Kategorie

Choroba może wykluczyć wypadek przy pracy

Michał Culepa
Michał Culepa
Michał Culepa Culepa
Michał Culepa Culepa
Zgon przewlekle chorego pracownika, który nie był spowodowany wykonywaniem prac dla niego zabronionych, nie może być uznany za skutek wypadku przy pracy, gdy podstawową przyczyną śmierci okaże się wspomniana choroba. Jednak odpowiedzialny za nakazanie choremu wykonania zabronionej pracy kierownik lub pracodawca może być pociągnięty do odpowiedzialności karnej.(Wyrok Sądu Najwyższego z 18 sierpnia 2009 r., sygn. akt I PK 18/09)

Stan faktyczny

Henryk K. był zatrudniony w spółce P.Z.Z. od lipca 1971 r. (wówczas dzisiejsza spółka P.Z.Z. funkcjonowała jako przedsiębiorstwo państwowe) do 29 marca 2002 r. w wymiarze pełnego etatu na stanowisku robotnika – młynarza zmianowego.

Henryk K. cierpiał na tzw. zespół Marfana, chorobę cechującą się wrodzonymi defektami w budowie tkanki łącznej. Ze względu na tę chorobę w zaświadczeniach lekarskich wpisywano mu przeciwwskazania i zalecenia co do charakteru pracy.

Ostatnie zaświadczenie lekarskie z września 2001 r. wskazywało, że Henryk K. jest zdolny do wykonywania pracy na stanowisku robotnika – młynarza w szkłach korekcyjnych i może dźwigać ciężary do 10 kg. Przeciwwskazana dla niego była praca na wysokości i przy maszynach w ruchu.

28 marca 2002 r. Henryk K. przystąpił do pracy na II zmianie. Około godz. 16.00 nagle zasłabł, skarżąc się na silne bóle w klatce piersiowej.

Po przewiezieniu do szpitala został od razu skierowany na operację, jednak zmarł podczas zabiegu. Stwierdzono, że bezpośrednią przyczyną zgonu było ostre rozwarstwienie aorty, do którego doszło wskutek rozpoznanego wcześniej zespołu Marfana.

Zespół powypadkowy stwierdził, że zdarzenie nie jest wypadkiem przy pracy.

Mimo to przeciwko przełożonemu Henryka K. – kierownikowi działu produkcji Czesławowi C. wszczęto postępowanie karne. W śledztwie wykazano, że kierownik nakazywał Henrykowi K. wykonywanie wzbronionych mu prac wysiłkowych, w szczególności w postaci załadunku produktów zbożowych, przy czym miał świadomość, że wykonywanie tych prac naraża go na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia. Stanowi to przestępstwo z art. 220 Kodeksu karnego. W efekcie Czesław C. został prawomocnie skazany przez sąd.

Jednak 27 i 28 marca Henryk K. nie wykonywał prac zabronionych, również nie wykonywał ich wcześniej – przed 27 marca, korzystał bowiem z urlopu wypoczynkowego.

Sądy orzekły

Po zakończeniu sprawy karnej wdowa po Henryku K. oraz jego syn wytoczyli przeciwko spółce sprawę o sprostowanie protokołu powypadkowego i ustalenie, że zdarzenie z 28 marca 2002 r. było śmiertelnym wypadkiem przy pracy.

Sądy I i II instancji nie dopatrzyły się nieprawidłowości w ustaleniach zespołu powypadkowego i oddaliły kolejno pozew i apelację.

