Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

(Nie)prawdziwa regeneracja

Natalia Doraczyńska
Odpoczywamy, aby przywrócić organizmowi równowagę – zarówno psychiczną, jak i fizyczną. Umiejętność odpoczywania w świecie, w którym tylko co trzeci pracownik nie zabiera na urlop służbowego telefonu i komputera, to bezcenna umiejętność. Chroni przed zaburzeniami depresyjnymi, problemami zdrowotnymi, przedwczesnym wypaleniem i chorobami wynikającymi z pracoholizmu. Nie ma jednak jednej recepty na idealny relaks. Sposób odpoczynku zależy od wielu czynników, w tym od rodzaju wykonywanej pracy, stylu życia, osobistych potrzeb i rodzaju okresowych przeciążeń fizycznych i psychicznych.

Ostatnie badania sondażowe wskazują, że ulubioną formą wypoczynku Polaków jest oglądanie telewizji (47 proc.), spotkania ze znajomymi (43 proc.) i czytanie książek (36 proc.). Na kolejnych miejscach znajdują się spacery, aktywność fizyczna i kąpiel. Co ósma osoba badana najbardziej lubi „nicnierobienie”. Tylko około 20 proc. osób poddaje pod refleksję charakter swojej pracy zawodowej, swoją osobowość i świadomie organizuje swój wypoczynek. Duży odsetek – 75 proc. – akceptuje to, co niesie ze sobą otaczająca ich rzeczywistość (pozwala innym organizować swój czas, godzi się na sprawianie przyjemności bliskim z pominięciem własnej osoby). Jednak bezrefleksyjne poddanie się chwili często ma niewiele wspólnego z wykorzystaniem czasu wolnego dla regeneracji ciała i ducha. W efekcie, po dniach wolnych wracamy tak samo zmęczeni, jak wyjeżdżaliśmy.

Aby odpoczynek naprawdę zregenerował nadszarpnięte siły organizmu, warto wyjść poza schematy mówiące, że trzeba po prostu odpoczywać i swój odpoczynek dobrze przemyśleć.

Zgodnie z formułą opracowaną przez włoskiego socjologa i ekonomistę Vilfredo Pareto, 80 proc. nieukierunkowanego wysiłku przynosi 20 proc. efektu, podczas gdy pozostałe 80 proc. osiągamy przy 20 proc. przemyślanego wysiłku. Wykorzystując tę zasadę, można skutecznie ułatwiać i zintensyfikować regenerację, zwłaszcza w czasie krótkich okresów odpoczynku.

Czas a odpoczynek

Specjaliści wyróżniają dwa główne składniki, które powinny różnicować sposób wypoczynku: czas, jaki można poświęcić na relaks, oraz rodzaj zadań wykonywanych na co dzień. Sondaż przeprowadzony przez portal Praca.pl w 2011 roku pokazuje, że według Polaków optymalny czas wypoczynku to trzy tygodnie. Ponieważ niewielu z polskich pracowników może sobie pozwolić na tak długi urlop, ważne jest, aby umiejętnie korzystać z krótkich okresów odpoczynku. Preferencje dotyczące długości urlopu są również uwarunkowane osobowościowo – w zależności od temperamentu i wewnętrznego poziomu aktywności oraz wytrzymałości organizmu każdy człowiek będzie miał inne potrzeby dotyczące urlopu. Jedni potrzebują długiego odpoczynku, inni wolą częste przerwy, za to krótsze. Samoświadomość i umiejętność optymalnego łączenia potrzeb ciała z potrzebami umysłu pozwalają na efektywny i satysfakcjonujący odpoczynek, niezależnie od czasu jego trwania.

Mając do dyspozycji krótki okres odpoczynku, organizm najefektywniej regeneruje się w myśl zasady: „odpoczywaj inaczej niż pracujesz”. Rodzaj zadań wykonywanych na co dzień warunkuje zarówno zmęczenie odpowiednich partii ciała, jak i konkretnych funkcji umysłu. Zmiana aktywności na jeden lub dwa dni pobudza inne obszary mózgu i ciała, co pozwala na efektywniejszą regenerację tych partii, które na co dzień są wykorzystywane podczas pracy. Na wybór formy odpoczynku powinien mieć wpływ rodzaj obciążeń, jakim poddawany jest codziennie organizm. Dla osób pracujących fizycznie najlepszą formą wypoczynku będzie bezczynność fizyczna, która pozwoli na rozluźnienie i odżywienie mięśni, podczas gdy osoby pracujące statycznie, za biurkiem powinny oddawać się umiarkowanemu wysiłkowi fizycznemu, aby rozciągnąć zastałe mięśnie i pozwolić innym partiom ciała na rozwój. Zmęczone grupy mięśni (np. karku, pleców i nadgarstków po pracy przy komputerze) szybciej się regenerują, jeśli zostaną wprawione w ruch wraz z mało forsowanymi mięśniami np. nóg. Dodatkowo umiarkowany wysiłek fizyczny pobudza wydzielanie hormonów odpowiedzialnych za poczucie zadowolenia.

