Samorząd zawodowy ratowników medycznych - nowość

• Ratownicy medyczni
• 6 dni urlopu szkoleniowego dla ratownika medycznego
• Dzień Ratownika Medycznego
• Nowa ustawa o zawodzie ratownika medycznego
• Samorząd zawodowy ratowników medycznych
• Etyka zawodowa ratowników medycznych

Ratownicy medyczni

Status prawny ratowników medycznych wreszcie został uregulowany. W dniu 22 czerwca 2023 r. weszła w życie ustawa z dnia 1 grudnia 2022 r. o zawodzie ratownika medycznego oraz samorządzie ratowników medycznych (Dz.U. 2022 poz. 2705, dalej: ustawa). Jak teraz wygląda sytuacja ratowników? Ustawą w sposób kompleksowy uregulowano wykonywanie zawodu ratownika medycznego i utworzenie samorządu ratowników medycznych.

Dotychczas obowiązywała ustawa z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz.U. z 2022 r. poz. 1720 i 1733) jednak uznano, że dla dalszego prawidłowego funkcjonowania i rozwoju zawodu ratownika medycznego konieczne jest powołanie samorządu zawodowego, jak też zgrupowanie w jednej ustawie przepisów o największym znaczeniu dla funkcjonowania tego zawodu, z uwagi na jego rolę w systemie ochrony zdrowia.

Od 22 czerwca 2023 r. obowiązuje także Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 czerwca 2023 r.w sprawie medycznych czynności ratunkowych i świadczeń zdrowotnych innych niż medyczne czynności ratunkowe, które mogą być udzielane przez ratownika medycznego  (Dz.U. z 2023 r. poz. 1180).

6 dni urlopu szkoleniowego dla ratownika medycznego

Ratownikowi medycznemu realizującemu ustawiczny rozwój zawodowy przysługuje, na jego wniosek, urlop szkoleniowy w wymiarze do 6 dni roboczych rocznie, płatny według zasad obowiązujących przy obliczaniu wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy.

Termin urlopu szkoleniowego jest uzgadniany każdorazowo z pracodawcą.

Ratownik medyczny ma obowiązek niezwłocznie przedstawić pracodawcy dokument poświadczający jego udział w formach ustawicznego rozwoju zawodowego.

Dzień Ratownika Medycznego

Dzień Ratownika Medycznego ustanowiono na 8 września.

Nowa ustawa o zawodzie ratownika medycznego

Ustawa wskazuje na:

• zasady i warunki wykonywania zawodu ratownika medycznego (w tym zagadnienia nabywania, utraty i wygaśnięcia prawa wykonywania zawodu ratownika medycznego);
• zasady i organizacja kształcenia podyplomowego i doskonalenia zawodowego ratowników medycznych;
• organizacja i zakres działania samorządu ratowników medycznych;
• zasady odpowiedzialności zawodowej ratowników medycznych.

Samorząd zawodowy ratowników medycznych

Już od wielu, wielu lat środowiska ratowników medycznych domagały się ustanowienia samorządu zawodowego jako wspólnej reprezentacji całej profesji. Ratownicy interweniowali w tej sprawie do wielu rządu, ustawodawcy jak i nawet Rzecznika Praw Obywatelskich. Ratownicy podkreślali, że od rozpoczęcia pracy zespołów podstawowych w 2007 r. nie doczekali się odpowiednich regulacji prawnych. Brak stosownych rozwiązań, niejasna interpretacja istniejących przepisów może zagrażać życiu i zdrowiu pacjentów i negatywnie wpływać na jakość udzielanej pomocy. 

Inne zawody medyczne takie jak: lekarze, lekarze dentyści, pielęgniarki, położne, farmaceuci, diagności laboratoryjni i fizjoterapeuci - oczywiście mają swoje samorządy.

Ponadto już sam art. 17 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stwarza możliwość utworzenia samorządu zawodowego reprezentującego osoby wykonujące zawód zaufania publicznego i sprawującego pieczę nad należytym wykonywaniem tego zawodu w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony

Ratownicy medyczni są zorganizowani w ramach samorządu. Przynależność ratowników medycznych do samorządu jest obowiązkowa. Cechy samorządu to: niezależność w wykonywaniu swoich zadań i podleganie wyłącznie przepisom prawa. Nadzór nad działalnością samorządu sprawuje minister właściwy do spraw zdrowia. Utworzono Krajową Izbę Ratowników Medycznych z siedzibą w Warszawie.

Do zadań samorządu zawodowego ratowników medycznych należy m.in.: 

• sprawowanie pieczy nad należytym i sumiennym wykonywaniem zawodu ratownika medycznego;
• ustanawianie zasad etyki zawodowej oraz dbanie o ich przestrzeganie;
• przyznawanie prawa wykonywania zawodu oraz uznawanie kwalifikacji ratowników medycznych;
• wydawanie zaświadczeń potwierdzających kwalifikacje zawodowe;
• zawieszanie i pozbawianie prawa wykonywania zawodu oraz ograniczanie zakresu czynności w wykonywaniu zawodu;
• prowadzenie postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej ratowników medycznych; w przedmiocie niezdolności do wykonywania zawodu ratownika medycznego;
• reprezentowanie ratowników medycznych oraz ochrona ich interesów zawodowych;
• działanie na rzecz stałego podnoszenia kwalifikacji zawodowych przez ratowników medycznych;
• udział w ustalaniu oraz aktualizacji standardów i wytycznych w ratownictwie medycznym;
• edukacja zdrowotna i promocja zdrowia;
• prowadzenie rejestru ratowników medycznych oraz rejestru osób uprawnionych do wykonywania zawodu ratownika medycznego tymczasowo i okazjonalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
• nadzór nad doskonaleniem zawodowym ratowników medycznych;
• współpraca z samorządami zawodów medycznych i innymi organizacjami reprezentującymi zawody medyczne.

Etyka zawodowa ratowników medycznych

W ustawie uregulowana została również odpowiedzialność zawodowa ratowników medycznych za naruszenie zasad etyki zawodowej oraz przepisów związanych z wykonywaniem zawodu ratownika medycznego.