REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Sygnalista to osoba ważna w każdej firmie. Jak pracodawcy powinni chronić sygnalistów, nawet jeśli wciąż nie ma ustawy

Dyrektywa o ochronie sygnalistów daje wybór tego, czy zgłoszenia mogą być anonimowe, czy jawne
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Ustawa o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa ma wdrożyć unijne przepisy  zobowiązujące przedsiębiorców do umożliwienia sygnalistom zgłaszania naruszeń. Ochrona sygnalistów jest jednym z najbardziej istotnych aspektów unijnej dyrektywy. Na co muszą zwrócić uwagę pracodawcy, wdrażający systemy zgłaszania nieprawidłowości w swoich przedsiębiorstwach? 

Zapewnienie bezpieczeństwa osobom, które dostrzegają naruszenia prawa w miejscu pracy, gwarantuje im ochronę przed ewentualnymi działaniami odwetowymi ze strony pracodawców czy osób, których te zgłoszenia dotyczą. Wprowadzenie stosownych procedur dotyczących ochrony sygnalistów pozwalać będzie przedsiębiorstwom lepiej funkcjonować, sprawniej rozwiązywać problemy, a przede wszystkim działać zgodnie z prawem. Jednak dla wielu podmiotów, nieposiadających praktyk we wprowadzaniu takich procedur, może być to nie lada wyzwanie. Co zasługuje więc na szczególną uwagę? 

REKLAMA

Autopromocja

Poufność to nie zawsze to samo co anonimowość sygnalistów

Dyrektywa o ochronie sygnalistów daje wybór tego, czy zgłoszenia mogą być anonimowe, czy jawne. Niezależnie jednak od wybranej formy zgłoszenia, priorytetem jest, aby była zachowana jego pełna poufność. Jaka jest jednak różnica między poufnością a anonimowością

Ważne

Poufność jest wymogiem odnoszącym się zarówno do części merytorycznej zgłoszenia (jego zawartości), danych osobowych osoby zgłaszającej, jak i osoby, której zgłoszenie dotyczy. 

Anonimowość polega jedynie na zatajeniu danych osobowych osoby dokonującej zgłoszenia przez nią samą.

Zachowanie poufności jest więc pojęciem szerszym. 

Poufność to podstawowy element systemu ochrony sygnalistów, bez którego nie może on istnieć.  

„Gdy pracownik ma możliwość wyboru między anonimowym a jawnym zgłoszeniem – najczęściej wybierze anonimowe. Te decyzje biorą się między innymi z nieufności co do procedur, czy też obaw o faktyczne zachowanie poufności. Budowanie zaufania wśród pracowników w tym zakresie to trudne przedsięwzięcie, które nie zawsze musi zakończyć się powodzeniem.  Dlatego też najlepszą praktyką byłoby rozwiązanie, które ułatwia anonimowe zgłaszanie, ale jednocześnie umożliwia komunikację z sygnalistą. Istotne jest bowiem to, aby organizacja mogła sprawnie przeprowadzić dochodzenie i podjąć odpowiednie działania” – komentuje radca prawny Anna Szczygieł-Czabaj. 

Regularne aktualizacje statusu sprawy, zachowanie poufności czy zapewnienie bezpiecznych systemów dla zgłoszeń, mają kluczowe znaczenie w kontekście budowania zaufania wśród pracowników. Sygnaliści, powinni być informowani o sprawie, jej zakończeniu, a także o rozwiązaniach, które zostały wdrożone, aby zapobiec powstawaniu tych samych problemów w przyszłości.  

Transparentna komunikacja podstawą zaufania

Co może blokować aktywność sygnalistów? Według raportu ze Światowego Badania Uczciwości w Biznesie opublikowanego przez EY w 2022 r., 42% pracowników niższego szczebla obawia się działań odwetowych i poniesienia konsekwencji w przypadku zgłoszenia nieprawidłowości w pracy. Zarówno w Polsce, jak i na świecie, co trzeci badany (32% w Polsce i 30% globalnie) miał podejrzenia, których nie zdecydował się zgłosić, a połowa (50% w Polsce i 49% globalnie) odczuwała presję, by nie dokonywać tego typu zgłoszenia. Dlatego też sama przejrzysta polityka informowania o nieprawidłowościach, oparta na poprawnym zinterpretowaniu przepisów – co jest również nie małym wyzwaniem – to dopiero początek.   

Pracodawcy powinni być przygotowani do ujednolicenia swojego podejścia do rozpatrywania skarg i dochodzeń w sprawie wszelkich nieprawidłowości, aby zaszczepić wśród pracowników zaufanie do całego procesu. W tym kontekście warto rozważyć np. wprowadzanie regulaminu, który określać będzie, w jaki sposób zostanie przeprowadzone dochodzenie w sprawie nieprawidłowości. Jednocześnie powinno paść jasne zapewnienie, że osoby odpowiedzialne za przeprowadzenie całego procesu przeszły odpowiednie szkolenia i zapewniają o swojej bezstronności w postępowaniu.  