Sąd Najwyższy rozstrzygnął

Reklama

Sprawa trafiła do Sądu Najwyższego, który również oddalił skargę kasacyjną. Uzasadniając orzeczenie, SN wskazał, że wypadek przy pracy jest definiowany zasadniczo jako zdarzenie nagłe, wywołane przyczyną zewnętrzną, które nastąpiło w związku z pracą. Nie udowodniono jednak, że nagłe zachorowanie Henryka K. i w konsekwencji jego zgon wyniknęły z rozpoznanej już wcześniej choroby, nie miały natomiast związku ze świadczoną przez niego w tym dniu pracą. Tego związku nie stwierdził również sąd karny – skazał on tylko Czesława C. za czyn wskazany w art. 220 Kodeksu karnego. Mimo że zarówno sąd karny, jak i sąd pracy wykazały, że zmarły pracownik istotnie wykonywał prace dla niego niedozwolone (np. dźwiganie ciężarów ponad 10 kg), to fakt ten nie spowodował akurat feralnego dnia pęknięcia aorty i w rezultacie śmierci Henryka K.

W sprawie zostały spełnione tylko dwie z trzech przesłanek uznania zdarzenia za wypadek przy pracy. Było to zdarzenie niewątpliwie nagłe i nastąpiło w związku z pracą – podczas wykonywania przez pracownika zwykłych czynności w miejscu i w czasie pracy. Nie została natomiast potwierdzona przesłanka wywołania nagłego zdarzenia przyczyną zewnętrzną.

Przyjmuje się, że w sytuacji gdy stan zdrowia pracownika stanowi przeciwwskazanie do wykonywania powierzonych mu czynności, stwierdzenie wypadku przy pracy wiąże się z koniecznością wystąpienia dodatkowych zdarzeń lub okoliczności nietypowych dla normalnych stosunków pracy – nadzwyczajnych sytuacji, wiążących się z zakłóceniem przebiegu pracy, jak np. nieodpowiednie warunki pracy, nieprawidłowości w sposobie wykonywania pracy, nadmierne przeciążenie pracą, stres itp.

Wnioski

Reklama

Aby zdarzenie mogło być uznane za wypadek przy pracy, muszą zostać wykazane wszystkie przesłanki uznania go za wypadek. Musi to być więc zdarzenie: nagłe, spowodowane przyczyną zewnętrzną i powstałe w związku z pracą (związek z pracą precyzują przepisy – obecnie art. 3 ust. 1 pkt 1–3 ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych – DzU z 2009 r. nr 167, poz. 1322).

Jeżeli pracownik przewlekle choruje, to wówczas wykazanie wypadku przy pracy wymaga udowodnienia, że wypadek został spowodowany nie zdiagnozowaną chorobą, ale nagłą przyczyną zewnętrzną.

WAŻNE!

Wykonywanie przez chorego pracownika zabronionych dla niego prac nie jest wystarczającym powodem do uznania zdarzenia za wypadek przy pracy, zwłaszcza gdy te prace zabronione nie były wykonywane w dniu zdarzenia ani wcześniej.

Natomiast nakazanie wykonywania takiej pracy jest wystarczającym powodem do skazania przełożonych lub pracodawcy za przestępstwo narażenia pracownika na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Jest ono zagrożone karą pozbawienia wolności do lat 3. Co więcej, przestępstwo to można popełnić także nieumyślnie – wówczas jego sprawca podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Strategia Demograficzna 2040 - zmiany w Kodeksie pracy

    Strategia Demograficzna 2040 przewiduje duże zmiany w Kodeksie pracy. Rodzice będą chronieni przed zwolnieniem i zapewnia się im elastyczną pracę.

    Urlop rodzicielski - rewolucyjne zmiany w 2022 r.

    Urlop rodzicielski - do 2 sierpnia 2022 r. wejdą w życie rewolucyjne zmiany w urlopach rodzicielskich dla ojców. Co się zmieni?

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - PIP

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - co na to PIP? Czy to zgodne z Kodeksem pracy?

    Sygnalista - nowe przepisy od grudnia 2021 r.

    Sygnalista - nowe przepisy implementujące dyrektywę unijną mają wejść w życie w grudniu 2021 r. Kto to sygnalista? Jaki będzie system zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy?

    Pracownicy fizyczni w czasie pandemii [RAPORT]

    Pracownicy fizyczni - jak wpłynęła na nich pandemia COVID-19? Zapoznaj się z wynikami raportu "Kariera okiem fachowca".

    Ilu Polaków pracuje po 60. roku życia?

