Kategorie

Ochrona pracy młodych pracowników

Katarzyna M. Świderska
Dbanie o dobro pracowników młodocianych odbywa się nie tylko na gruncie prawa krajowego, ale także europejskiego.
Państwa członkowskie podejmują konieczne środki w celu zakazu wykonywania pracy przez dzieci. Minimalny wiek, dopuszczający zatrudnienie, nie może być niższy niż minimalny wiek, w którym kończy się powszechny obowiązek szkolny nałożony prawem krajowym, lub 15 lat. Zagadnienie to zostało uregulowane w dyrektywie 94/33 z 22 czerwca 1994 r. w sprawie ochrony pracy osób młodych, która obejmuje właściwie wszystkie kwestie związane z zatrudnianiem takich osób, z wyjątkiem ich wynagradzania i szkolenia zawodowego.

Zawarte w dyrektywie rozwiązania nie mają charakteru optymalnego, a jedynie formułują minimalne standardy w zakresie zatrudniania młodych pracowników. Oznacza to, że poszczególne państwa członkowskie Unii Europejskiej mogą wprowadzić przepisy korzystniejsze od zawartych w samej dyrektywie.

Definicje

Pojęcie „młody pracownik” oznacza osobę poniżej 18 lat, która posiada umowę o pracę lub pozostaje w stosunku pracy określonym przez prawo obowiązujące w danym państwie członkowskim i przez nie regulowanym. Jest ono stosunkowo szerokie i obejmuje zarówno dzieci, jak i młodocianych. Dyrektywa definiuje „dziecko” jako jakąkolwiek młodą osobę w wieku poniżej 15 lat, podlegającą powszechnemu obowiązkowi szkolnemu zgodnie z prawem krajowym. Zaś jako „młodocianego” należy rozumieć jakąkolwiek młodą osobę w wieku co najmniej 15 lat, ale poniżej 18 lat, która nie podlega już powszechnemu obowiązkowi szkolnemu.

Dyrektywa reguluje sytuację prawną młodych pracowników, posiadających umowę o pracę lub pozostających w stosunku pracy określonym przez prawo danego państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Nie obejmuje ona swym zakresem sytuacji osób młodych wykonujących pracę na podstawie innych stosunków prawnych, w tym zatrudnionych na podstawie umowy cywilnoprawnej, np. umowy zlecenia.

Praca dzieci

Prawodawstwo europejskie zobowiązuje państwa członkowskie do wprowadzenia zakazu pracy dzieci.

Wyjątkowo praca dzieci jest dopuszczalna, gdy:

• wiąże się ona z działalnością kulturalną, artystyczną, sportową lub reklamową, zgodnie z upoważnieniem właściwych władz wydanym w indywidualnych przypadkach,

• dzieci w wieku co najmniej 14 lat pracują w systemie kształcenia połączonego z pracą lub w systemie kształcenia zawodowego organizowanego przez pracodawcę w miejscu pracy, pod warunkiem że praca jest wykonywana zgodnie z warunkami ustalonymi przez właściwe władze,

• dziecko ukończyło 13 lat i wykonuje pracę lekką, niezwiązaną z działalnością kulturalną i podobną, przez ograniczoną liczbę godzin tygodniowo. Rodzaj tej pracy musi być jednak określony w prawie krajowym.

Praca lekka oznacza każdą pracę, która ze względu na jej charakter oraz warunki, w których jest wykonywana, nie zagraża bezpieczeństwu, zdrowiu lub rozwojowi dzieci oraz nie wpływa negatywnie na ich frekwencję w szkole, naukę zawodu i korzystanie z programów szkoleniowych zatwierdzonych przez właściwe władze.


Praca młodocianych

Prawo europejskie umożliwia zatrudnianie osób, które mają co najmniej 15 lat, ale nie ukończyły jeszcze 18 lat i nie podlegają już obowiązkowi szkolnemu. Jednak przewiduje pewne rodzaje prac, których takie osoby nie mogą wykonywać i wprowadza w tym zakresie wyjątki, mające charakter obligatoryjny.

Artykuł 7 ust. 2 dyrektywy zakazuje zatrudniania młodocianych przy pracy:

• przekraczającej ich fizyczne lub psychologiczne możliwości,

• narażającej na kontakt z czynnikami toksycznymi, rakotwórczymi lub powodującymi negatywny wpływ na ludzkie zdrowie,

• wiążącej się ze szkodliwym napromieniowaniem,

• pociągającej za sobą ryzyko wypadków, których młode osoby nie mogą rozpoznać lub uniknąć, ze względu na niewystarczającą dbałość o kwestie bezpieczeństwa, brak doświadczenia lub właściwego przygotowania,

• stwarzającej ryzyko dla zdrowia z powodu ekstremalnego zimna lub gorąca, hałasu lub drgań.

