Kategorie

Ochrona przed zwolnieniem

Monika Kozakiewicz
Złożenie wniosku o urlop wychowawczy powoduje objęcie pracownika korzystającego z tego urlopu szczególną ochroną stosunku pracy. Nie jest to jednak ochrona pełna i dotycząca każdej sytuacji.

Pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie od dnia złożenia przez pracownika wniosku o udzielenie urlopu wychowawczego do dnia zakończenia tego urlopu (art. 186 § 1 k.p.). W czasie urlopu pracownik jest zwolniony z obowiązku wykonywania pracy i nie pobiera wynagrodzenia. Nie można więc wypowiedzieć pracownikowi umowy o pracę z powodu np. nieprawidłowego wykonywania obowiązków, opieszałości, spóźnień czy konfliktów ze współpracownikami.

W czasie urlopu wychowawczego pracownik ma prawo podjąć pracę zarobkową u dotychczasowego pracodawcy, ale powinna ona odbywać się na innej podstawie prawnej i innych zasadach (art. 1862 § 1 k.p.). Nieprawidłowe wykonywanie pracy na rzecz własnego pracodawcy nie może być w takim przypadku przyczyną wypowiedzenia.

Ochrona pracownika przed rozwiązaniem stosunku pracy kończy się w 2 przypadkach:

• w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy,

• gdy zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.

Zakończenie działalności pracodawcy

Pierwsze z wymienionych wyżej przyczyn rozwiązania - a właściwie wypowiedzenia - stosunku pracy w czasie urlopu wychowawczego: upadłość lub likwidacja są typowymi przyczynami niezależnymi od pracownika, na które praktycznie nie ma on wpływu. Upadłość jako taka nie oznacza jednak zawsze zakończenia działalności pracodawcy. Zgodnie z art. 267 i nast. ustawy z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (DzU nr 60, poz. 535 ze zm.) w obecnych przepisach istnieje możliwość ogłoszenia upadłości z możliwością zawarcia układu z wierzycielami. Wówczas upadły pracodawca nie kończy działalności, ale kontynuuje ją, przeprowadzając jednocześnie restrukturyzację (rozłożenie długów na raty, konwersję ich na udziały lub akcje itp.). Z tym może wiązać się także restrukturyzacja zatrudnienia. Upadłość daje wówczas możliwość rozwiązywania stosunków pracy z osobami na urlopach wychowawczych. Również likwidacja każdego innego pracodawcy (zakończenie działalności gospodarczej, rozwiązanie spółki) powoduje zakończenie stosunku pracy. Warto wspomnieć, że jest tu mowa o likwidacji pracodawcy. Jeżeli pracodawcą jest część większego podmiotu (jednostka organizacyjna), to jej likwidacja również powoduje rozwiązanie stosunku pracy z osobami na urlopach wychowawczych.

Przykład

W związku z pogarszającymi się wynikami finansowymi w jednym z regionów zarząd banku P. zdecydował o zmianach organizacyjnych. Najmniej rentowne oddziały banku w regionie pomorskim - w miejscowościach P. i H. zostały zlikwidowane. Zgodnie ze statutem banku oddziały lokalne pełniły funkcję pracodawców (ich dyrektorzy mieli kompetencje do zawierania i rozwiązywania umów o pracę). Wobec likwidacji oddziałów każdy z dyrektorów wypowiedział umowy o pracę wszystkim pracownikom likwidowanych oddziałów. W oddziale w H. były zatrudnione 2 pracownice, a w oddziale w P. - 1 pracownik, którzy korzystali z urlopów wychowawczych. Wobec likwidacji pracodawcy wszystkim tym osobom doręczono wypowiedzenia.

Zwolnienia grupowe

Sąd Najwyższy w uchwale z 15 lutego 2006 r. (II PZP 13/05, OSNP 2006/21 - 22/315) stwierdził, że art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (DzU nr 90, poz. 844 ze zm.; zwanej dalej ustawą o zwolnieniach grupowych) może stanowić podstawę rozwiązania stosunku pracy z pracownikiem w okresie urlopu wychowawczego także w sytuacjach, gdy nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 1861 § 1 zdaniu drugim k.p. Tym samym nawet, jeżeli zwolnienia grupowe nie wiążą się z upadłością lub likwidacją pracodawcy, rozwiązanie umowy o pracę z osobą na urlopie wychowawczym jest dopuszczalne. Dotyczy to również zwolnień indywidualnych.


WAŻNE!