„Wielu pracowników niechętnie zgłasza obawy, ponieważ nie wierzą, że sprawa zostanie w ogóle rozpatrzona czy zbadana. Jednocześnie boją się odwetu ze strony innych pracowników. Dlatego też pracodawcy powinny zadbać o to, żeby uniemożliwić stosowanie działań odwetowych takich jak np. dyskryminacja czy niekorzystne i niesprawiedliwe traktowanie. Podmioty wdrażające przepisy będą musiały pomyśleć również o ochronie osób, których zgłoszenia o nieprawidłowościach dotyczą – szczególnie, kiedy zgłoszenie o naruszeniu będzie nieprawdziwe. Należy również pamiętać o obowiązkach z zakresu ochrony danych osobowych. Są to kwestie, które są niezbędne do uregulowania przy wdrażaniu nowych procesów” – komentuje r. pr. Anna Szczygieł-Czabaj.  

Przedsiębiorcy powinni pamiętać o przeprowadzeniu odpowiednich szkoleń oraz poinstruowaniu pracowników, jak zgłaszać naruszenia, a także uświadomić konsekwencje zgłaszania naruszeń, które faktycznie nie miały miejsca. Transparentna i jawna komunikacja w kwestii sygnalistów będzie stanowiła bazę do budowania zaufania do całego systemu.  

Zgłaszanie nieprawidłowości przez sygnalistów to korzyść dla organizacji 

Z badania ACFE (Association of Certified Fraud Examiners) „Report to The Nations 2022” wynika, że w 42% przypadków nadużyć w firmach jest wykrywanych dzięki sygnalistom, zaś oni sami zajmują pierwsze miejsce wśród źródeł dotyczących zdiagnozowanych oszustw dokonywanych w firmach, przy czym ponad połowa zgłoszeń dokonywana jest przez pracowników danej organizacji. 

„Obecność sygnalistów pomaga pracodawcom w ich lepszym funkcjonowaniu. Wiedza pracowników jest najskuteczniejszą metodą wykrywania nadużyć wewnętrznych, śmiem twierdzić, że niejednokrotnie skuteczniejszą niż audyty. Oczywistym jest, że najlepiej rozwiązywać problemy od razu z poziomu organizacji. Dlatego wszelkie nadużycia, muszą być odpowiednio wcześniej zgłaszane, aby reakcja mogła być również natychmiastowa” – komentuje r. pr. Anna Szczygieł-Czabaj.  

Badania wskazują, że w organizacjach, które posiadają kanały do zgłoszeń nadużyć, w przypadku wystąpienia sytuacji kryzysowej, przeciętna kwota poniesionych strat była o połowę niższa niż w przedsiębiorstwach nieposiadających takich kanałów, a wykrywanie nadużyć odbywa się 33% szybciej.  

„Warto otworzyć się na komunikaty płynące z zewnątrz naszej organizacji. Podmioty gospodarcze działają w otoczeniu biznesowym, wchodząc w różne interakcje, podczas których może dochodzić do nieprawidłowości, oddziałujących na kondycję wewnętrzną i reputację danego podmiotu. Warto więc otworzyć swoje kanały komunikacji również dla podmiotów zewnętrznych – partnerów biznesowych, byłych pracowników” – dodaje r. pr. Anna Szczygieł-Czabaj.  

Skutecznie wdrożony kanał zgłaszania nieprawidłowości powinien być nie tylko spełnieniem obowiązku prawnego wynikającego z przepisów unijnych i krajowych. Ma to być przede wszystkim cenne źródło informacji, które w innych okolicznościach, nie miałyby szans dotarcia do gremiów zarządczych przedsiębiorstw.  

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Kiedy będzie ustawa o ochronie sygnalistów

Obecny projekt ustawy o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa przewiduje, że nowe przepisy wejdą w życie w terminie dwóch miesięcy od dnia ich ogłoszenia, z wyjątkiem przepisów dotyczących ustalenia procedury zgłoszeń wewnętrznych i zewnętrznych, które mają wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Wydłużono zatem do 14 dni okres wejścia w życie ustawy w zakresie ustanowienia procedur zgłoszeń. Nadal jest to jednak krótki okres i istotne jest, aby podmioty zobowiązane do wdrożenia procedury już wcześniej  poczyniły odpowiednie przygotowania.

Prace nad rządowym projektem ustawy mającym wdrożyć przepisy unijnej dyrektywy o ochronie sygnalistów rozpoczęły się w październiku 2021 r. Pomimo upływu dwóch lat rządowi Mateusza Morawieckiego nie udało się przyjąć ostatecznej wersji projektu. Dalsze prace nad regulacjami dotyczącymi sygnalistów poprowadzi gabinet Donalda Tuska. 

