Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Dyrektywa o ochronie sygnalistów w Polsce od 17 grudnia 2021 r.

Dyrektywa o ochronie sygnalistów w Polsce od 17 grudnia 2021 r.
Dyrektywa o ochronie sygnalistów w Polsce od 17 grudnia 2021 r.
fot. Shutterstock
Dyrektywa o ochronie sygnalistów w Polsce zacznie obowiązywać od 17 grudnia 2021 r. Czy firmy są przygotowane na jej wdrożenie?

System zgłaszania nieprawidłowości w pracy

Blisko 59% instytucji publicznych w Polsce oraz 56% firm prywatnych spośród podmiotów, które deklarują, że posiadają systemy do zgłaszania nieprawidłowości w miejscu pracy, stosuje do tego celu zgłoszenie pisemne lub mailowe, a 48% instytucji publicznych i 36% podmiotów prywatnych wykorzystuje w tym celu zgłoszenia osobiste – wynika z badania ARC Rynek i Opinia przeprowadzonego na zlecenie polskiej spółki informatycznej braf.tech. Pomimo bliskiego terminu wdrożenia dyrektywy aż 44% instytucji i 35% przedsiębiorstw nie ustaliła jeszcze, jaka komórka w organizacji będzie zajmowała się zbieraniem i przetwarzaniem zgłoszeń od sygnalistów.

Dyrektywa o ochronie sygnalistów od 17 grudnia 2021 r.

Za niecałe trzy miesiące mija termin dostosowania podmiotów publicznych, firm prywatnych zatrudniających ponad 250 osób oraz firm sektora finansowego do wymogów Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii (tzw. dyrektywy o ochronie sygnalistów). W pierwszym terminie, czyli od 17 grudnia 2021 roku, regulacje obejmą kilkanaście tysięcy podmiotów. Badanie przeprowadzone na zlecenie polskiej spółki informatycznej braf.tech wskazuje jednak, że tylko część firm w Polsce wie, jak dostosować się do nowych wymogów prawnych.

Zgłaszanie nieprawidłowości w firmach i instytucjach w Polsce niezgodne z dyrektywą

Mniej niż połowa firm prywatnych (45%) w Polsce objętych przepisami nowej dyrektywy posiada kanały dla sygnalistów. Do najczęściej stosowanych rozwiązań należą zgłoszenia w formie pisemnej za pośrednictwem tradycyjnych listów lub w formie elektronicznej (56%), zgłoszenia osobiste bez podania adresata (49%) lub zgłoszenia do wyznaczonej do tego celu osoby (10%). W przypadku instytucji publicznych kanały komunikacji posiada 35% organizacji. Podobnie jak w przypadku firm prywatnych, najpopularniejszą formą są zgłoszenia pisemne lub mailowe (59%), zgłoszenia osobiste bez określania adresata (48%) oraz zgłoszenia do wyznaczonego pracownika (11%).

Zarówno w przypadku firm prywatnych, jak i podmiotów publicznych małą popularnością cieszą się stworzone do tego celu rozwiązania informatyczne – stosuje je mniej niż 8% organizacji.

Dotychczas stosowane kanały komunikacji dla sygnalistów to przeważnie rozwiązania archaiczne, które mogą powodować wątpliwości co do ochrony poufności ich tożsamości. Często nie umożliwiają one udzielenia informacji zwrotnych o statusie zgłoszenia, a także nie zapewniają anonimowości sygnalisty. Jak pokazało nasze wcześniejsze badanie przeprowadzone wśród pracowników, aż 70% z nich oczekuje takiej funkcjonalności. To przeważnie ona warunkuje to, czy zgłoszenie zostanie złożone. Rozwiązaniem, które spełnia oczekiwania pracowników oraz firm mogą być specjalne systemy informatyczne, które zapewniają bezpieczeństwo i anonimowość sygnalisty. Ogromną przewagą rozwiązań technologicznych jest również wsparcie procesów wewnątrz organizacji oraz osób czy działów odpowiedzialnych za zgłoszenia – wszystkie informacje są zebrane w jednym miejscu i znacznie łatwiej jest zachować ciągłość komunikacji czy zaplanować bieżącą pracę, a w razie potrzeby wygenerować raport lub pobrać odpowiedni pakiet dokumentów – mówi Rafał Barański, prezes braf.tech i współtwórca aplikacji whiblo.