Zmiana codzienności na krótki czas pozwala na uaktywnienie innych partii umysłu i ciała, przyśpiesza regenerację tych, które są na co dzień poddawane obciążeniom. Dodatkowo pozytywnie wpływa na harmonijny rozwój całego organizmu i pogłębia samowiedzę. Planując dłuższy urlop, warto tę wiedzę wykorzystać i zaplanować go w myśl zasady: „spełniaj swoje marzenia i rób to, co lubisz”.

O ile dwa lub trzy dni odmiany wpływają pozytywnie na regenerację, o tyle na dłuższy okres może okazać się to męczące i deprymujące. Długi urlop powinien być planowany zgodnie z własnymi preferencjami osobowościowymi.


Codzienne obowiązki a odpoczynek

To, jak spędzić kilka dni wolnego, by dobrze się zregenerować, warunkują również psychologiczne obciążenia codziennej pracy.

Wyciszenie

Jeżeli obowiązki wymagają wysokiego poziomu mobilizacji umysłu lub częstego przełączania uwagi, warto czas wolny poświęcić na wyciszenie. Osoby aktywne, prowadzące podczas pracy wiele rozmów, negocjacji czy różnorodnych zadań, powinny krótki okres wolnego poświęcić na leniuchowanie w spokoju, wyciszając się i uspokajając zmysły. Łagodna aktywność fizyczna lub oddawanie się powtarzalnej i nieangażującej aktywności psychicznej pozwala na zregenerowanie nadwyrężonych układów psychologicznych. Długa kąpiel, masaże, dobra książka czy spacery na łonie natury, pozwalają na odpoczynek dla ciągle wytężanej uwagi i koncentracji.

Proste, jednostajne czynności

Wykonywanie prostych, rutynowych czynności to dobre rozwiązanie dla osób, na których spoczywa duża odpowiedzialność – zamartwianie się i brak dystansu do kłopotów zawodowych potęgują zmęczenie. Brak umiejętności zamykania za sobą rozwiązanych spraw lub oderwania się od bieżących problemów można zniwelować poprzez wykonywanie prostych, jednostajnych czynności. Nie wymagają one zbytniej koncentracji, nie angażują niepotrzebnie myśli, a jednocześnie kierują uwagę na zupełnie inne tory. Ich powtarzalność i automatyczność wprowadza w trans, pozwala oderwać się od problemów i wyłączyć umysł. Warto więc poszukać drobnego zajęcia dla rąk, np. układanie puzzli, ubrań w szafie, szczotkowanie sierści zwierzaka czy majsterkowanie. Dla osób, które poszukują bardziej wyrafinowanych form odpoczynku, interesujące mogą okazać się zajęcia z jogi, ceramiki czy zabawa zdalnie sterowanymi modelami.

Uwaga mimowolna

Jeśli praca wymaga ciągłego skupienia uwagi, w ramach odpoczynku warto aktywizować tzw. uwagę mimowolną – przestawić umysł z nadmiernej koncentracji na zadaniu na odruchowe postrzeganie otaczającego świata. Świetną okazją do praktykowania odruchowego postrzegania otoczenia, które daje wytchnienie, jest spacer i słuchanie śpiewu ptaków, oglądanie drzew, kwiatów, wdychanie zapachu trawy lub obserwacja ludzi naokoło. Niezależnie od miejsca i czasu, takie poddanie się płynnej fali doznań zmysłowych odpręża, relaksuje, pozwala na rozluźnienie napiętych koncentracją ciała i umysłu.

Zmiana otoczenia

Zmiana otoczenia to najlepszy sposób, dla osób o pracy stresującej, poddawanych dużemu napięciu, które odczuwają fizyczne i psychiczne skutki nadmiernej mobilizacji. Wyjazdy i zmiany miejsca pobytu pozwalają zostawić za sobą wszystko, co stresujące. Sam fakt oderwania się od codzienności, przebywanie w innej przestrzeni, jest głęboko regenerujący również dlatego, że uwaga będzie zaabsorbowana czymś nowym i atrakcyjnym.

