Kategorie

Badania i pomiar czynników szkodliwych w środowisku pracy – nowe obowiązki pracodawców

Iwona Jackowska
Pracodawca musi niezwłocznie poinformować pracowników narażonych na działanie szkodliwych czynników o wynikach ich pomiaru. Jest to obowiązek pracodawcy wymagany od 3 marca 2011 r. wraz z wejściem w życie nowego rozporządzania określającego zasady oraz częstotliwość badania i pomiarów czynników szkodliwych w środowisku pracy. Ich katalog określono bardziej szczegółowo niż dotychczas.

Badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy należą do obowiązków pracodawcy. Musi je przeprowadzać na swój koszt, a wyniki przechowywać i udostępniać pracownikom. Przepisy obowiązujące do 2 marca 2011 r. wymagały, aby pracodawca niezwłocznie informował wszystkich zatrudnionych o tych wynikach i umieszczał je na odpowiednim stanowisku pracy. Od 3 marca 2011 r. obowiązek niezwłocznego powiadomienia o aktualnych wynikach badań i pomiarów ma on tylko wobec pracowników narażonych na oddziaływanie czynników szkodliwych. Nowe przepisy zobowiązują go też do szczegółowego przedstawienia tym osobom aktualnych wyników oraz wyjaśnienia ich znaczenia.

Zmiany wprowadza wchodzące w życie 3 marca 2011 r. nowe rozporządzenie ministra zdrowia, określające:

  • tryb, metody, rodzaj i częstotliwość wykonywania badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy,
  • przypadki, w których jest konieczne prowadzenie pomiarów ciągłych,
  • wymagania, jakie powinny spełniać laboratoria wykonujące badania i pomiary,
  • sposób rejestrowania i przechowywania wyników badań i pomiarów,
  • wzory dokumentów oraz sposób udostępniania wyników badań i pomiarów pracownikom.

Typowanie czynników szkodliwych

W porównaniu do starego rozporządzenia tracącego moc nowe regulacje szczegółowiej wskazują, co pracodawca powinien uwzględnić, aby wytypować występujące u niego czynniki szkodliwe. Do tej pory przepisy stwierdzały ogólnie, że w tym celu musi on dokonać rozeznania procesów technologicznych oraz organizacji i sposobu wykonywania pracy. Nowe natomiast wymagają od pracodawcy wskazania takich czynników po przeprowadzeniu rozpoznania źródeł ich emisji oraz warunków wykonywania pracy, które mają wpływ na poziom stężeń lub natężeń tych czynników lub na poziom narażenia na oddziaływanie tych czynników. Szczególnie należy uwzględnić:

  • rodzaj tych czynników oraz ich właściwości,
  • procesy technologiczne i ich parametry,
  • wyposażenie techniczne, w tym maszyny, urządzenia, instalacje i narzędzia, które mogą być źródłem emisji czynników szkodliwych, z uwzględnieniem wyników pomiarów tej emisji dostarczanych przez producentów,
  • środki ochrony zbiorowej i dane dotyczących ich użytkowania,
  • rzeczywisty czas narażenia na oddziaływanie czynników szkodliwych dla zdrowia, z uwzględnieniem obowiązującego u pracodawcy systemu i rozkładu czasu pracy.

Analizie podlega także – jak do tej pory – organizacja pracy i sposoby jej wykonywania. Działania dotyczące rozpoznania i typowania szkodliwych czynników oraz ich badania, mierzenia i pobierania próbek muszą być ponadto konsultowane z pracownikami lub ich przedstawicielami (w trybie przyjętym w zakładzie pracy).


Czynniki do badania

Rozporządzenie szczegółowo określa częstotliwość wykonywania badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Dokonano w nim podziału bardziej zróżnicowanego niż dotychczas. Nowe regulacje dzielą je już nie tylko na czynniki o działaniu rakotwórczym lub mutagennym oraz chemiczne i inne niewymienione w rozporządzeniu. Zawierają dokładny harmonogram badania i mierzenia stężeń wspomnianych czynników rakotwórczych, mutagennych czy chemicznych, a ponadto pyłów (także zawierających azbest), promieniowania optycznego nielaserowego, promieniowania laserowego, pól lub promieniowania elektromagnetycznego, a także mikroklimatu zimnego lub gorącego oraz czynników fizycznych w postaci hałasu, hałasu ultradźwiękowego i drgań mechanicznych.

Obowiązkowa ewidencja

Wyniki badań i pomiarów muszą być od razu wpisywane do karty badań i pomiarów i przechowywane w zakładzie pracy przez trzy lata. Tego nowe regulacje nie zmieniły. Nadal także pracodawca ma obowiązek prowadzenia na bieżąco rejestru czynników szkodliwych dla zdrowia występujących na stanowiskach pracy. Rejestr oraz wspomniane karty muszą być przechowywane przez pracodawcę przez 40 lat, licząc od daty ostatniego wpisu. W przypadku likwidacji zakładu pracy, pracodawca ma obowiązek niezwłocznie przekazać tę dokumentację państwowemu inspektorowi sanitarnemu. Wówczas ten podmiot jest zobowiązany ją przechowywać do końca upływu okresu 40-letniego.

Laboratoria wykonujące badania

Badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy wykonują laboratoria, które uzyskały akredytację w tym zakresie na podstawie ustawy z 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 138, poz. 935).

Zgodnie z nowymi przepisami, jeżeli wśród nich nie ma placówek akredytowanych do analizy określonego czynnika, wtedy wykonują ją:

● laboratoria szkół wyższych, instytutów naukowych Polskiej Akademii Nauk lub instytutów badawczych, które prowadzą badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy i mają wdrożony system zapewnienia jakości lub

● laboratoria Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Wojskowej Inspekcji Sanitarnej i Państwowej Inspekcji Sanitarnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji – jeżeli mają wdrożony system zapewnienia jakości, lub

● laboratoria prowadzone przez jednostki organizacyjne lub osoby fizyczne, które uzyskały certyfikat kompetencji w zakresie wykonywania badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy na podstawie wspomnianej ustawy o systemie oceny zgodności, dysponujące aparaturą do badań i pomiarów tych czynników, która podlega udokumentowanemu nadzorowi metrologicznemu obejmującemu okresowe wzorcowania lub sprawdzania i konserwację.

Podstawa prawna

  • Art. 227 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy – t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94; ost. zm. Dz.U. z 2010 r. nr 254, poz. 1700.
  • Rozporządzenie ministra zdrowia z 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy – Dz.U. nr 33, poz. 166.
Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(1)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
  • Marzena
    2021-06-22 08:40:59
    Witam, czy jest obowiązek szkolić pracowników z pomiarów czynników szkodliwych potwierdzając podpisem ? Czy wystarczy tylko zapoznać i udostępnić pracownikom? Pozdrawiam
    0
QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail

Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

Ile wynosi najniższa krajowa?

Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

Urząd pracy pomoże zmienić pracę

Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

Urlop wypoczynkowy - kalkulator

Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

Emerytura brutto netto - kalkulator

Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

Ochrona przedemerytalna - ile lat?

Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?