Obowiązek dostosowania wewnętrznych procedur do dyrektywy

Z danych braf.tech wynika, że jedynie ok. 38% firm prywatnych posiada wewnętrzne procedury związane z przyjmowaniem i przetwarzaniem zgłoszeń od sygnalistów oraz prowadzeniem działań następczych. Natomiast zaledwie 26% z nich podaje, że są one zgodne z nowymi regulacjami. Tylko 11% podmiotów z sektora prywatnego prowadzi działania mające na celu dostosowanie ich firmy do przepisów. W przypadku sektora publicznego procedury wewnętrzne posiada 35% organizacji, a 14% z nich deklaruje, że są one zgodne z dyrektywą. Blisko 29% badanych wskazuje, że prowadzi obecnie działania dostosowawcze. Jednocześnie około 52% przedsiębiorstw prywatnych oraz 43% instytucji państwowych podaje, że nie wie, czy obecnie posiadane procedury są zgodne z wytycznymi wynikającymi z dyrektywy UE.

Wyznaczenie bezstronnych osób lub działów

Dostosowanie organizacji do nowych wymogów, poza opracowaniem procedur i kanałów komunikacji, wymaga również wyznaczenia bezstronnych osób lub działów, które będą odpowiedzialne za odbiór i przetwarzanie zgłoszeń. Z badania wynika, że takie osoby lub działy posiada 86% organizacji, które miały wdrożone jakiekolwiek procedury dotyczące kwestii sygnalizowania nieprawidłowości w firmie. Ponad połowa respondentów, która planuje zaimplementowanie regulacji w tym roku, wskazała w badaniu, że nowe obowiązki otrzymają już funkcjonujące komórki w organizacji poprzez rozszerzenie ich kompetencji. W przypadku 44% instytucji publicznych oraz 35% podmiotów sektora prywatnego nie podjęte zostały jeszcze decyzje dotyczące przydzielenia obowiązku obsługi nowego procesu.

Firmy prywatne korzystają z outsourcingu

Ponad 70% firm państwowych oraz instytucji publicznych planuje stworzyć i wdrożyć nowe procedury oraz kanały komunikacji samodzielnie. Inaczej wygląda to w przypadku przedsiębiorstw prywatnych, gdzie blisko 56% podmiotów będzie wykorzystywało własne zasoby ze wsparciem zewnętrznych podmiotów do stworzenia procedur, a 47% firm deklaruje chęć zakupu rozwiązania pełniącego rolę kanału komunikacji od dostawców tego typu systemów.

- Z naszego doświadczenia i obserwacji rynku wynika, że mimo bliskiego terminu wdrożenia nowych przepisów wiele organizacji w Polsce albo wstrzymuje się jeszcze z decyzją, czekając na projekt krajowej ustawy albo dopiero rozpoczyna proces dostosowania swoich struktur i procesów. Dobrą praktyką jest skorzystanie ze wsparcia zewnętrznych specjalistów czy firm, które posiadają odpowiednią wiedzę, doświadczenie i know-how wypracowany przy tego typu projektach. Podobnie jest w przypadku rozwiązań technologicznych służących do odbioru zgłoszeń i prowadzenia dialogu z sygnalistą. Stworzenie tego typu aplikacji od nowa nie jest konieczne, bo systemy dostępne na rynku, często funkcjonujące jako usługi SaaS, są uniwersalne i sprawdzają się w każdej strukturze. Dodatkowo, ich wdrożenie nie obciąża wewnętrznej infrastruktury czy działów IT firm. Dla podmiotów, które dopiero przygotowują się do przyjęcia założeń dyrektywy o ochronie sygnalistów, jest to szansa na szybkie przeprowadzenie całego procesu – komentuje Ewa Żak-Lisewska, ekspertka ds. compliance i współtwórczyni aplikacji whiblo.  

Czasu na dostosowanie się do wytycznych dyrektywy UE nie zostało wiele, ale z pomocą nowoczesnych narzędzi technologicznych spełnienie wymagań powinno być o wiele łatwiejsze. Warto jednak podjąć odpowiednie kroki już teraz, gdyż pozwoli to uniknąć sytuacji sprzed kilku lat. Wtedy przedsiębiorcy odkładali wdrożenie przepisów RODO do ostatniej chwili, by w efekcie ponieść znacznie wyższe koszty finansowe czy zaangażować znaczne zasoby kadrowe, przyjmując na siebie ryzyko wysokich kar.