Dla osób, które odczuwają monotonię pracy, lub pracują samodzielnie, bez kontaktu z innymi ludźmi odpowiednią formą odpoczynku będzie aktywność związana z innymi ludźmi lub nowymi miejscami. Zwiedzanie, spotkania towarzyskie, spędzanie wolego czasu w miejscach tętniących życiem i zapewniających wiele doznań pozwalają pobudzić uwagę, która na co dzień jest podporządkowana jednemu zadaniu. Zmienna koncentracja, nowe doświadczenia i symulacja pozwalają oderwać się od powtarzalności codziennych obowiązków i pobudzić kreatywność.


Osobowość a odpoczynek

Planując urlop, ważne jest, aby zapewnić zaspokojenie potrzeb wynikających z temperamentu i charakteru. Odpowiedź na potrzeby organizmu powala, niezależnie od schematów wypoczynku, na zapewnienie najbardziej efektywnych warunków regeneracji.

Osoby aktywne, poszukujące doznań powinny wybierać miejsca, które zapewnią im wystarczającą liczbę bodźców, jednak nie nadwyrężą dodatkowo organizmu. Nocny clubbing ma duże szanse wyłączyć umysł na jedną noc, jednak bez umiejętności świadomego przełączenia uwagi, myśli o problemach wrócą rankiem, razem ze skutkami zmęczenia fizycznego. Formę urlopu należy dostosować zarówno do potrzeb psychicznych, jak i fizycznych organizmu. Umiarkowany wysiłek fizyczny, nauka nowych sportów lub poznawanie nowych ludzi powinny zapewnić realizację potrzeby stymulacji, jednocześnie pozostawiając miejsce na regenerację fizyczną. Dla osób ceniących spokój i uporządkowanie dłuższy urlop powinien łączyć się z możliwością wyciszenia, spędzenia czasu w samotności i harmonii. Rutyna codziennych urlopowych aktywności ukoi nerwy i zaspokoi potrzebę przewidywalności.

Osoby uporządkowane powinny planować urlop z wyprzedzeniem i szczegółowo, aby obniżyć poziom stresu związany z adaptacją do nowej sytuacji. Osoby poszukujące nowych doświadczeń mogą pozwolić sobie na dozę niepewności lub ekstremalnych doznań. Taka formuła wypoczynku zapewnia zadowolenie i satysfakcję, a także zgromadzenie odpowiednich sił witalnych.

Choć ludzie różnią się tym, jak planują urlop, ile chcieliby spędzić dni poza pracą, gdzie chcą wypoczywać, okazuje się jednak, że różnymi drogami próbują dojść do tego samego celu – osiągnąć stan wewnętrzny, który polega na doświadczaniu jednocześnie dwóch efektów emocjonalnych: uczucia rozluźnienia („Nie przejmuję się niczym”) oraz poczucia wzrostu energii witalnej („Jestem pełen życia”). Posiadanie energii i uczucie bycia na luzie składają się na idealny wypoczynek.

Nauka odpoczywania

Istotą współczesnego odpoczynku powinno być poszukiwanie własnego stylu relaksu i regeneracji psychofizycznej, dlatego czas urlopu dobrze jest także wykorzystać dla szeroko rozumianego rozwoju własnego i znalezienia własnego stylu odpoczynku, który odpowiada osobistym potrzebom, daje satysfakcję i radość z długo oczekiwanego urlopu (Jak przygotować się do urlopu – zobacz obok). Czas najwyższy również skończyć z podziałem na wypoczynek czynny – dobry i wypoczynek bierny, który kojarzony z zupełną bezczynnością powodował często wyrzuty sumienia lub krytykę jako mniej wartościowy – każdy z nich jest potrzebny dla odpowiedniej regeneracji sił witalnych. W zależności od codziennych obciążeń powinna różnić się tylko proporcja, z jaką są wykorzystywane oba rodzaje. Tylko indywidualizacja formy odpoczynku, zależna od potrzeb, zarówno tych warunkowanych charakterologicznie i temperamentalnie, jak i tych wynikających z potrzeby chwili, pozwoli w pełni wykorzystać czas odpoczynku i poczuć radość z dni wolnych.

WAŻNE

Choć badacze są zgodni, że umiarkowany wysiłek fizyczny jest najlepszą formą odpoczynku i regeneracji, warto pamiętać o jego odpowiednim doborze, tak aby jednocześnie zaspokajał potrzeby odpoczynku dla psychiki i nie przeciążał tkanek. Nie można również zapominać, że sen, a szczególnie jego faza REM, to podstawowe źródło regeneracji organizmu.