    Praca po 60. roku życia - ilu Polaków nadal pracuje po ukończeniu 60 lat?

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. netto

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny orzekł, że obniżenie renty inwalidzkiej byłym funkcjonariuszom służb bezpieczeństwa PRL jest zgodne z konstytucją.

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto to propozycja rządu. Minimalna stawka godzinowa wyniesie 19,50 zł brutto.

    Waloryzacja środków na kontach i subkontach ZUS 2021

    Waloryzacja środków zgromadzonych na kontach i subkontach w ZUS odbywa się corocznie w czerwcu. W 2021 r. wyniosła 5,41%. O ile zwiększył się stan kont przyszłych emerytów?

    System kadrowo-płacowy - od czego zależy cena?

    System kadrowo-płacowy a cena - od czego zależy, ile kosztuje?

    Konkurs "HR OF CHANGE" – 18 czerwca poznamy zwycięzców!

    Konkurs "HR OF CHANGE" - już 18 czerwca ogłoszeni zostaną zwycięzcy! Kto otrzyma nagrodę w kategoriach: szkolenia i rozwój, zarządzanie zmianą, HR Business Partnering?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać pracownika zatrudnionego na część etatu za pracę w godzinach ponadwymiarowych?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jak obliczyć?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jakie są zasady jego przyznawania? Jak obliczyć wysokość dodatku wyrównawczego?

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc pracownikowi (uczestnikowi PPK) w przeniesieniu oszczędności między rachunkami PPK. Ustawa o PPK określa dwie takie sytuacje.

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie - jak brexit wpłynął na zatrudnienie pracownika z Wielkiej Brytanii w Polsce? Co z dokumentami? Jakich formalności trzeba dokonać?

    Nadanie statusu płatnika składek - wyrok TK (K 15/16)

    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 15/16 - czy TK uznał wniosek o nadanie statusu płatnika składek pracodawcy, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią?

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna - jak wprowadzić? Jak ewidencjonować i kontrolować czas pracy zdalnej w systemie zadaniowym?

    Dlaczego pracodawcy płacą Ukraińcom więcej niż Polakom?

    Pracodawcy chcą płacić Ukraińcom więcej niż Polakom? Dlaczego?

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online na praca.gov.pl

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online. Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii przygotowuje projekt ustawy o zawieraniu i rozliczaniu umów w sposób elektroniczny przez niektórych pracodawców. Ustawa ta ma pozwolić mikroprzedsiębiorcom, rolnikom, a także osobom fizycznym, zatrudniającym pracowników, czy zleceniobiorców, na zawieranie umów o pracę i umów zlecenia według gotowych szablonów na portalu praca.gov.pl. Ten nowy sposób zawierania ww. umów ma być dodatkową opcją dla wspomnianych pracodawców i zleceniodawców. Zawsze będzie można zatrudnić pracownika czy zleceniobiorcę w tradycyjny sposób. Projekt ten ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów w III kwartale 2021 r.

    Wypadki przy pracy - I kwartał 2021 [GUS]

    Wypadki przy pracy - GUS podał dane za I kwartał 2021 r. Czy liczba wypadków spadła w porównaniu do roku 2020?

    HR-owca portret własny 2021 [RAPORT]

    HR-owca portret własny 2021 - raport przedstawia jak HRowcy radzili sobie w pandemii, jakie mają zadania, wyzwania i motywacje. Jak oceniają swoją pracę?

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r.

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r. - ile wynosi Mindestlohn? Ile wynosi netto?

    Urlop rodzinny na opiekę nad rodzicami lub wnukami

    Urlop rodzinny - 12 miesięczny urlop na opiekę nad chorymi rodzicami bądź wnukami dla babci lub dziadka to nowa propozycja urlopu. Czy będzie wprowadzony do Kodeksu pracy?

    Składka zdrowotna - Nowy Ład

    Składka zdrowotna a Nowy Ład - jaka zmiana w naliczaniu składki na ubezpieczenie zdrowotne została przewidziana od 2022 r.?