* O Dyrektywie:

17 grudnia 2021 r. w Polsce oraz innych państwach członkowskich UE wchodzi w życie Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii (tzw. dyrektywa o ochronie sygnalistów). Zgodnie z dyrektywą wskazane w niej firmy oraz instytucje są zobowiązane do podjęcia szeregu działań mających na celu ich dostosowanie do nowych przepisów. W praktyce dostosowanie tych podmiotów do założeń dyrektywy oznacza podjęcie działań organizacyjnych, takich jak stworzenie wewnętrznych procedur, zapewnienie komunikacji, szkoleń czy przypisanie zadań i odpowiedzialności, oraz wdrożenie narzędzi technicznych, czyli utworzenie wewnętrznych kanałów zgłaszania nieprawidłowości. Zgodnie z dyrektywą, kanały te mają być zaprojektowane i obsługiwane w sposób zapewniający ochronę poufności tożsamości osoby zgłaszającej (sygnalisty), a także mają umożliwiać obsługę zgłoszeń anonimowych.

O badaniu:

Badanie „Ochrona sygnalistów – świadomość pracowników i praktyki w firmach w Polsce” zostało przeprowadzone w kwietniu 2021 r. przez ARC Rynek i Opinia na zlecenie braf.tech. Badanie zostało przeprowadzone metodą CATI na grupie 205 firm prywatnych i instytucji publicznych, zatrudniających ponad 50 pracowników, firm z sektora finansowego zatrudniających ponad 10 osób, instytucji publicznych (w tym gmin zamieszkałych przez ponad 10 000 mieszkańców), firm państwowych, objętych działaniem Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii (tzw. dyrektywa o ochronie sygnalistów).