Treść jest dostępna bezpłatnie,
wystarczy zarejestrować się w serwisie

Załóż konto aby otrzymać dostęp do pełnej bazy artykułów oraz wszystkich narzędzi

Posiadasz już konto? Zaloguj się.
Chcesz dowiedzieć się więcej, sprawdź »
Czas pracy 2022
Czas pracy 2022
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Umowa o pracę
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Najpopularniejszym sposobem zawierania stosunku pracy jest:
    powołanie
    mianowanie
    umowa o pracę
    spółdzielcza umowa o pracę
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Podwyżki dla doktorantów?
    Minister Edukacji i Nauki, Przemysław Czarnek, zapowiedział podwyższenie wynagrodzeń nauczycieli akademickich. Czy podwyżki dotyczą także doktorantów? Ile wyniosą? Kiedy można się ich spodziewać?
    Kto i kiedy wystawia zaświadczenie o zatrudnieniu?
    Dlaczego zaświadczenie o zatrudnieniu jest potrzebne pracownikowi? Kto wystawia zaświadczenie o zatrudnieniu? Jakie informacje muszą pojawić się na zaświadczeniu o zatrudnieniu? W jaki sposób na zatrudnieniu zaświadcza się o wysokości zarobków? Czy pracodawca musi wystawić zaświadczenie o zatrudnieniu? Jak długo zaświadczenie o zatrudnieniu jest ważne?
    Bezrobocie w Polsce spadło - czy będzie jeszcze niższe?
    Bezrobocie spadło - w sierpniu stopa bezrobocia wyniosła 4,8%, tj. obniżyła się zarówno w skali miesiąca (o 0,1 pkt proc.), jak i roku (o 1 pkt. proc.) – podał GUS.
    Staż uczniowski przygotowuje do pracy
    Wypracowaliśmy modelowe programy praktycznej nauki zawodu w zakresie staży uczniowskich dla zawodów technik stylista i technik przemysłu mody. Zachęcamy do ich wykorzystania - pisze Konfederacja Lewiatan.
    Czternastki dla emerytów i rencistów już wypłacone
    Czternastki dla emerytów i rencistów już wypłacone. ZUS rozpoczął wypłatę czternastek 25 sierpnia i zakończył 20 września.
    Bezrobocie w końcu sierpnia na poziomie 4,8%
    Bezrobocie w Polsce 2022. GUS zaprezentował dane o poziomie bezrobocia rejestrowanego w końcu sierpnia 2022 roku.
    Urlop rodzicielski - 9 tygodni tylko dla ojca
    Urlop rodzicielski. W polskim Kodeksie pracy pojawi się dziewięć dodatkowych tygodni urlopu rodzicielskiego tylko dla ojców.
    PPK - transfer środków na lokatę
    Uczestnik PPK, który ukończył 60 lat, może przekazać środki na lokatę terminową Po ukończeniu 60. roku życia, uczestnik PPK może rozpocząć wypłatę środków z rachunku PPK bez pomniejszeń, ale rozpoczęcie wypłaty powoduje, że nowe wpłaty na PPK nie są już dokonywane. Alternatywą jest wypłata transferowa na rachunek terminowej lokaty oszczędnościowej. Również taki transfer powoduje zakończenie wpłat na PPK
    Zwolnienie lekarskie a wynagrodzenie chorobowe
    Komu przysługuje zasiłek chorobowy? Czy zwolnienie lekarskie pozostaje w związku z wynagrodzeniem chorobowym i zasiłkiem chorobowym? Jaka jest podstawa wymiaru świadczeń chorobowych i jak obliczyć wynagrodzenie chorobowe?
    Nowe oferty pracy w branży bankowości, finansów, ubezpieczeń i nieruchomości?
    Blisko co trzecia firma (29%) branży bankowości, finansów, ubezpieczeń i nieruchomości chce w ostatnim kwartale 2022 roku zatrudniać nowych pracowników.
    Uregulowanie pracy zdalnej - ile kosztuje?
    Projekt nowelizacji Kodeksu pracy, regulujący m.in. zasady pracy zdalnej, trafił do dalszych prac w komisji. Z dużym prawdopodobieństwem nowe przepisy zaczną więc obowiązywać w ciągu kilku miesięcy. Jak wskazują eksperci W&W Consulting oraz kancelarii CMS - obok szeregu dodatkowych obowiązków wymaganych przepisami ze strony pracodawców, warto zwrócić uwagę również na stronę kosztową nowych przepisów.
    Praca zdalna - ile firmy zapłacą za nowe przepisy?