W przypadku pracodawców zatrudniających ponad 20 osób wszystkim zwolnionym w trybie przewidzianym w ustawie o zwolnieniach grupowych, a więc także osobom na urlopach wychowawczych należą się odprawy przewidziane w art. 8 tej ustawy.

Zwolnienie dyscyplinarne

Jedyną możliwością rozwiązania stosunku pracy z pracownikiem na urlopie wychowawczym dotyczącą pracownika jest rozwiązanie bez wypowiedzenia z jego winy - czyli tzw. zwolnienie dyscyplinarne przewidziane w art. 52 k.p.

Zgodnie z tym przepisem pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika w razie:

• ciężkiego naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych,

• popełnienia przez pracownika w czasie trwania umowy o pracę przestępstwa, które uniemożliwia dalsze zatrudnianie go na zajmowanym stanowisku, jeżeli przestępstwo jest oczywiste lub zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem,

• zawinionej przez pracownika utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku.

Ponieważ pracownik przebywający na urlopie wychowawczym - co do zasady - nie wykonuje pracy, ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych powinno wówczas dotyczyć zachowań, które narażają pracodawcę na konkretne szkody, a które niekoniecznie muszą wiązać się z wykonywaniem obowiązków pracowniczych. Najprostszym przykładem będzie tutaj podjęcie pracy zarobkowej, o której mowa w art. 1862 § 1 k.p., w firmie konkurencyjnej, w sytuacji gdy została podpisana umowa o zakazie konkurencji w czasie trwania stosunku pracy.

Popełnienie przestępstwa lub zawiniona utrata uprawnień mogą dotyczyć także osoby przebywającej na urlopie wychowawczym. Jednak w przypadku popełnienia przestępstwa, aby móc zwolnić takiego pracownika bez wypowiedzenia, dany czyn przestępny musi skutkować brakiem możliwości dalszego zatrudnienia.

Przykład

Stanisław S., zatrudniony na stanowisku kierowcy w urzędzie gminy F. w czasie trwania urlopu wychowawczego, prowadząc pod wpływem alkoholu, spowodował wypadek drogowy. Sprawa trafiła do sądu, który skazał Stanisława S. za czyn z art. 178a k.k. Jednocześnie sąd orzekł wobec niego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów. W tej sytuacji wójt gminy F. jako pracodawca rozwiązał ze Stanisławem S. umowę o pracę bez wypowiedzenia, przy czym jako podstawę podał zarówno § 2 (popełnienie przestępstwa), jak i § 3 (zawiniona utrata uprawnień) art. 52 k.p.

Warto pamiętać, że zgodnie z art. 1861 § 2 k.p. w przypadku złożenia przez pracownika wniosku o udzielenie urlopu wychowawczego po dokonaniu czynności zmierzającej do rozwiązania umowy o pracę umowa rozwiązuje się w terminie wynikającym z tej czynności.

Monika Kozakiewicz

Więcej na ten temat przeczytasz w naszej publikacji
Komplet: Kodeks pracy 2021 + Dokumentacja kadrowa 2021
Komplet: Kodeks pracy 2021 + Dokumentacja kadrowa 2021
Tylko teraz
148,20 zł
228,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Jak zapewnić bezpieczeństwo pracownikom zdalnym?

    Bezpieczeństwo pracowników zdalnych może stanowić duże wyzwanie. To w domu zdarza się najwięcej wypadków. Za co odpowiada pracodawca? Jakie są przepisy BHP?

    Potwierdzenie danych w ZUS - instrukcja

    Potwierdzenie danych w ZUS można otrzymać przez PUE ZUS. Jak samodzielnie utworzyć dokument? Oto instrukcja jak zrobić to krok po kroku.

    Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze także świadczeniobiorca

    Elektroniczne Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze teraz także świadczeniobiorca, np. potwierdzenie prawa do emerytury, renty, zasiłku.

    Od wypłat z PPK zazwyczaj nie pobiera się podatku Belki

    Wypłaty z PPK - uczestnik PPK może w każdym czasie skorzystać ze swoich środków. W niektórych przypadkach wiąże się to jednak z obowiązkiem zapłaty 19% zryczałtowanego podatku dochodowego (tzw. podatku Belki).

    Potrzeby pracowników - wnioski z pandemii

    Potrzeby pracowników różnią się w zależności od rodzaju pracowników: fizycznych i biurowych. Jakie wnioski można wyciągnąć z pandemii COVID-19?