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
Komplet Premium: AML dla biur rachunkowych
Komplet Premium: AML dla biur rachunkowych
Tylko teraz
Źródło: Newseria
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Jak szybciej wydawać pozwolenia na pracę dla cudzoziemców?
    Pozwolenia na pracę dla cudzoziemców mogłyby być wydawane dużo szybciej. Jak usprawnić tę procedurę? Oto 8 szczegółowych propozycji.
    Praca zdalna w Kodeksie pracy - etap prac
    Praca zdalna będzie wpisana w Kodeksie pracy. Jaki jest etap prac nad nowelizacją kodeksową?
    Wyższe wynagrodzenie i benefity dla pracowników fizycznych
    Wyższe wynagrodzenie i benefity dla pracowników fizycznych stają się standardem. Pracodawcy zabiegają o pracowników na stanowiska blue i grey collar.
    Niedziela handlowa 2022 - kalendarz
    Niedziela handlowa w 2022 r. wypada 7 razy. Kiedy jest niedziela handlowa? Oto kalendarz niedziel handlowych na 2022 r.
    Wypadek przy pracy - zmiany od 18 września 2021 r.
    Wypadek przy pracy to także wypadek w czasie podróży służbowej, wyjazdu integracyjnego, wykonywania zadań zleconych przez organizacje związkowe. Zmiany te wpłyną na wyższą składkę wypadkową i koszty wynagrodzeń.
    Koniec zmiany czasu?
    Czy to koniec zmiany czasu? Przedsiębiorcy apelują o zaprzestanie przestawienia zegarków 2 razy w roku. Zmiana czasu wpływa negatywnie na pracę, zdrowie i nie ma żadnych pozytywnych skutków.
    Multitasking a efektywność pracowników
    Czym jest multitasking? Czy jest zaletą, czy wręcz przeciwnie? Jak wpływa na efektywność pracowników?
    PIP zmieni zlecenie w umowę o pracę decyzją administracyjną?
    Czy PIP zmieni zlecenie w umowę o pracę decyzją administracyjną? Takie rozwiązanie zawiera projekt nowelizacji ustawy o inspekcji pracy.
    Benefity pracownicze - przykłady
    Benefity pracownicze świadczą o kulturze organizacyjnej firmy. Oto przykłady najbardziej popularnych, ale i bardziej oryginalnych benefitów pozapłacowych. Coraz częściej pracownik ma możliwość wyboru oferowanych dodatków.
    Benefity pracownicze w czasie pandemii COVID
    Które benefity pracownicze zyskały na atrakcyjności w czasie pandemii COVID-19? Co zmieniła pandemia?
    Nowelizacja ustawy o cudzoziemcach - propozycje zmian
    Nowelizacja ustawy o cudzoziemcach ma ułatwić zatrudnianie pracowników zza granicy. Czy proponowane zmiany pomogą wypełnić braki kadrowe na polskim rynku pracy?
    Coraz trudniej zatrudnić i zatrzymać pracownika
    Coraz trudniej zatrudnić i zatrzymać pracownika. Bezrobocie jest niskie, a ofert pracy przybywa. Najłatwiej o nową pracę pracownikom w zawodach technicznych.
    Praca zdalna dla osób z wyższym wykształceniem?
    Praca zdalna najczęściej wykonywana jest przez osoby z wyższym wykształceniem. Jak dostosowywać sposób świadczenia pracy do pracowników?
    Jak uniknąć rotacji pracowników w firmie produkcyjnej?
    Firmy produkcyjne często zmagają się z problemem rotacji pracowników. Zdarza się też, że w szczególnie intensywnych okresach potrzebne są dodatkowe ręce do pracy. W jaki sposób firma produkcyjna może poradzić sobie z tego typu trudnościami? I jaką rolę odgrywa w takiej sytuacji agencja zatrudnienia?
    Roczny limit nadgodzin
    Roczny limit nadgodzin - ile wynosi w 2021 r.? Jak maksymalną liczbę godzin nadliczbowych reguluje Kodeks pracy?
    Roczny limit nadgodzin a oddany czas wolny
    Roczny limit nadgodzin - czy wlicza się godziny nadliczbowe, za które oddany został czas wolny? Oto odpowiedź PIP.
    Dzień wolny za święto w sobotę a zatrudnienie w trakcie miesiąca
    Czy pracownikowi zatrudnionemu w środku miesiąca należy się dzień wolny za święto wypadające w sobotę w miesiącu zatrudnienia? Oto odpowiedź PIP.
    7 najważniejszych zmian w zasiłkach od 2022 r.
    ZUS wymienia 7 najważniejszych zmian w zasiłkach, które będą obowiązywały od stycznia 2022 r. Sprawdź, co się zmieni.
    Pierwsza dama z ubezpieczeniem społecznym od listopada 2021 r.
    Pierwsza dama będzie objęta ubezpieczeniem społecznym od 1 listopada 2021 r. To duża zmiana, gdyż małżonek Prezydenta RP dotychczas miał status podobny do bezrobotnego. Co z małżonkami byłych Prezydentów RP?
    Wezwanie do zawarcia umowy o zarządzanie PPK na PUE ZUS
    Wezwanie do zawarcia umowy o zarządzanie PPK na PUE ZUS to nowość. Zmiana ta obowiązuje od 15 października 2021 r. Kiedy wezwanie przez PUE ZUS jest skuteczne?
    Stres i ergonomia przy pracy zdalnej
    Stres i ergonomia przy pracy zdalnej to dwa tematy z punktu widzenia BHP, nad którymi powinni pochylić się pracodawcy. Nie ma przy tym znaczenia, kiedy wejdą w życie nowe przepisy Kodeksu pracy.
    Przerwa w karierze - kto i kiedy rezygnuje z pracy?
    Przerwa w karierze ma dwa główne powody: niezadowolenie z pracy i chęć uzyskania więcej czasu wolnego. Kto i kiedy decyduje się na rezygnację z pracy?
    Potrzeby kompetencyjne w IT i TCB po pandemii [RAPORT]
    Jakie są potrzeby kompetencyjne w sektorach IT i TCB po pandemii COVID-19? Wymienia je raport „Potrzeby kompetencyjne w kontekście skutków pandemii koronawirusa”.
    Polski Ład - pracownicy wybiorą samozatrudnienie
    Czy przez Polski Ład pracownicy będą przechodzić na samozatrudnienie? O czym muszą pamiętać pracodawcy? Czy umowa B2B wymaga badań lekarskich i szkolenia bhp?
    Sprawdzanie szczepień pracowników - co z ustawą?
    Czy sprawdzanie szczepień pracowników przez pracodawców dojdzie do skutku? Co z ustawą?