    Praca zdalna - projekt nowelizacji Kodeksu pracy ureguluje zasady pracy zdalnej. Obok szeregu dodatkowych obowiązków wymaganych przepisami ze strony pracodawców, warto zwrócić uwagę również na stronę kosztową nowych przepisów.
    Jak technologia zmienia rynek pracy?
    Rynek pracy. Mimo że sytuacja epidemiczna jest już mniej poważna, to pracownicy przyzwyczaili się do pracy zdalnej i hybrydowej i nie chcą z niej rezygnować. Działy HR nie przestają też umawiać kandydatów na spotkania zdalne. W niedalekiej przyszłości nowym miejscem pracy, rekrutacji i szkoleń najprawdopodobniej stanie się metawersum.
    Zasada równego traktowania – ubezpieczenia społeczne
    Na czym polega zasada równego traktowania na gruncie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych? Czego dotyczy? Odpowiadamy.
    Nawiązanie stosunku pracy
    Do czego zobowiązuje się pracownik poprzez nawiązanie stosunku pracy? Jakie są cechy stosunku pracy? Kiedy pracownik może skierować przeciwko pracodawcy roszczenie o ustalenie istnienia stosunku pracy? Odpowiadamy.
    Wzrost płac a inflacja
    Przeciętne miesięczne wynagrodzenie w przedsiębiorstwach w sierpniu 2022 r. w porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku było wyższe o 12,7% i wyniosło 6583,03 zł (brutto). W stosunku do lipca zmniejszyło się o 2,9% – podał GUS.
    Polacy ograniczają zakupy?
    Sprzedaż detaliczna w cenach stałych w sierpniu 2022 r. była wyższa niż przed rokiem o 4,2%. W porównaniu z lipcem r. wzrosła o 1% – podał GUS.
    KRUS - nowa stawka odsetek za zwłokę
    KRUS. Informacja o nowej obowiązującej stawce odsetek za zwłokę.
    Rejestracja w urzędzie pracy a pełnienie roli w zarządzie spółki
    Pozostawanie w stosunku pracy, wykonywanie innej pracy zarobkowej lub prowadzenie działalności gospodarczej wykluczają rejestrację w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna. Czy pełnienie funkcji w zarządzie wlicza się w któryś z tych przypadków. Czy zatem nabycie statusu osoby bezrobotnej w tej sytuacji będzie możliwe?
    Kiedy przysługuje zasiłek dla bezrobotnych?
    Zasiłek dla bezrobotnych - ile wynosi w 2022 r. i komu przysługuje? Na jaki okres jest przyznawane prawo do zasiłku? Kiedy może przypadać okres pobierania zasiłku? Czy musi wyłącznie następować po ostatnim zatrudnieniu ubezpieczonego oraz po rozwiązaniu umowy o pracę z przyczyn ekonomicznych, czy też może przypadać w innym termie?
    Czym jest stres w pracy?
    Stres w pracy - czym jest, jakie są jego skutki i objawy? Jak zwalczać stres u pracowników? Jakie są obowiązki pracodawcy w przeciwdziałaniu stresowi w miejscu pracy?
    Ostatnie 14 emerytury już na kontach
    14 emerytura 2022 - ZUS zakończył wypłatę. W dniu 20 września przelana została ostatnia transza dla 1,3 mln osób na łączną kwotę 1,5 mld zł. W całym kraju dodatkowa wypłatę dostało 7,2 mln osób a wydatkowana na ten cel kwota wyniosła ponad 8,7 miliardów zł. Przy czym trzy czwarte uprawnionych otrzymało wypłatę w pełnej wysokości, czyli 1217,98 zł na rękę.
    Umiarkowany optymizm w sprawie wynagrodzeń - Polacy spodziewają się wzrostu dochodów
    Aż połowa Polaków spodziewa się wzrostu dochodów, a 42 proc. szacuje, że ich wysokość pozostanie bez zmian. Oczekiwania są mniej optymistyczne niż na początku roku, ale nadal wysokie, zważywszy na niepewną koniunkturę i coraz częściej zauważane przez ekonomistów spowolnienie gospodarcze.
    Renta rodzinna po zmarłym małżonku a ZFŚS
    Renta rodzinna. Czy za pracownika szkoły, który nabył prawo do renty rodzinnej po zmarłym małżonku, dokonuje się odpisu na ZFŚS?
    Zaległy urlop wypoczynkowy do 30 września
    Zaległy urlop 2022. Pracownicy, którzy dotąd nie wykorzystali urlopu przysługującego im w 2021 roku, muszą zrobić to do końca września. Obowiązek dopilnowania, aby pracownik udał się w tym terminie na zaległy wypoczynek, spoczywa na pracodawcy.