Kategorie

Roszczenia za szkodę spowodowaną wypadkiem przy pracy

Anna Czajkowska
W orzecznictwie sądowym powszechnie aprobowane jest stanowisko, że pracownik może dochodzić – na zasadach ogólnych, określonych w Kodeksie cywilnym – roszczeń uzupełniających w celu zrekompensowania szkody spowodowanej wypadkiem przy pracy, która nie została pokryta w ramach przyznanych świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Wymaga to jednak spełnienia kilku warunków.
Reklama

Po pierwsze, zdarzenie wywołujące szkodę musi być uznane za wypadek przy pracy. Rodzaje zdarzeń stanowiących wypadek przy pracy, a także zdarzeń traktowanych na równi z wypadkiem przy pracy określa art. 3 ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (DzU z 2009 r. nr 167, poz. 1322 ze zm.). Dokonując uogólnienia, należy stwierdzić, że każde ze zdarzeń wskazanych w ustawie pozostaje w związku z wykonywaniem pracy. Nieuzasadnione byłoby więc uznanie, że wypadkowi przy pracy ulega pracownik odsunięty od świadczenia pracy, który samowolnie przebywa na terenie zakładu pracy albo wykonujący czynności niezwiązane z jego obowiązkami służbowymi, nawet gdy czyni to na terenie zakładu pracy i w godzinach pracy. Kwalifikacji danego zdarzenia jako wypadku przy pracy dokonuje zespół powypadkowy powoływany przez pracodawcę. Po ustaleniu okoliczności i przyczyn wypadku sporządzany jest protokół powypadkowy, w którym określa się charakter danego zajścia.

Po drugie, przed wystąpieniem z roszczeniami wobec pracodawcy pracownik w pierwszej kolejności powinien wystąpić do ZUS o wypłatę świadczeń z ubezpieczenia społecznego z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Istota ubezpieczenia wypadkowego polega bowiem na tym, że w razie zajścia określonych prawem zdarzeń losowych poszkodowany w zamian za wpłaconą składkę otrzymuje należne świadczenie od instytucji, która tę składkę pobrała. Dochodzenie przed sądem naprawienia szkód przez pracodawcę przed rozpoznaniem roszczeń przez ZUS spowoduje oddalenie powództwa z powodu jego przedwczesności.

Po trzecie, wystąpienie na drogę sądową przeciwko pracodawcy uzależnione jest od uzyskania w ramach ubezpieczenia wypadkowego świadczeń niewyczerpujących w całości uzasadnionych roszczeń finansowych pracownika. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że odpowiedzialność pracodawcy za skutki wypadku przy pracy ma charakter uzupełniający (wyrok SN z 29 lipca 1998 r., II UKN 155/98, OSNP 1999/15/495). Dlatego też pracownik nie może dochodzić roszczeń cywilnoprawnych (art. 415, 435, 444 i 445 k.c.), jeśli świadczenia przyznane mu z ubezpieczenia wypadkowego w całości pokrywają następstwa wypadku.


Reklama

Dopiero gdy spełnione zostaną powyższe 3 warunki, poszkodowany pracownik może wnieść powództwo przed sądem. W toku postępowania mogą zostać zgłoszone roszczenia o rentę wyrównawczą (art. 444 § 2 k.c.), a także o zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę (art. 445 § 1 k.c.). Pierwszy z przepisów wskazuje, że renta jest przyznawana w przypadku całkowitej lub częściowej utraty przez poszkodowanego zdolności do pracy albo zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość. Zadośćuczynienie natomiast służy zrekompensowaniu szkód niematerialnych, takich jak cierpienia fizyczne i psychiczne.

W postępowaniu sądowym nie wystarczy powołanie się jedynie na fakt zajścia wypadku przy pracy, wyczerpania drogi postępowania przed ZUS oraz uzyskania świadczeń pokrywających szkodę jedynie w części.

Na pracowniku ciąży ponadto obowiązek wykazania zasadności roszczeń (art. 6 k.c.). W tym zakresie obowiązują ogólne reguły dowodzenia istnienia przesłanek odpowiedzialności deliktowej.

Udowodnione powinny zostać:

•  szkoda (uszczerbek na zdrowiu),

•  zawinione działania lub zaniechania pracodawcy,

•  związek przyczynowo-skutkowy między szkodą a postępowaniem pracodawcy (wyrok SN z 5 lipca 2007 r., I PK 293/04, Pr. Pracy 2005/11/35).

