Kategorie

Rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia przez pracownika

Agnieszka Śniegowska
Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiezenia przez pracownika. /Fot. Fotolia
Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiezenia przez pracownika. /Fot. Fotolia
Fotolia
Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia przez pracownika może nastąpić w przypadku, gdy pracodawca ciężko naruszy swoje podstawowe obowiązki. Kiedy można dokonać wypowiedzenia w trybie natychmiastowym?

Rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia przez pracownika

Pracownik może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia (w tzw. trybie natychmiastowym). Regulację w tym zakresie zawiera przepis art. 55 kodeksu pracy. Zgodnie z nim, pracownik może skorzystać z takiego uprawnienia w przypadku, w którym zostanie wydane orzeczenie lekarskie stwierdzające szkodliwy wpływ wykonywanej pracy na jego zdrowie, a pracodawca nie przeniesie go w terminie wskazanym w orzeczeniu do innej pracy, która byłaby dla pracownika odpowiednia ze względu na stan zdrowia i kwalifikacje zawodowe (art. 55 § 1 k.p.). Ponadto, w przypadku, w którym pracodawca dopuści się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec pracownika (art. 55 § 11 k.p.).

Zobacz także: Uzasadnienie wypowiedzenia umowy o pracę - jak sformułować przyczynę wypowiedzenia

Ciężka postać naruszenia

Rozwiązanie umowy z powodu naruszenia przez pracodawcę obowiązków zostało ograniczone, po pierwsze, do ciężkiej postaci naruszenia oraz, po drugie, do podstawowych obowiązków. Te dwie przesłanki muszą wystąpić jednocześnie. Brak definicji użytych w przepisie pojęć powoduje, że trzeba sięgnąć po orzecznictwo, które dokonało interpretacji w tym zakresie. I tak, "ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków" jest rozumiane jako bezprawne (czyli sprzeczne z obowiązującymi przepisami bądź zasadami współżycia społecznego) działania lub zaniechania pracodawcy, polegające na niedopełnieniu podstawowych obowiązków objętych treścią stosunku pracy (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10.05.2012 roku, II PK 220/11). Dla przyjęcia, że doszło do naruszenia wystarczy zatem stwierdzenie, że pracodawca nie zrealizował konkretnego obowiązku zgodnie z jego treścią. Natomiast ocena „ciężkości” tego naruszenia musi być już zindywidualizowania i uwzględniać wszystkie okoliczności danego przypadku. Ponadto, ocena wagi naruszonych lub zagrożonych interesów pracownika może podlegać indywidualizacji w różnych stanach faktycznych. Dokonuje się jej, jak wskazał Sąd Najwyższy w przywołanym wyroku, w sensie przedmiotowym - z uwagi na zagrożenia, jakie stanowi dla istotnych interesów pracownika oraz podmiotowym - z uwagi na kwalifikowaną postać przypisywanej pracodawcy winy.

Chcesz otrzymywać więcej aktualnych informacji? Zapisz się na newsletter

Podstawowe obowiązki

Katalog podstawowych obowiązków pracodawcy wobec pracownika wynika z treści stosunku pracy. Tworzą go zatem obowiązki wskazane w kodeksie pracy, ale także w aktach wewnętrznych (jak regulaminy) lub w samej umowie o pracę. Może być węższy lub szerszy, w zależności od tego, jakie inne lub dodatkowe (w stosunku do kodeksu pracy) regulacje w tym zakresie obowiązują u danego pracodawcy, jak również od tego, jak strony określiły ten zakres w umowie. Jako przykład można wskazać obowiązki z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy - zapewnienia warunków pracy niezagrażających życiu lub zdrowiu pracownika, czasu pracy – przestrzegania norm i rozkładu czasu pracy, czy wypłaty należnego pracownikowi wynagrodzenia – w pełnej wysokości i właściwym terminie. 

Polecamy: Kiedy i w jakiej formie pracownik może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia?


Ocena sytuacji

Powyższe oznacza, że pracownik chcąc rozwiązać umowę musi uprzednio dokonać oceny, czy w jego sytuacji rzeczywiście doszło do naruszenia podstawowego obowiązku, a nie któregokolwiek z katalogu powinności ciążących na pracodawcy. Ponadto, czy można zarzucić pracodawcy ciężkie naruszenie. W tym zakresie trudno o jednoznaczną odpowiedź. Tak, jak na gruncie przepisu art. 52 k.p. zezwalającego pracodawcy na rozwiązanie umowy z pracownikiem bez wypowiedzenia, tak i w tym przypadku należy wskazać na wyjątkowość (nadzwyczajność) trybu rozwiązania umowy. Uzasadnione powinno być zatem wzięcie pod uwagę m. in. tego, czy naruszenie ma miejsce po raz pierwszy, czy też pracodawca dopuszcza się go po raz kolejny, w jakim stopniu naruszenie wpływa na interesy (sytuację) pracownika, przy uwzględnieniu jego stażu pracy czy stanowiska. W odniesieniu do obowiązku wypłaty wynagrodzenia, Sąd Najwyższy (w wyroku z dnia 27.07.2012 roku, I PK 53/12) wskazał, że ocena powinna uwzględniać regulację art. 890 § 2 kodeksu postępowania cywilnego (określającego górne limity kwot, w tym wynagrodzeń, podlegających wypłacie z rachunku bankowego pracodawcy, z którego jest prowadzona egzekucja wierzytelności). Nie każde zatem naruszenie przez pracodawcę ciążącego na nim obowiązku wobec pracownika będzie uprawniało tego ostatniego do zakończenia stosunku pracy w omawianym trybie.

Wymogi formalne

Takie rozwiązanie umowy wymaga ponadto od pracownika spełnienia kilku wymogów formalnych. Są nimi forma - oświadczenie powinno być złożone piśmie, treść – w oświadczeniu powinna być podana przyczyna uzasadniająca rozwiązanie, termin – oświadczenie powinno być złożone w okresie jednego miesiąca od dnia, w którym pracownik dowiedział się o okoliczności uzasadniającej rozwiązanie (art. 55 § 2 k.p.).

Zadaj pytanie: Forum

www.ghmw.pl

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: Własne
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?