Autopromocja
Oprac. Piotr T. Szymański

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności – projekt ustawy

Rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Nowelizacja przewiduje wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności maksymalnie o 6 miesięcy.

Czy pracodawca może zmusić do 14-dniowego urlopu?

Według Kodeksu pracy wymiar urlopu wypoczynkowego wynosi 20 lub 26 dni – w zależności od stażu pracy pracownika. Urlop może być podzielony na części, z których co najmniej jedna powinna trwać nie mniej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych. Czy 14-dniowy urlop jest obowiązkowy?

4 dni albo 35 godzin tygodnia pracy w Polsce do 2027 roku? Za granicą już testowali a efekty są pozytywne

W oczekiwaniu na zapowiadane przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej  skrócenie tygodniowego czasu pracy w Polsce, warto przyjrzeć się przykładom z innych państw. Dotąd w programach pilotażowych 4-dniowego tygodnia pracy zaobserwowano np. spadek rotacji zatrudnienia o 40 proc., polepszenie dobrostanu pracowników w 82 proc. firm oraz oszczędności dla pracodawców na poziomie niemal 2 mln zł w skali roku. Krótszy tydzień pracy najlepiej przyjął się na Islandii, gdzie 86 proc. pracowników korzysta z niego lub ma taką możliwość. Ale polscy pracodawcy nie są entuzjastami tego rozwiązania. Aż 51 proc. firm uważa, że w ich branży jest ono niemożliwe. Jeżeli nie uda się skrócić tygodnia pracy, to dobrą alternatywą dla 54 proc. Polaków mogłaby być częstsza praca zdalna lub hybrydowa. 

Czy na zwolnieniu lekarskim można wyjechać?

Czy na zwolnieniu lekarskim można wyjechać na urlop? Jakie wskazania może zawierać L4? Czy wyjazd na wakacje do rodziny do innego miasta lub wyjazd za granicę jest dopuszczalny w czasie zwolnienia lekarskiego?

REKLAMA

Lewiatan: Minimalne wynagrodzenie powiązane z sytuacją gospodarczą? Przedsiębiorcy postulują wyższy wzrost wynagrodzeń w budżetówce

W 2025 r. wzrośnie wynagrodzenie minimalne, a płace w budżetówce mogą być podwyższone więcej niż wynika to ze wstępnego stanowiska rządu – komentuje rezultaty ostatniego posiedzenia Rady Dialogu Społecznego prof. Jacek Męcina, doradca zarządu Konfederacji Lewiatan.

Nazwa "urlop macierzyński" jest nieadekwatna? Kojarzy się z wypoczynkiem

44 proc. badanych jest zdania, że należy zmienić nazwę "urlop macierzyński". Obowiązująca nazwa sugeruje, że opieka nad dzieckiem jest czasem odpoczynku. Ruszyła kampania edukacyjna #ToNieUrlop, zmieniająca krzywdzące przekonania społeczne na temat opieki nad małym dzieckiem i urlopów macierzyńskich. 

Wkrótce będą wyższe świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Wzrost o 100 proc. – od kiedy?

Wraz ze wzrostem kosztów utrzymania rosną też potrzeby osób uprawnionych do alimentów. Nowelizacja przepisów o ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów zwiększy wysokość wsparcia materialnego z funduszu alimentacyjnego.

4650 zł brutto płacy minimalnej w 2025 roku: postulat wszystkich związków zawodowych. Czy rząd się zgodzi? Finanse publiczne z reguły zyskują na podwyżce najniższej krajowej

Na posiedzeniu w dniu 15 lipca 2024 r. Radzie Dialogu Społecznego nie udało się wypracować wspólnego stanowiska w sprawie propozycji wzrostu minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2025 r. To oznacza, że rząd do 15 września ma czas na podjęcie ostatecznej decyzji w tej sprawie.

REKLAMA

Zmiany w raportach ZUS RPA i ZUS RIA. Będą nowe kody tytułu ubezpieczenia

Zmienią się wzory imiennego raportu miesięcznego o przychodach ubezpieczonego/okresach pracy nauczycielskiej – o symbolu ZUS RPA oraz wzoru raportu informacyjnego – o symbolu ZUS RIA. Pojawią się też nowe kody tytułu ubezpieczenia. Trwają prace nad nowelizacją przepisów.

Będzie zmiana wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę. Ile wyniosą świadczenia zależne od płacy minimalnej?

Minimalne wynagrodzenie za pracę zmieni się od 1 stycznia 2025 r. Wraz z minimalną płacą zmieni się także wysokość świadczeń powiązanych z minimalnym wynagrodzeniem. Jakie to świadczenia? Ile wyniosą?

REKLAMA