Ważne!

Artykuł 7 ust. 3 dyrektywy umożliwia państwom członkowskim odstąpienie od postanowień ust. 2, jeżeli jest to konieczne ze względu na naukę zawodu, a sama praca jest wykonywana pod nadzorem upoważnionej osoby.

Czas pracy

Podstawową zmienną, co do której dyrektywa nakłada na państwa członkowskie obowiązek ograniczenia, jest czas pracy młodych pracowników, zarówno dzieci, jak i młodocianych. W przypadku dzieci wymiar czasu pracy jest uzależniony od systemu kształcenia i rodzaju wykonywanej pracy. Natomiast w przypadku młodocianych wymiar ten wynosi nie więcej niż 8 godzin dziennie i 40 godzin tygodniowo.

Ograniczeniu podlegają też godziny wykonywania pracy: dzieci nie powinny wykonywać żadnej pracy w godzinach 20.00-6.00, natomiast młodociani - w godzinach 22.00-6.00 albo 23.00-7.00. Wyjątkowo młodociani mogą wykonywać pracę w porze nocnej, jeżeli nie podlegają już obowiązkowi szkolnemu, w szczególnych rodzajach działalności, pod nadzorem osoby dorosłej i poza godzinami 24.00-4.00.

Czas wypoczynku i przerwy w pracy zgodnie z art. 10 dyrektywy dla dzieci powinien być zapewniony w zakresie 14-godzinnego nieprzerwanego wypoczynku w ciągu doby, natomiast dla młodocianych o 2 godziny krótszy. Wypoczynek tygodniowy powinien wynosić nie mniej niż 2 dni, w miarę możliwości następujące po sobie.

W przypadku pracy w porze nocnej oraz czasu wypoczynku w odniesieniu do młodocianych, którzy nie podlegają obowiązkowi szkolnemu dyrektywa umożliwia odstępstwa od przyjętych zasad, jeżeli są ku temu obiektywne powody, a pracownicy mogą skorzystać z wyrównawczego okresu wypoczynku. Odstępstwa te dotyczą określonych w dyrektywie branż, tj. żeglarstwa, rybołówstwa, sił zbrojnych, policji, szpitali i podobnych instytucji, rolnictwa, przemysłu turystycznego, działalności kulturalnej, artystycznej, sportowej lub reklamowej.

Każdy z młodych pracowników, których dobowy czas pracy jest dłuższy niż 4,5 godziny, powinien mieć zapewnioną przerwę w pracy o wymiarze nie mniej niż 30 minut, w miarę możliwości o charakterze ciągłym.

Wszystkie państwa członkowskie zostały zobowiązane dyrektywą do określenia skutecznych i proporcjonalnych środków stosowanych w razie łamania jej postanowień. Jednocześnie w takim zakresie, w jakim minimalne wymagania przewidziane dyrektywą były wcześniej spełnione, wprowadzenie w życie dyrektywy nie stanowiło uzasadnionej podstawy dla zmniejszania ogólnego poziomu ochrony zapewnianej młodym osobom.

Katarzyna M. Świderska

 

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Narzędzia do identyfikacji talentów - 3 zalety

    Narzędzia do identyfikacji talentów pozwalają zwiększyć potencjał firmy. Jakie są 3 główne zalety tego typu narzędzi?

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w pandemii - wątpliwości

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w czasie pandemii została uregulowana przepisami ustawy covidowej. Czy nowy limit wysokości odpraw odnosi się do wszystkich świadczeń? Jakie wątpliwości budzą nowe przepisy?

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r.

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r. ustanawia Prezydent RP. Święto będzie w grudniu. Czy to oznacza, ze będzie kolejny dzień wolny od pracy?

    Niebieska Karta UE - będą zmiany

    Niebieska Karta UE dotyczy zatrudniania cudzoziemców spoza UE. Odbywa się na innych zasadach niż obywateli państw członkowskich UE. Europarlament przyjął przepisy ułatwiające zatrudnianie obcokrajowców.

    Jak najniższa krajowa rosła od 2015 do 2022 r.?

    Najniższa krajowa w 2015 r. wynosiła 1750 zł brutto. W 2022 r. będzie to 3010 zł brutto. Najniższa krajowa wzrosła o 1260 zł.

    Dzień próbny w pracy - płatny czy nie?

