Kategorie

Maksymalny przedział godzinowy w ruchomym czasie pracy

Bożena Lenart
specjalista z zakresu prawa pracy
Maksymalny przedział godzinowy w ruchomym czasie pracy. /Fot. Fotolia
Maksymalny przedział godzinowy w ruchomym czasie pracy. /Fot. Fotolia
ShutterStock
Z związku z ostatnimi zmianami w prawie pracy, pojawia się pytanie o maksymalną długość przedziału czasowego w ramach ruchomego czasu pracy. ile maksymalnie może wynosić przedział godzinowy w ruchomym czasie pracy, aby nie powodował on naruszenia przepiów dobowym odpoczynku?

Ze względu na konieczność zapewnienia przez pracodawcę pracownikom minimum 11-godzinnego nieprzerwanego okresu odpoczynku dobowego, najbezpieczniej jest wprowadzić maksymalnie 5-godzinny przedział czasu w ramach ruchomego czasu pracy. Dłuższy niż 5-godzinny przedział godzin może bowiem spowodować naruszenie odpoczynku dobowego.

Od 23 sierpnia 2013 r. pracodawcy mogą stosować rozkłady czasu pracy polegające na tym, że jest określony przedział czasu, w którym to sam pracownik decyduje o godzinie rozpoczęcia pracy w swoim dniu pracy (art. 1401 § 2 Kodeksu pracy). Przepisy prawa pracy nie ograniczają wprost przedziału czasu, który może być wyznaczony jako godziny, w czasie których pracownik powinien podjąć pracę w ruchomym czasie pracy. Jednak ze względu na przepisy dotyczące odpoczynków dobowych przedział czasu nie może być określony w sposób dowolny.

Polecamy serwis: Zatrudnianie i zwalnianie

Uwaga!

W ruchomym czasie pracy pracodawca musi zapewnić pracownikom odpoczynki dobowe i tygodniowe.

Przestrzeganie odpoczynku dobowego w ruchomym czasie pracy

Pracodawca jest odpowiedzialny za przestrzeganie przepisów o czasie pracy w zakładzie pracy. Jednocześnie z art. 1401 § 3 Kodeksu pracy wynika, że wykonywanie pracy w ruchomym czasie pracy nie może naruszać prawa pracownika zarówno do nieprzerwanego odpoczynku dobowego (minimum 11-godzinnego), jak i nieprzerwanego odpoczynku tygodniowego (co do zasady minimum 35-godzinnego). Skoro doba pracownicza ma 24 godziny, a w podstawowym systemie czasu pracy praca jest wykonywana w wymiarze 8 godzin na dobę (w tym systemie stosowanie ruchomego czasu pracy jest najbardziej uzasadnione), to pozostaje 16 wolnych godzin, z czego 11 godzin musi być zarezerwowane na odpoczynek dobowy. Tym samym do dyspozycji pozostaje 5 godzin. Wyznaczenie maksimum 5-godzinnego przedziału czasu, w którym pracownicy mogą podejmować pracę, gwarantuje, że każdy pracownik będzie miał zapewniony minimum 11-godzinny odpoczynek dobowy.

Przykład:

W zakładzie pracy, w którym pracownicy pracują w systemie podstawowego czasu pracy, jako przedział czasu, w którym pracownicy mogą rozpoczynać pracę, wyznaczono godziny od 7.00 do 12.00. Jeżeli pracownik rozpocznie pracę w poniedziałek o godz. 12.00, to będzie pracował do godz. 20.00. Jeżeli rozpocznie pracę we wtorek, o najwcześniejszej dopuszczalnej godzinie, tj. o 7.00, to między godz. 20.00 a 7.00 będzie miał zapewnione 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego. Takie ustalenie „widełek” godzin rozpoczęcia pracy w ruchomym czasie jest prawidłowe, ponieważ pozwala na zapewnienie odpoczynku dobowego.

W przypadku większego przedziału czasu niż 5 godzin pracodawca ryzykuje tym, że decyzja pracownika o podjęciu pracy w ramach takiego przedziału czasu będzie skutkowała niezachowaniem minimum 11-godzinnego okresu odpoczynku dobowego. Wprawdzie o konkretnej godzinie rozpoczęcia pracy decyduje pracownik, to jednak w razie kontroli inspektor pracy może zarzucić pracodawcy, że wprowadzona przez niego organizacja pracy prowadzi do naruszania przepisów o czasie pracy. Grozi za to grzywna od 1 tys. zł do 30 tys. zł (art. 281 pkt 5 Kodeksu pracy).