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków - pandemia

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków w czasie pandemii wzrosły. Statystyczny pracownik ma w tygodniu 5,5 godziny nadgodzin.

    Narzędzia do identyfikacji talentów - 3 zalety

    Narzędzia do identyfikacji talentów pozwalają zwiększyć potencjał firmy. Jakie są 3 główne zalety tego typu narzędzi?

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w pandemii - wątpliwości

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w czasie pandemii została uregulowana przepisami ustawy covidowej. Czy nowy limit wysokości odpraw odnosi się do wszystkich świadczeń? Jakie wątpliwości budzą nowe przepisy?

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r.

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r. ustanawia Prezydent RP. Święto będzie w grudniu. Czy oznacza to kolejny dzień wolny od pracy?

    Niebieska Karta UE - będą zmiany

    Niebieska Karta UE dotyczy zatrudniania cudzoziemców spoza UE. Odbywa się na innych zasadach niż obywateli państw członkowskich UE. Europarlament przyjął przepisy ułatwiające zatrudnianie obcokrajowców.

    Jak najniższa krajowa rosła od 2015 do 2022 r.?

    Najniższa krajowa w 2015 r. wynosiła 1750 zł brutto. W 2022 r. będzie to 3010 zł brutto. Najniższa krajowa wzrosła o 1260 zł.

    Dzień próbny w pracy - płatny czy nie?

    Dzień próbny w pracy a wynagrodzenie - czy jest płatny? Co na to prawo? W celu sprawdzenia pracownika należałoby podpisać umowę na okres próbny.

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy złożyć?

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy należy złożyć oświadczenie? Co z podwyższonymi kosztami przychodu?

    ZUS ERO - emerytura z datą wsteczną

    ZUS ERO to wniosek o emeryturę z datą wsteczną. Podstawą przyznania lub przeliczenia emerytury z datą wcześniejszą są przepisy covidowe. Dla kogo jest ten wniosek?

    Odprawa emerytalna - wysokość, warunki

    Jaka jest wysokość odprawy emerytalnej? Jakie warunki należy spełnić, aby ją otrzymać? Czy odprowadza się od niej podatek i składki ZUS? Kiedy wypłacić odprawę?

    Jakie są składniki wynagrodzenia za pracę?

    Składniki wynagrodzenia za pracę to przede wszystkim wynagrodzenie zasadnicze i dodatki. Czym premia różni się od nagrody?

    PPK: od 2022 r. stan oszczędności na mojeppk.pl

    PPK - od 2022 r. stan oszczędności będzie można sprawdzić na mojeppk.pl. Do jakich danych będzie miał dostęp każdy uczestnik PPK?

    Płaca minimalna 2022 - jest decyzja rządu

    Płaca minimalna w 2022 r. wzrośnie o 210 zł. Ile wyniesie płaca minimalna 2022? Jest już ostateczna decyzja rządu.

    Praca zdalna a migracje zarobkowe

    Jak praca zdalna wpływa na migracje zarobkowe? Czy na pewno jest ich teraz mniej? Oto wyniki badania.

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca to okoliczność uprawniająca pracownika do wolnego od pracy. Ile dni przysługuje? Jaki jest termin ich wykorzystania?

    Praca zdalna a kolejne fale pandemii [RAPORT]

    Praca zdalna zyskiwała na popularności wraz z nastaniem kolejnych fal pandemii COVID-19. Sprawdź, jaki wpływ na pracę miały fale koronawirusa w Polsce i Unii Europejskiej.

    Co pracownicy mówią o pracodawcach w sieci?

    Pracownik i pracodawca - jak wyglądają stosunki z szefem? Co można przeczytać na ten temat w Internecie? Okazuje się, że najważniejsze jest dobre rozstanie.

    Urodzeni w latach 1984-1994 chcą całkowitej pracy zdalnej

    Całkowita praca zdalna najwięcej zwolenników ma wśród pracowników urodzonych w latach 1984-1994.

    Niemcy: odszkodowanie za kwarantannę tylko dla zaszczepionych

    Odszkodowanie za czas kwarantanny będzie przyznawane tylko zaszczepionym pracownikom? Taki projekt nowych przepisów powstał w Niemczech.

    Składka zdrowotna 2022 - Nowy Ład

    Składka zdrowotna w 2022 r. - jaką składkę wprowadza Nowy Ład? O ile wzrośnie składka na ubezpieczenie zdrowotne w 2022 r.?