O winie ze strony pracodawcy zazwyczaj przesądza zaniedbywanie obowiązku zapewniania pracownikom warunków bezpieczeństwa i higieny pracy. Stanowić o tym może wiele różnych czynników, m.in. takich jak:

•  stosowanie rozwiązań technicznych niezgodnych z obowiązującymi przepisami,

•  błędy organizacyjno-proceduralne,

•  niedostateczny nadzór nad procesem pracy.


Należy również dodać, że w niektórych przypadkach odpowiedzialność pracodawcy może opierać się na art. 435 k.c. Przepis ten statuuje rozszerzoną odpowiedzialność cywilnoprawną przedsiębiorstw wprawianych w ruch za pomocą sił przyrody na zasadzie ryzyka (zakłady energetyczne, kopalnie, huty). W tym przypadku poszkodowany musi wykazać przed sądem, że uszczerbek na zdrowiu pozostaje w normalnym związku przyczynowym z ruchem przedsiębiorstwa. Odpowiedzialność pracodawcy może zostać wyłączona, jeśli szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą przedsiębiorstwo nie ponosi odpowiedzialności. Roszczenie pracownika może nie znaleźć podstaw, jeżeli np. wbrew obowiązującym zasadom uruchomił on maszynę, zdejmując z niej elementy ochronne. W takiej sytuacji można dopatrywać się wyłącznej winy pracownika. Odmienne konkluzje należałoby z kolei wywieść, gdyby przełożeni tolerowali wykonywanie pracy bez zabezpieczenia. Tutaj pracownikowi zostałoby przypisane przyczynienie się do wypadku. Sąd dokonałby rozdziału odpowiedzialności między pracownika i pracodawcę.

Sąd orzekający w sprawie, określając wysokość renty lub zadośćuczynienia pieniężnego na rzecz pracownika, powinien wziąć pod uwagę przyznane mu wcześniej odszkodowanie z ubezpieczenia społecznego, a także ubezpieczenia cywilnego (co ma miejsce w przypadku objęcia pracowników ubezpieczeniem na życie przez pracodawcę). Także ewentualne przyczynienie się poszkodowanego pracownika do powstania zaistniałej szkody wpłynie na zmniejszenie należnych mu świadczeń (art. 362 k.c.). Rozmiar renty zależy od wysokości dochodów, jakie mógłby uzyskać poszkodowany, gdyby nie wyrządzono mu szkody. Przy częściowym ograniczeniu zarobkowania pracownika podstawę ustalenia wysokości renty wyrównawczej stanowi wysokość przewidywanego wynagrodzenia pomniejszonego o wynagrodzenie, które jest w stanie uzyskać, wykorzystując ograniczoną zdolność do pracy.

Pracownik powinien zgłosić żądania przed upływem okresu przedawnienia.

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry

    Składka zdrowotna 2021 – działalność gospodarcza

    Składka zdrowotna w 2021 r. a działalność gospodarcza - ile wynosi wysokość składki zdrowotnej? Jak Nowy Ład wpłynie na wysokość składki zdrowotnej?

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - wzór

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - pobierz wzór druku. Jak rozwiązać umowę zgodnie z art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy? W jakiej formie dokonać porozumienia?

    Czy można zwolnić pracownika z powodu braku szczepienia?

    Zwolnienie niezaszczepionego pracownika - czy prawo pracy pozwala na rozwiązanie umowy z pracownikiem, który nie zaszczepił się przeciwko COVID-19?

    Kiedy pracownik ponosi odpowiedzialność materialną?

    Odpowiedzialność materialna pracownika - pracownik ponosi odpowiedzialność na zasadach ogólnych i za mienie powierzone w ramach dodatkowej umowy.

    Składki KRUS III kwartał 2021

    Składki KRUS w III kwartale 2021 r. - ile wynoszą rolnicze składki wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie?

    Wyższe podwyżki dla służby zdrowia od 1 lipca 2021 r.

    Wyższe podwyżki dla służby zdrowia od 1 lipca 2021 r. - takie rozwiązanie proponuje Senat. Sprawdź, ile wzrośnie wynagrodzenie lekarzy, pielęgniarek, położnych i innych pracowników medycznych.

    Ile osób w Polsce pracuje zdalnie? [GUS]

    Praca zdalna - ile osób w Polsce pracuje zdalnie? Gdzie najwięcej osób pracuje z domu?

    Płaca minimalna - średnie wynagrodzenie w powiecie

    Płaca minimalna będzie zależała od powiatu? Proponuje się, aby wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę wynosiła tyle, ile średnie wynagrodzenie w powiecie.

