Kategorie

Napoje i posiłki profilaktyczne dla pracowników

Donata Hermann-Marciniak
Specjalistka z zakresu Prawa Pracy. Absolwentka Studiów Podyplomowych Kadry i Płace na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego.
Napoje i posiłki profilaktyczne dla pracowników
Napoje i posiłki profilaktyczne dla pracowników
ShutterStock
Napoje i posiłki profilaktyczne przysługują pracownikom, którzy zatrudnieni są w warunkach uciążliwych, na stanowiskach których wykonywanie wiąże się z dużym wydatkiem energetycznym oraz koniecznością wykonywania pracy w niskich lub wysokich temperaturach. Regulacje dotyczące wydawania posiłków i napojów profilaktycznych powinny być zamieszczone w regulaminie pracy.

Jednym z podstawowych obowiązków pracodawcy jest zapewnienie pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy poprzez podjęcie wielu działań wskazanych m.in. w przepisach Kodeksu pracy.

Warunki szczególnie uciążliwe

Na mocy art. 232 Kodeksu pracy, pracownikom przysługują napoje i posiłki profilaktyczne. Jednak nie każdy pracodawca jest zobowiązany do ich zapewnienia. Tylko osobom pracującym w warunkach szczególnie uciążliwych przysługują nieodpłatne napoje i posiłki profilaktyczne. Szczegółowe uregulowania w tym zakresie znajdują się w Rozporządzeniu Rady Ministrów z 28 maja 1996 r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów. Obowiązek zapewnienia pracownikowi posiłków profilaktycznych jest uzależniony od wysiłku fizycznego powodującego konkretny wydatek energetyczny u kobiet i mężczyzn, natomiast zapewnienie napojów profilaktycznych uzależnione jest od wysokości temperatur w miejscu pracy.

Redakcja poleca: Monitor prawa pracy i ubezpieczeń

Wyszczególnienie stanowisk pracy w zakładzie pracy, których wykonywanie obliguje pracodawcę do zapewnienia posiłków i napojów profilaktycznych powinno odbyć się w porozumieniu z zakładowymi organizacjami związkowymi lub przedstawicielami pracowników, jeśli u pracodawcy nie działają organizacje związkowe. Kwestie związane z wydawaniem posiłków i napojów profilaktycznych powinny zostać uregulowane w regulaminie pracy.

Posiłki i napoje profilaktyczne przysługują jako świadczenia pieniężne przysługujące na podstawie przepisów BHP, w związku z czym są to świadczenia zwolnione od opodatkowania i oskładkowania. Jeśli regulamin lub inny dokument o podobnym charakterze nie reguluje kwestii związanych z wydawaniem posiłków i napojów profilaktycznych, to zasadność ich wydawania może zostać zakwestionowana przez organ podatkowy i korzystanie przez pracowników z posiłków lub napojów profilaktycznych może być potraktowane jako otrzymywanie przez nich wynagrodzenia w naturze, co w następstwie może powodować konieczność opodatkowania i oskładkowania kosztów ponoszonych przez pracodawcę.

Posiłki profilaktyczne

Pracodawca jest zobowiązany wydawać posiłki profilaktyczne pracownikom, którzy:

- wykonują prace związane z wysiłkiem fizycznym, powodujące w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny organizmu powyżej 2000 kcal u mężczyzn i powyżej 1100 kcal u kobiet,

- wykonują prace związane z wysiłkiem fizycznym w pomieszczeniach zamkniętych, powodujące w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny organizmu powyżej 1500 kcal u mężczyzn i powyżej 1000 kcal u kobiet, jeśli temperatura w miejscu pracy utrzymuje się stale na wysokości poniżej 10stopni Celsjusza lub wskaźnik obciążenia termicznego wynosi powyżej 25 stopni Celsjusza lub są wykonywane na otwartej przestrzeni w okresie zimowym,

- wykonują prace pod ziemią,

- są zatrudnieni przy usuwaniu skutków klęsk żywiołowych i innych zdarzeń losowych.

Za okres zimowy uważa się okres od 1 listopada do 31 marca następnego roku kalendarzowego. Rozpoczęcie okresu zimowego nie jest okolicznością samą w sobie uzasadniającą wydawanie posiłków profilaktycznych, musi nastąpić odpowiednie wydatkowanie energii przy pracach wykonywanych na otwartej przestrzeni.

Ocena wydatku energetycznego

Przepisy nie określają kto i w jaki sposób powinien dokonać pomiarów wydatku energetycznego w związku z czym uznaje się, że pracodawca może sam dokonać takiej oceny. Wykonanie takich badań może zostać zlecone np. stacji sanitarno-epidemiologicznej. Jedną z metod oceny wydatku energetycznego jest metoda wg G. Lehmanna, która pozwala na wykonanie pomiarów na podstawie analizy pozycji ciała lub analizy czasu pracy.

Zapewnienie posiłków profilaktycznych

Pracodawca powinien zapewnić pracownikom pracującym w uciążliwych warunkach jeden posiłek, który powinien zawierać ok.50-55 % węglowodanów, 30-35 % tłuszczy, 15 % białek oraz posiadać wartość kaloryczną ok. 1000 kcal.

Jeśli pracodawca nie ma możliwości wydawania pracownikom posiłków ze względów organizacyjnych, powinien zapewnić im możliwość korzystania z punktów gastronomicznych lub umożliwić im samodzielne przyrządzanie posiłków z dostarczonych produktów.

Przygotowanie oraz spożywanie posiłków powinno odbywać się z zachowaniem zasad higieniczno-sanitarnych.