Zobacz także: Elastyczny czas pracy - fakty i mity

Przykład:

W zakładzie pracy, w którym pracownicy pracują w systemie podstawowego czasu pracy, jako przedział czasu, w którym pracownicy mogą rozpoczynać pracę, wyznaczono godziny od 7.00 do 13.00. Pracownik w jednym z tygodni różnie rozpoczynał i kończył pracę. Zatem pracownik może w tygodniu wykonywać pracę np. w następującym rozkładzie:

Poniedziałek

Wtorek

Środa

Czwartek

Piątek

Sobota

Niedziela

Godz. pracy
8.00–16.00

Godz. pracy
8.00–16.00

Godz. pracy
13.00–21.00

Godz. pracy
7.00–15.00

Godz. pracy
9.00–17.00

Wolne

Wolne

Jeżeli pracownik rozpocznie pracę w środę o godz. 13.00, to będzie pracował do godz. 21.00. W czwartek ma przyjść do pracy na godz. 7.00. Jednak między godz. 21.00 a 7.00 jest tylko 10 godzin, co oznacza, że pracownik nie będzie miał zapewnionych 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego. Wprowadzenie takiego przedziału godzinowego w ruchomym czasie pracy jest więc niedopuszczalne.

Dłuższy przedział godzinowy dla niepełnoetatowców

W przypadku pracowników niepełnoetatowych, którzy pracują w stałych godzinach, możliwe jest stosowanie dłuższego przedziału godzinowego niż 5-godzinny. Wynika to z tego, że tacy pracownicy pracują krócej niż 8 godzin na dobę i w ich przypadku nie dojdzie do naruszenia odpoczynku dobowego.

Przykład:

Pracownik jest zatrudniony na 1/2 etatu. Pracuje w podstawowym systemie czasu pracy po 4 godziny od poniedziałku do piątku. W takim przypadku można wprowadzić dla niego ruchomy czas pracy, który będzie przewidywał maksymalnie 9-godzinny przedział rozpoczęcia pracy, np. w godzinach od 8.00 do 17.00. Jeżeli bowiem pracownik rozpocznie pracę o godz. 17.00, to zakończy ją o godz. 21.00. Będzie miał zatem zachowany minimalny 11-godzinny okres odpoczynku dobowego nawet jak zacznie pracę następnego dnia o godz. 8.00.

Zobacz również: Wymiar czasu pracy w 2014 roku

Wprowadzenie dłuższego niż 5-godzinny przedziału czasowego w ruchomym czasie jest niedopuszczalne, jeżeli niepełnoetatowiec pracuje przez różną liczbę godzin w poszczególnych dniach, np. jednego dnia 4 godziny, innego dnia 8 godzin, a kolejnego 12 godzin. W takiej sytuacji bowiem w dni, w których pracownik pracuje dłużej, np. 9 godzin na dobę, miałby niezachowany odpoczynek dobowy.

Długi przedział utrudnia pracę zespołową

Kolejna kwestia związana ze zbyt długim przedziałem czasu, w którym pracownicy mogą rozpoczynać pracę, wiąże się z tym, że praca w ramach stosunku pracy jest zwykle pracą skooperowaną, tj. wykonywaną we współpracy z innymi pracownikami. Określenie zbyt długiego przedziału czasu, w którym pracownicy mogą rozpoczynać pracę, może spowodować w praktyce, że pracownicy tylko w niewielkim przedziale czasowym będą pracować w tym samym czasie, co może utrudnić ich współpracę, a także nadzór nad ich pracą przez przełożonych. Będzie tak nawet wówczas, gdy zostanie on określony w maksymalnym 5-godzinnym przedziale.

Przykład:

W zakładzie pracy, w którym pracownicy pracują w systemie podstawowego czasu pracy, jako przedział czasu, w którym pracownicy mogą rozpoczynać pracę, wyznaczono godziny od 6.00 do 11.00. Część pracowników może zatem rozpocząć pracę o godz. 11.00 (będą więc pracować do godz. 19.00), inni przyjdą do pracy na godz. 6.00 (i będą pracować do godz. 14.00). Zatem wszyscy pracownicy będą w pracy razem tylko w godzinach od 11.00 do 14.00. Jest to relatywnie krótki przedział czasu, jeżeli mieliby oni wykonywać pracę zespołową.

Długi przedział godzin pracy a dodatkowe wynagrodzenie

Wskazanie zbyt długiego przedziału czasu, w którym pracownicy mogą rozpoczynać pracę, może przynieść nieoczekiwane skutki w zakresie dodatków do wynagrodzenia za pracę. Dotyczy to sytuacji, w których przedział czasu zostanie wyznaczony tak, że:

  • praca będzie mogła być przez pracowników świadczona w porze nocnej (przysługuje za nią dodatek do wynagrodzenia, tj. 20% stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia za pracę) lub
  • polecenie pracy powyżej 8 godzin będzie skutkowało pracą nadliczbową w porze nocnej (oprócz dodatku za pracę w porze nocnej, za tę pracę pracownikowi będzie przysługiwał dodatek za pracę nadliczbową w wysokości 100% wynagrodzenia).

