Kategorie

Numer PESEL czy seria i numer dowodu osobistego? - zakres przetwarzanych danych osobowych

ekspert z zakresu ochrony danych osobowych
Numer PESEL czy seria i numer dowodu osobistego? - zakres przetwarzanych danych osobowych. Dlaczego przetwarzanie danych z dowodu osobistego może być kwestionowane? / Fot. Fotolia
Numer PESEL czy seria i numer dowodu osobistego? - zakres przetwarzanych danych osobowych. Dlaczego przetwarzanie danych z dowodu osobistego może być kwestionowane? / Fot. Fotolia
W ponad dwuletniej praktyce stosowania RODO ujawniają się ciągłe wątpliwości co do zakresu danych osobowych, do których przetwarzania uprawniony jest administrator. Oczywiście, niektóre procesy przetwarzania danych osobowych i zakres tych danych są określone przez ustawodawcę, np. w odniesieniu do danych osobowych kandydatów oraz pracowników w ramach kodeksu pracy. Jednakże, w dużej części przypadków, to administrator samodzielnie jest zobowiązany do określenia zakresu danych osobowych, które będzie przetwarzał w konkretnych procesach.

Jak określić zakres danych osobowych?

Określając zakres danych osobowych, które mają być przetwarzane, należy przede wszystkim mieć na uwadze zasadę minimalizacji wynikającą z  RODO. W myśl tej zasady, zgodnie z art. 5 ust. 1 lit. c) RODO, dane osobowe muszą być adekwatne, stosowne oraz ograniczone do tego, co niezbędne do celów, w których są przetwarzane. Postępowanie zgodnie z tą zasadą musi oznaczać, że administrator dostosuje m.in. zakres danych osobowych do celu ich przetwarzania. Sprzeczne z zasadą minimalizacji będzie zatem przetwarzanie możliwie szerokiego zakresu danych osobowych w danym procesie, np. imienia, nazwiska, adresu e-mail oraz adresu zamieszkania w przypadku korzystania z newslettera, ponieważ w tym procesie za wystarczające należy uznać pozyskiwanie adresu e-mail.

Polecamy: Pakiet Kadrowy: Wynagrodzenia 2020 + Czas pracy 2020 + Zatrudnianie i zwalnianie pracowników + Uprawnienia rodziców w pracy

Niestety, także i dzisiaj cześć administratorów stosuje zakres danych osobowych niedostosowany do specyfiki konkretnego procesu, opierając się raczej na swoich przyzwyczajeniach, wcześniejszych doświadczeniach i praktykach, często jeszcze sprzed zmiany przepisów, niż na analizie przepisów lub zakresu danych potrzebnych w konkretnym procesie. Przykładem może być nadal występujące przetwarzanie serii i numeru dowodu osobistego w stosunku pracy poprzez gromadzenie tych danych osobowych (a często także i innych z dowodu osobistego w przypadku wykonywania kserokopii tego dokumentu) w teczce akt osobowych pracownika.

Dlaczego jednoczesne przetwarzanie danych osobowych z dowodu osobistego jest kwestionowane?

Numer PESEL oraz seria i numer dowodu osobistego to przykłady identyfikatorów, których przetwarzanie jest dopuszczalne, z reguły w przypadkach określonych przepisami prawa. Podstawowym celem przetwarzania tych danych osobowych jest umożliwienie identyfikacji osoby fizycznej, w tym celu administratorzy często pozyskują numer PESEL (do celu identyfikacji czy ewentualnego dochodzenia roszczeń). Nie oznacza to jednak, że administrator może przetwarzać dowolną liczbą identyfikatorów osoby fizycznej. Przede wszystkim, w zdecydowanej liczbie przypadków pozyskiwanie więcej niż jednego identyfikatora (a więc jednocześnie numeru PESEL oraz serii i numeru dowodu osobistego) będzie sprzeczne z zasadą minimalizacji. Prawidłowe stosowanie tej zasady oznacza, że administrator nie zbiera niepotrzebnych mu w danym procesie przetwarzania danych osobowych, a tym samym  nie naraża się na zarzut pozyskiwania danych nadmiarowych. Po drugie, pozyskiwanie wszystkich danych osobowych zawartych w dowodzie osobistym nie ma z reguły oparcia w przepisie prawa. Zatem pozyskanie przez administratora numeru PESEL (np. do celu identyfikacji strony umowy) powinno wykluczyć pozyskiwanie serii i numeru dowodu osobistego, które miałoby służyć osiągnięciu tego samego celu. Ponadto, przetwarzanie serii i numeru dowodu osobistego jest dopuszczalne w przypadkach wyraźnie wskazanych w przepisach prawa, np. w przypadku ich zbierania  przez kuratorów, banki czy, w przypadku niektórych podmiotów, pozyskiwania serii i numeru dowodu osobistego, jeżeli podmiot danych nie posiada numeru PESEL.

Kiedy przetwarzanie serii i numeru dowodu nie jest dopuszczalne?