    Świadczenie rehabilitacyjne - ile wynosi w 2021 r.?

    Świadczenie rehabilitacyjne - ile wynosi w III kwartale 2021 r.? Znamy nowy wskaźnik waloryzacji podstawy wymiaru zasiłku chorobowego.

    Powrót do pracy stacjonarnej czy praca zdalna?

    Powrót do pracy stacjonarnej - czy Polacy chcą wracać do biur? Czy praca zdalna zostanie? Jakie wyzwania stoją przed pracodawcami i pracownikami?

    12 czerwca - Dzień Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci

    Dzień Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci przypada na 12 czerwca. Pandemia COVID-19 wpłynęła negatywnie na to zjawisko.

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym z Turcją już funkcjonuje

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym z Turcją funkcjonuje od 1 czerwca 2021 r. Jakie kwestie reguluje?

    Odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy - wszystko, co musisz wiedzieć

    Jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy - komu i kiedy przysługuje? Kto je wypłaca? Jak odwołać się od decyzji ZUS?

    PPK: stan oszczędności można sprawdzać na bieżąco

    PPK - stan oszczędności na swoim rachunku w PPK można sprawdzać na bieżąco. Jak to zrobić?

    Nowy Ład – kalkulator wynagrodzeń 2022

    Nowy Ład - kalkulator wynagrodzeń w 2022 r. pozwala obliczyć wysokość wynagrodzeń dla umów o pracę. Jak Nowy Ład wpływa na wysokość płacy minimalnej w 2022 r.? Wyższa kwota wolna od podatku powoduje brak podatku przy minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Ile wyniesie najniższa krajowa?

    Minimalne wynagrodzenie pielęgniarek i położnych od lipca 2021 r.

    Minimalne wynagrodzenie pielęgniarek i położnych od lipca 2021 r. - to rozwiązanie dla wszystkich medyków. Co ze wzrostem wynagrodzeń do 2027 r.?

    Przedłużenie kadencji organów związków zawodowych

    Przedłużenie kadencji organów statutowych związków zawodowych, organizacji przedsiębiorców i społecznych inspektorów pracy przewiduje projekt nowelizacji ustawy covidowej.

    Bezrobocie w maju 2021 r. najniższe w UE

    Bezrobocie w maju 2021 r. - ile wyniosła szacowana stopa bezrobocia rejestrowanego? Czy Polska ma najniższe bezrobocie w UE?

    Doradca podatkowy - zarobki 2021

    Doradca podatkowy - jakie są zarobki w 2021 r.? Gdzie zarabia się najlepiej? Jak zrobić szybką karierę w podatkach? Oto kilka wskazówek.

    Zatrudnienie programisty - rekrutować seniora czy juniora?

    Zatrudnienie programisty może stać się prawdziwym wyzwaniem. Polskie firmy muszą konkurować o najlepszych specjalistów z pracodawcami z Zachodu. Jak w takiej sytuacji zatrudnić dobrego programistę?

    4 cechy, jakie powinien posiadać dobry program do obsługi PPK

    Obsługa PPK może być albo koszmarem działu kadr, albo procesem, o którym, jak o oddychaniu, po prostu się nie myśli. Wszystko zależy od tego, jakie oprogramowanie (i czy w ogóle) wspomaga dział personalny w realizacji zadań związanych z obsługą PPK. Jaki zatem powinien być program, który pozwoli na sprawną realizację PPK bez nadmiernego obciążania pracowników?

    PPK w firmie - jak wdrożyć?

    PPK w firmie - jak wdrożyć Pracownicze Plany Kapitałowe dla swoich pracowników? Co powinien zawierać program do obsługi PPK? Kto może oszczędzać w PPK?

    Regionalizacja płacy minimalnej - rekomendacje

    Regionalizacja płacy minimalnej i powiązanie jej z obiektywnym parametrem ekonomicznym to rekomendacje raportu, którego partnerem jest Biuro Rzecznika MŚP.

    Czerwiec 2021 - godziny pracy, dni wolne

    Czerwiec 2021 - godziny pracy i dni wolne czyli jaki jest wymiar czasu pracy. Kalendarz czerwca w 2021 r. zawiera 1 święto wolne od pracy.

    Niedziela handlowa - czerwiec 2021

    Niedziela handlowa - czerwiec 2021 r. ma 4 niedziele. Czy 13 czerwca, 20 czerwca lub 27 czerwca jest niedziela handlowa? Kalendarz niedziel handlowych.