Przykład:

W zakładzie pracy, w którym pracownicy pracują w systemie podstawowego czasu pracy, jako przedział czasu, w którym pracownicy mogą rozpoczynać pracę, wyznaczono godziny od 9.00 do 14.00. Natomiast pora nocna w tym zakładzie pracy przypada w godz. od 21.00 do 5.00. Jeżeli pracownik rozpocznie pracę o godz. 14.00, to zakończy ją o godz. 22.00, zatem przepracuje jedną godzinę w porze nocnej, za którą oprócz normalnego wynagrodzenia będzie mu przysługiwał dodatek za porę nocną. Gdyby w tym dniu miał jeszcze pracować np. 2 godziny na polecenie pracodawcy w celu wykonania dodatkowej pracy, to za tę pracę nadliczbową, oprócz normalnego wynagrodzenia, przysługiwałby mu dodatek w wysokości 100% wynagrodzenia.

Praca powyżej 8 godzin a ruchomy czas pracy

W systemach czasu pracy, w których pracownicy mogą wykonywać pracę powyżej 8 godz. na dobę, ten przedział powinien być jeszcze krótszy, co powoduje, że stosowanie ruchomego czasu nie ma w tym przypadku sensu.

Uwaga!

Najbezpieczniejsze dla pracodawcy jest wyznaczenie krótkiego przedziału czasowego, np. w godz. od 8.00 do 10.00, w którym pracownicy powinni podjąć pracę w ruchomym czasie pracy.

Przykład:

Pracodawca w porozumieniu z przedstawicielami pracowników ustalił, że pracownicy zatrudnieni w równoważnym systemie czasu pracy, w którym dopuszczalne jest wydłużenie pracy do 12 godz. na dobę, będą pracować w ruchomym czasie pracy. Przedział czasu, w którym mają rozpoczynać pracę, został ustalony w godzinach od 8.00 do 10.00. Pracownik podjął pracę o godz. 10.00 i pracował 12 godzin do godz. 22.00. Następnego dnia podjął pracę o godz. 8.00. W takim przypadku doszło do naruszenia odpoczynku dobowego, który wynosił tylko 10 godz. Pracownicy pracujący po 12 godz. powinni mieć zatem ustalony przedział czasu wynoszący tylko maksymalnie 1 godzinę, aby mogli zachować odpoczynek dobowy pracując w ruchomym czasie pracy.

Zadaj pytanie na: Forum Kadry

Podstawa prawna:

Więcej przeczytasz w MONITORZE PRAWA PRACY I UBEZPIECZEŃ >>>

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Przeniesienie urlopu na kolejną umowę - wzór porozumienia

    Przeniesienie urlopu wypoczynkowego na kolejną umowę o pracę może nastąpić na mocy porozumienia stron. Jak je prawidłowo sporządzić? Oto wzór porozumienia.

    Ostatnie dni na wniosek o zwolnienie z ZUS!

    Wniosek o zwolnienie z ZUS - sklepiki szkolne i piloci muzealnych wycieczek mają ostatnie dni na ubieganie się o zwolnienie z obowiązku opłacania składek ZUS.

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń - covid

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń została przewidziana w tarczy na czas pandemii COVID-19. Kogo dotyczy? Ile wynosi?

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy - szczepienie

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy z powodu szczepienia - kiedy jest możliwe? Czy szczepienie dziecka uzasadnia zwolnienie od pracy?

    Kobiety najwięcej ucierpiały na pandemii

    Kobiety najwięcej straciły w czasie pandemii. To one częściej były zwalniane. Spadł na nie ciężar opieki nad dziećmi i pracy jednocześnie. Jak wpłynęło to na ich zdrowie?

    Płace rosną, bo firmy walczą o pracowników

    Płace rosną wszędzie. Wszystkie kody PKD odnotowały w sierpniu 2021 r. podwyżki wynagrodzeń. Firmy walczą w ten sposób o pracowników.

    Jak można podzielić urlop ojcowski?

    Urlop ojcowski przysługuje w wymiarze 2 tygodni. Jak można go podzielić? Do kiedy należy go wykorzystać?

    Skrócenie izolacji i dopuszczenie pracownika do pracy

    Skrócenie izolacji i dopuszczenie pracownika do pracy - czy jest możliwe? Co na to prawo? Jakie świadczenia przysługują za czas izolacji?