Pozyskiwanie serii i numeru dokumentu tożsamości, np. dowodu osobistego nie jest prawidłowe:

  • w przypadku wypożyczania sprzętu wodnego, rowerów, nart etc. (dodatkowym ryzykiem w tym przypadku jest pozostawienie dowodu osobistego w swoisty „zastaw”, do momentu zwrotu sprzętu; w takim przypadku Urząd Ochrony Danych Osobowych rekomenduje spisywanie danych z dowodu osobistego, tj. imienia, nazwiska i numeru PESEL oraz zniszczenie notatki z tymi danymi po oddaniu sprzętu[1]),
  • w przypadku gromadzenia dokumentacji pracowniczej, np. na kwestionariuszach osobowych dla pracowników (seria i numer dowodu osobistego nie mieści się w zakresie danych określonych przez ustawodawcę w kodeksie pracy),
  • w przypadku zawierania umów cywilnoprawnych, obok innych danych identyfikujących osobę fizyczną (np. adres zamieszkania, numer PESEL),
  • w przypadku zawierania umów cywilnoprawnych, jako identyfikator pozyskiwany dla celów ewentualnego dochodzenia roszczeń (wystarczający do tego celu jest numer PESEL),
  • do weryfikacji tożsamości osoby fizycznej, w przypadku żądania np. dostępu do jej danych osobowych przetwarzanych przez administratora (weryfikując tożsamość tej osoby, administrator nie może pozyskiwać nowych danych osobowych).

Należy też mieć na uwadze, że w wielu przepisach prawa, przewidujących ewentualne pozyskiwanie danych osobowych w postaci serii i numeru dowodu osobistego, ustawodawca nakazuje w pierwszej kolejności pozyskać numer PESEL, a dopiero w jego braku – właśnie serię i numer dowodu osobistego. Poza tym, administrator musi liczyć się także i z tym, że osoba fizyczna, której dane przetwarza, postanowi skorzystać z jednego z przysługujących jej na gruncie RODO praw, i np. zażąda usunięcia serii i dowodu numeru osobistego. W takim przypadku administratorowi będzie trudno wykazać, że te dane osobowe są niezbędne w konkretnym procesie przetwarzania, jeżeli nie będzie mógł uzasadnić ich pozyskania poprzez wskazanie  właściwej podstawy prawnej jego przetwarzania.

[1] https://uodo.gov.pl/pl/138/1307, dostęp dn. 14.08.2020 r.

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 - stanowisko PIP

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 są celowe i zasadne, lecz mają charakter dobrowolny. To oficjalne stanowisko PIP na temat szczepień pracowników.

    Pracownik niepełnosprawny - zwolnienie lekarskie, czas pracy

    Pracownik niepełnosprawny - jakie ma uprawnienia? Jakie są zasady przebywania na zwolnieniu lekarskim? Jaki jest wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego? Co z urlopem wypoczynkowym?

    5 korzyści z audytu wynagrodzeń

    Audyt wynagrodzeń przynosi liczne korzyści. Poniższy artykuł omawia 5 najważniejszych z nich.

    Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych

    Badania sanitarno-epidemiologiczne to dodatkowa weryfikacja zdrowotna wymagana do pracy, przy wykonywaniu której istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

    Reforma rynku pracy w Polsce

    Reforma rynku pracy w Polsce jest częścią Krajowego Planu Odbudowy. Jakie zmiany zakłada nowy model polityki zatrudnienia?

    Zakaz noszenia hidżabu w miejscu pracy - wyrok TSUE

    Hidżab w miejscu pracy - pod pewnymi warunkami można wprowadzić zakaz noszenia hidżabu w pracy. Tak zdecydował TSUE w swoim wyroku. Krytykuje go Prezydent Turcji.

    Ile osób odbiera telefony służbowe na urlopie?

    Telefon służbowy na urlopie? Ile osób odbiera je podczas urlopowego wypoczynku?

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - czerwiec i II kwartał 2021

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - ile wyniosło w czerwcu i II kwartale 2021 r.? GUS podaje kwoty.

    Niedziela handlowa - sierpień 2021

    Niedziela handlowa - sierpień 2021 ma aż 5 niedziel. Czy 1 sierpnia, 8 sierpnia, 15 sierpnia, 22 sierpnia lub 29 sierpnia to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?

    Nowy pracownik zdalny - jak mu pomóc?

    Nowy pracownik zdalny może mieć wiele trudności z wdrożeniem się do pracy w nowej firmie. Jak mu pomóc?

    Zapisanie nowego pracownika do PPK - 90 dni zatrudnienia

    Zapisanie nowego pracownika do PPK wymaga 90 dni zatrudnienia. Co wlicza się do tego okresu według ustawy o PPK?

    Praca podczas upałów – zalecenia PIP

    Praca podczas upałów - jakie są zalecenie PIP? Po pierwsze, pracodawca zapewnia zimne napoje. Po drugie, wentylację i klimatyzację w pomieszczeniach pracy. PIP zaleca także skracanie czasu pracy.

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu w gastronomii - Niemcy

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu to rozwiązanie dla sektora gastronomii w Niemczech. Czy to pomoże na niedobory kadrowe?