią o pracodawcach w sieci?

    Pracownik i pracodawca - jak wyglądają stosunki z szefem? Co można przeczytać na ten temat w Internecie? Okazuje się, że najważniejsze jest dobre rozstanie.

    Urodzeni w latach 1984-1994 chcą całkowitej pracy zdalnej

    Całkowita praca zdalna najwięcej zwolenników ma wśród pracowników urodzonych w latach 1984-1994.

    Niemcy: odszkodowanie za kwarantannę tylko dla zaszczepionych

    Odszkodowanie za czas kwarantanny będzie przyznawane tylko zaszczepionym pracownikom? Taki projekt nowych przepisów powstał w Niemczech.