    Składki KRUS - IV kwartał 2021 r.

    Składki KRUS w IV kwartale 2021 r. - ile wynosi miesięczna składka na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie?

    Dyscyplinarka za brak szkolenia BHP

    Czy brak szkolenia BHP może być podstawą dyscyplinarki? Czy można uznać to za ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracownika?

    Dzień Pracownika Służby BHP

    Dzień Pracownika Służby BHP przypada na 19 września każdego roku. Z tej okazji Minister Rodziny i Polityki Społecznej przygotowała list z podziękowaniami i życzeniami dla pracowników służb BHP.

    Dobre i złe nawyki pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna pomaga łączyć pracę z życiem prywatnym. Jakie są dobre i złe nawyki zdalnych pracowników? Oto wyniki badania przeprowadzonego w Wielkiej Brytanii, Francji i Niemczech.

    Płaca minimalna a gospodarka - podcast premiera

    Jaki wpływ na gospodarkę ma płaca minimalna? Czym skutkuje brak godziwego wynagrodzenia? Premier wystartował z autorskim podcastem.

    Składka zdrowotna 9% średniej płacy krajowej

    Składka zdrowotna liczona od średniej płacy krajowej to propozycja Rzecznika MŚP. Czy 9% przeciętnej płacy w gospodarce przy podatku liniowym to dobre rozwiązanie? Ile wyniosłaby w 2022 r.?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę? Co roku rośnie kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę (tzw. najniższej krajowej, płacy minimalnej) i minimalnej stawki godzinowej. Już dziś wiadomo, że minimalne wynagrodzenie wzrośnie w 2022 r. do 3010 zł brutto (w 2021 roku wynosi 2800 zł). Pracownicy i pracodawcy mają wątpliwości, czy z uwagi na wzrost płacy minimalnej od nowego roku trzeba zmienić postanowienia wszystkich umów o pracę, które obecnie opiewają na kwotę niższą niż 3010 zł? Czy można nie zmieniać umów a np. uzupełniać wynagrodzenie za pracę, premią do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę? Co może zrobić pracownik, jeżeli pracodawca nie wypłaca mu minimalnego wynagrodzenia? Wyjaśnień w tym zakresie udzieliła Państwowa Inspekcja Pracy.

    Jak zapewnić bezpieczeństwo pracownikom zdalnym?

    Bezpieczeństwo pracowników zdalnych może stanowić duże wyzwanie. To w domu zdarza się najwięcej wypadków. Za co odpowiada pracodawca? Jakie są przepisy BHP?

    Potwierdzenie danych w ZUS - instrukcja

    Potwierdzenie danych w ZUS można otrzymać przez PUE ZUS. Jak samodzielnie utworzyć dokument? Oto instrukcja jak zrobić to krok po kroku.

    Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze także świadczeniobiorca

    Elektroniczne Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze teraz także świadczeniobiorca, np. potwierdzenie prawa do emerytury, renty, zasiłku.

    Od wypłat z PPK zazwyczaj nie pobiera się podatku Belki

    Wypłaty z PPK - uczestnik PPK może w każdym czasie skorzystać ze swoich środków. W niektórych przypadkach wiąże się to jednak z obowiązkiem zapłaty 19% zryczałtowanego podatku dochodowego (tzw. podatku Belki).

    Potrzeby pracowników - wnioski z pandemii

    Potrzeby pracowników różnią się w zależności od rodzaju pracowników: fizycznych i biurowych. Jakie wnioski można wyciągnąć z pandemii COVID-19?

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków - pandemia

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków w czasie pandemii wzrosły. Statystyczny pracownik ma w tygodniu 5,5 godziny nadgodzin.

    Narzędzia do identyfikacji talentów - 3 zalety

    Narzędzia do identyfikacji talentów pozwalają zwiększyć potencjał firmy. Jakie są 3 główne zalety tego typu narzędzi?

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w pandemii - wątpliwości

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w czasie pandemii została uregulowana przepisami ustawy covidowej. Czy nowy limit wysokości odpraw odnosi się do wszystkich świadczeń? Jakie wątpliwości budzą nowe przepisy?

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r.

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r. ustanawia Prezydent RP. Święto będzie w grudniu. Czy oznacza to kolejny dzień wolny od pracy?

    Niebieska Karta UE - będą zmiany

    Niebieska Karta UE dotyczy zatrudniania cudzoziemców spoza UE. Odbywa się na innych zasadach niż obywateli państw członkowskich UE. Europarlament przyjął przepisy ułatwiające zatrudnianie obcokrajowców.