Kategorie

Wcześniejsze przyjście do pracy bez wiedzy pracodawcy

Marek Rotkiewicz
Marek Rotkiewicz
Kilku pracowników mojej firmy pozostaje w pracy po swoich godzinach pracy. Czasami wykonują pracę na rzecz firmy, ale często zostają w pracy bez naszej wiedzy. Są osoby, które przychodzą do pracy dużo wcześniej przed godziną rozpoczęcia pracy (chociażby ze względów komunikacyjnych). Czy w takich przypadkach mogę zostać zobowiązany do uznania, że pracowali oni w godzinach nadliczbowych (mamy elektroniczny system rejestracji godzin wejścia i wyjścia na teren zakładu pracy, a więc dokładnie wiadomo, w jakich godzinach pracownicy przebywali na terenie zakładu pracy)? Czy wydruki z tego systemu po pewnym czasie mogą stać się dowodem potwierdzającym pracę w godzinach nadliczbowych, nawet jeśli taka praca faktycznie nie była wykonywana? Jak uniknąć takich sytuacji?

RADA

Praca w godzinach nadliczbowych może odbywać się tylko na polecenie pracodawcy (chociażby dorozumiane). Pracownicy nie mogą sami decydować o nadgodzinach z powodu dłuższego pobytu w firmie lub wcześniejszego przystąpienia do pracy. Takich przypadków nie można zatem uznać za pracę w godzinach nadliczbowych. Aby uniknąć kłopotów związanych z wątpliwościami dotyczącymi tego, czy pracownicy wykonują pracę nadliczbową, powinni Państwo ustalić w regulaminie pracy zastrzeżenie, że dodatkowa praca może odbywać się tylko na pisemne polecenie przełożonego.

UZASADNIENIE

Reklama

O konieczności pracy w godzinach nadliczbowych może decydować tylko pracodawca lub przełożony pracownika. Samowolne pozostawanie w zakładzie poza godzinami pracy bez poinformowania przełożonego nie będzie podstawą do uznania tego czasu za czas pracy. Tym samym pracownik nie nabędzie prawa m.in. do dodatkowego wynagrodzenia z tego tytułu. To pracodawca organizuje pracę, wyznacza czas jej wykonywania, podejmuje decyzje dotyczące dodatkowych obowiązków, jakie mają wykonać pracownicy (nadgodziny, dyżury, podróże służbowe). Podkreślił to Sąd Najwyższy w wyroku z 23 stycznia 1998 r. (I PKN 239/97, OSNP 1999/1/7) wskazując, że nie jest pracą w godzinach nadliczbowych praca świadczona przez pracownika na zasadach dobrowolności w czasie wolnym od pracy.

Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z 14 maja 1998 r. (I PKN 122/98, OSNP 1999/10/343) brak sprzeciwu przełożonego na wykonywanie w jego obecności przez pracownika obowiązków może być zakwalifikowany jako polecenie świadczenia pracy w godzinach nadliczbowych. W wyroku z 5 lutego 1976 r. (I PRN 58/75, OSNC 1976/10/223) Sąd Najwyższy wskazał wręcz, że niewątpliwa, faktyczna konieczność wykonywania przez pracownika pracy w godzinach nadliczbowych może być również uznana za wynikającą z polecenia jego przełożonych.

Warunkiem przyjęcia dorozumianej zgody pracodawcy na pracę w godzinach nadliczbowych jest jednak świadomość pracodawcy, że pracownik wykonuje taką pracę. Tak też wskazał w wyroku Sąd Najwyższy z 26 maja 2000 r. (I PKN 667/99, OSNP 2001/22/662).

Wynika z tego, że w przedstawionej w pytaniu sytuacji nie możemy mówić o pracy w godzinach nadliczbowych, gdyż o dłuższym pobycie w pracy decydowali wyłącznie pracownicy, a wcześniejsze przyjścia do pracy nie miały związku z pracą.

WAŻNE!

Przyjście pracownika do pracy przed godziną wyznaczoną mu przez pracodawcę nie jest pracą w godzinach nadliczbowych.

Reklama

Jednak po pewnym okresie nie będzie Pan miał w zasadzie możliwości wykazania, że nie zlecił Pan pracownikom dodatkowej pracy (np. po roku czy dwóch latach nikt nie będzie pamiętał, czy takie polecenie pracownikowi było wydane). Natomiast wydruk elektroniczny wykazujący pozostawanie w pracy po godzinach będzie istniał. Dlatego, aby ustrzec się przed ewentualnym zagrożeniem wnoszenia przez pracowników roszczeń związanych z ich pracą w godzinach nadliczbowych, w przepisach wewnętrznych należy uszczegółowić zasady świadczenia takiej pracy.