    Dzień próbny w pracy a wynagrodzenie - czy jest płatny? Co na to prawo? W celu sprawdzenia pracownika należałoby podpisać umowę na okres próbny.

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy złożyć?

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy należy złożyć oświadczenie? Co z podwyższonymi kosztami przychodu?

    ZUS ERO - emerytura z datą wsteczną

    ZUS ERO to wniosek o emeryturę z datą wsteczną. Podstawą przyznania lub przeliczenia emerytury z datą wcześniejszą są przepisy covidowe. Dla kogo jest ten wniosek?

    Odprawa emerytalna - wysokość, warunki

    Jaka jest wysokość odprawy emerytalnej? Jakie warunki należy spełnić, aby ją otrzymać? Czy odprowadza się od niej podatek i składki ZUS? Kiedy wypłacić odprawę?

    Jakie są składniki wynagrodzenia za pracę?

    Składniki wynagrodzenia za pracę to przede wszystkim wynagrodzenie zasadnicze i dodatki. Czym premia różni się od nagrody?

    PPK: od 2022 r. stan oszczędności na mojeppk.pl

    PPK - od 2022 r. stan oszczędności będzie można sprawdzić na mojeppk.pl. Do jakich danych będzie miał dostęp każdy uczestnik PPK?

    Płaca minimalna 2022 - jest decyzja rządu

    Płaca minimalna w 2022 r. wzrośnie o 210 zł. Ile wyniesie płaca minimalna 2022? Jest już ostateczna decyzja rządu.

    Praca zdalna a migracje zarobkowe

    Jak praca zdalna wpływa na migracje zarobkowe? Czy na pewno jest ich teraz mniej? Oto wyniki badania.

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca to okoliczność uprawniająca pracownika do wolnego od pracy. Ile dni przysługuje? Jaki jest termin ich wykorzystania?

    Praca zdalna a kolejne fale pandemii [RAPORT]

    Praca zdalna zyskiwała na popularności wraz z nastaniem kolejnych fal pandemii COVID-19. Sprawdź, jaki wpływ na pracę miały fale koronawirusa w Polsce i Unii Europejskiej.

    Co pracownicy mówią o pracodawcach w sieci?

    Pracownik i pracodawca - jak wyglądają stosunki z szefem? Co można przeczytać na ten temat w Internecie? Okazuje się, że najważniejsze jest dobre rozstanie.

    Urodzeni w latach 1984-1994 chcą całkowitej pracy zdalnej

    Całkowita praca zdalna najwięcej zwolenników ma wśród pracowników urodzonych w latach 1984-1994.

    Niemcy: odszkodowanie za kwarantannę tylko dla zaszczepionych

    Odszkodowanie za czas kwarantanny będzie przyznawane tylko zaszczepionym pracownikom? Taki projekt nowych przepisów powstał w Niemczech.

    Składka zdrowotna 2022 - Nowy Ład

    Składka zdrowotna w 2022 r. - jaką składkę wprowadza Nowy Ład? O ile wzrośnie składka na ubezpieczenie zdrowotne w 2022 r.?

    Wyższe wynagrodzenie młodocianych od 1 września 2021 r.

    Wyższe wynagrodzenie młodocianych pracowników przysługuje od 1 września 2021 r. Jakie są minimalne stawki?

    Odpis na ZFŚS 2022

    Odpis na ZFŚS w 2022 r. - jak zmienia się podstawa odpisu? O ile wzrośnie odpis podstawowy na ZFŚS w 2022 r.?

    Zatrudnienie Ukraińca na umowę zlecenie

    Zatrudnienie Ukraińca na umowę zlecenie - jakie są wady i zalety? Jakie dokumenty są wymagane? Jakie są rodzaje zezwoleń? Jak zatrudnić Ukraińca?

    Wzrost wypadków przy pracy a 100% wzrost składek ZUS

    Wypadki przy pracy mają wpływ na wysokość składek ZUS. Czy powrót do firm i wzrost liczby wypadków spowoduje 100% wzrost składek na ubezpieczenia społeczne?

    Cudzoziemcy z Rosji, Kazachstanu i Turkmenistanu w Polsce

    Cudzoziemcy z Rosji, Kazachstanu i Turkmenistanu mogą wspomóc rynek pracy w Polsce. Ich liczba rośnie. Warto skupić się na zatrzymaniu zagranicznych studentów.

    Automatyzacja HR a redukcja kosztów

    Automatyzacja HR znacząco wpływa na redukcję kosztów. Rozwiązania technologiczne pozwalają na optymalizację wydatków, dzięki czemu pracodawcy, gdy szukają sposobów na cięcia – nie muszą rezygnować ze swoich pracowników.