Polecenie pracy w godzinach nadliczbowych nie wymaga żadnej szczególnej formy. Nie oznacza to jednak, że takiej formy nie może narzucać np. regulamin pracy. Jeżeli wprowadzą Państwo zapis, zgodnie z którym praca nadliczbowa może mieć miejsce tylko na skutek pisemnego polecenia przełożonego, to mimo wydruków z systemu ewidencji nie będziemy mieć do czynienia z ryzykiem uznania tych wydłużeń za dodatkową pracę.

W praktyce ograniczenie to może być jednak niekiedy trudne do realizacji (np. w przypadku konieczności wykonywania dłuższej pracy podczas podróży służbowej, gdzie często decyzja w tym zakresie w dużej mierze zależy od pracownika). Regulamin może zatem przewidywać także możliwość świadczenia pracy w godzinach nadliczbowych bez pisemnego polecenia, lecz z zastrzeżeniem, że niezwłocznie fakt ten powinien zostać stwierdzony pismem, a dodatkowo, że może zdarzać się to tylko w sytuacjach wyjątkowych.

Podstawa prawna:

• art. 1041 § 1 pkt 1, art. 151 § 1 Kodeksu pracy.

Marek Rotkiewicz

specjalista ds. zatrudnienia

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Czy pracodawca widzi kod choroby na L4?

    Kod choroby na L4 - czy pracodawca widzi numer statystyczny choroby wpisany na zwolnieniu lekarskim?

    Praca w Niemczech bez znajomości języka

    Praca w Niemczech bez znajomości języka jest możliwa. Pracodawcy w dużych niemieckich miastach zatrudniają wykwalifikowanych pracowników z zagranicy.

    Elektroniczny wniosek urlopowy a przepisy prawne

    Elektroniczny wniosek urlopowy - czy jest zgodny z przepisami prawnymi? Czy wniosek o urlop musi być składany w formie papierowej? Co na to Kodeks pracy?

    Wyłączenie winy pracownika w naruszeniu obowiązków

    Wyłączenie winy pracownika. Zgodnie z wykładnią dominującą w nauce oraz orzecznictwie prawa pracy rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika, o którym mowa w art. 52 §1 pkt 1) kp jest zasadne, jeżeli pracownik naruszy swoje podstawowe obowiązki pracownicze i można mu przypisać winę „ciężką" w postaci winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa oraz gdy jednocześnie to naruszenie stanowi jednocześnie poważnie zagrożenie lub naruszenie interesów pracodawcy. Ponieważ Kodeks pracy nie zawiera przepisów precyzujących rozumienie winy pracownika, w poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie jakie przesłanki i w jakich okolicznościach mogą wyłączyć winę pracowniczą, zwrócić należy się do nauki prawa pracy i orzecznictwa Sądu Najwyższego. Warto zatem przybliżyć niektóre z przesłanek mogących uzasadnić wyłączenie winy pracownika, co w rezultacie oznaczać może bezzasadność dyscyplinarnego rozwiązania umowy o pracę.

    Ile dni urlopu wypoczynkowego przy dwóch umowach o pracę?

    Ile dni urlopu wypoczynkowego przysługuje pracownikowi zatrudnionemu na dwóch umowach o pracę? Jak wyliczyć liczbę dni wolnych?

    Ubiór do pracy - opinia Polaków

    Ubiór do pracy - jak Polacy chcą ubierać się do wykonywania codziennych obowiązków służbowych?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - umowa o dzieło 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów o dzieło - czy Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto w 2022 r.?

    PIP przeprowadzi kontrolę bez zapowiedzi

    Kontrola PIP już niedługo będzie mogła odbyć się bez zapowiedzi. Przewidziano to w nowelizacji ustawy Prawo przedsiębiorców.

    Lodołamacze 2021 - zgłoszenia do 15 sierpnia!

    Lodołamacze 2021 - zapraszamy do udziału w 16 edycji konkursu! Patronem medialnym wydarzenia jest portal Infor.pl.

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany?

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany chce wprowadzić ZUS? Czym jest okres wyczekiwania?

    Podatki i składka zdrowotna - zmiany od 1 stycznia 2022 r.

    Podatki i składka zdrowotna - jakie zmiany wprowadza Polski Ład? Co zmieni się od 1 stycznia 2022 r.?

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r.

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r. wymienia wszystkie obowiązki miesięczne. Jaki jest wymiar czasu pracy w sierpniu? Ile wynosi dodatek nocny?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych może wejść w życie?

    Pracownicy punktów szczepień jak funkcjonariusze publiczni

    Pracownicy punktów szczepień będą traktowani jak funkcjonariusze publiczni. Co to oznacza?

    Zaświadczenie z ZUS ściągniesz z Internetu

    Zaświadczenie o wysokości emerytury lub zasiłku z ZUS można ściągnąć z Internetu. Jak stworzyć elektroniczne potwierdzenie?

    PIP - coraz częstsze kontrole i decyzje

    Kontrole PIP odbywają się coraz częściej. Gdzie jest ich najwięcej? Jakie branże są najczęściej kontrolowane?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?