Napoje profilaktyczne

Konieczność zapewnienia napojów profilaktycznych ma miejsce wtedy gdy pracownik:

- zatrudniony jest w warunkach gorącego mikroklimatu, charakteryzującego się wartością wskaźnika obciążenia termicznego (WBGT) powyżej 25 stopni Celsjusza,

- zatrudniony jest w warunkach zimnego mikroklimatu, charakteryzującego się wartością wskaźnika siły chłodzącej powietrza (WCI) powyżej 1000,

- zatrudniony jest przy pracach na otwartej przestrzeni, w temperaturze poniżej 10 stopni Celsjusza lub w temperaturze powyżej 25 stopni Celsjusza,

- wykonuje prace na stanowiskach pracy, na których temperatura spowodowana warunkami atmosferycznymi przekracza 28 stopni Celsjusza,

- zatrudniony jest przy pracach związanych z wysiłkiem fizycznym powodującym w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny organizmu powyżej 1500 kcal u mężczyzn i powyżej 1000 kcal u kobiet.

Napoje profilaktyczne powinny być zapewniane w ilości zaspokajającej potrzeby pracowników, powinny być to napoje gorące lub zimne w zależności od warunków atmosferycznych, a w przypadku wykonywania prac w warunkach gorącego mikroklimatu napoje te powinny być dodatkowo wzbogacone w sole mineralne i witaminy.

Posiłki i napoje profilaktyczne zostają udostępnione pracownikom w dniach wykonywania prac uzasadniających ich wydawanie. Posiłki powinny być wydawane w trakcie regulaminowych przerw, po ok. 3-4 godzinach pracy, natomiast napoje powinny być wydawane w ciągu całej zmiany roboczej.

Nie jest dopuszczalne zastąpienie posiłków i napojów profilaktycznych ekwiwalentem pieniężnym.

Należy podkreślić, że niezależnie od obowiązku wydawania pracownikom posiłków i napojów profilaktycznych, pracodawcy są zobowiązani do zapewnienia pracownikom dostępu do wody zdatnej do picia przez cały rok kalendarzowy, bez względu na warunki atmosferyczne.

Dołącz do nas na Facebooku!

Podstawa prawna:

- Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U.2014.1502 j.t.)

- Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650)

- Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów (Dz.U.1996.60.279)

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Kontrola BHP za pomocą drona

    Kontrola BHP będzie odbywała się za pomocą drona. Dnia 22 września odbył się pierwszy test drona kontrolującego bezpieczeństwo na budowie.

    Niedziela handlowa - październik 2021

    Niedziela handlowa - październik 2021 ma aż 5 niedziel. Czy 3 października, 10 października, 17 października, 24 października, 31 października to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?

    Lata pracy a urlop

    Lata pracy a urlop - staż pracy ma znaczenie. Ile dni urlopu przysługuje w pierwszej pracy, a jaki jest wymiar urlopu po pierwszym roku pracy i w późniejszych latach? Sprawdź.

    Czy kwarantanna przerywa urlop?

    Czy kwarantanna przerywa urlop wypoczynkowy? Co na to Kodeks pracy? Czy można pracować na kwarantannie?

    Wypłata wynagrodzenia za pracę po ustaniu zatrudnienia

    Wypłata wynagrodzenia za pracę po ustaniu zatrudnienia to obwiązek pracodawcy. Kiedy wypłaca się ekwiwalent za urlop, odprawę i odszkodowanie? Co w przypadku śmierci pracownika lub pracodawcy?

    Dofinansowanie pensji z tarczy - zmiany w rozliczaniu

    Dofinansowanie pensji pracowników z tarczy antykryzysowej trzeba rozliczyć. Co się zmieni? Pracodawca zwróci środki pobrane na jednego pracownika, a nie wszystkie dopłaty.

    Potrącenie zaległości ZUS z emerytury od 2022 r.

    Potrącenie zaległości składkowych z emerytury i renty będzie możliwe od 2022 r. ZUS odliczy składkę zdrowotną, podatek i należności składkowe nieopłacone w terminie. Do jakiej wysokości? Co z zasiłkami?

    Niemcy: niezaszczepieni bez rekompensaty za czas kwarantanny

    Niezaszczepieni nie otrzymają rekompensaty za czas kwarantanny. Nowe przepisy w Niemczech zaczną obowiązywać od 1 listopada 2021 r.

    Praca zdalna a work-life balance

    Praca zdalna a work-life balance - za dużo work i za mało life? Z badania "Candidate Pulse" wynika, ze praca zdalna zachwiała balansem między życiem prywatnym i zawodowym. Pracownicy odczuwają również więcej presji ze strony pracodawców.

    Pracodawca sprawdzi certyfikat covid [VIDEO]

    Pracodawca sprawdzi certyfikat covid? Najpewniej tak, ale na zasadzie dobrowolności. Co to oznacza? Na to i inne pytania odpowiada Stanisław Szwed, wiceminister pracy, polityki społecznej i rodziny.

    Obniżenie wieku emerytalnego jako fatalna decyzja [VIDEO]

    Obniżenie wieku emerytalnego było fatalną decyzją. Ekonomiści negatywnie oceniają niższy i zróżnicowany dla kobiet i mężczyzn wiek emerytalny w Polsce.

    Co pandemia uświadomiła menadżerom? [VIDEO]

    Pandemia a zarządzanie - co kryzys wywołany pandemią uświadomił menadżerom? Okazało się, że kapitał ludzki jest niezwykle ważny. Duże znaczenie ma także zdolność do szybkich zmian.

    Kodeks pracy art. 30

    Kodeks pracy w art. 30 wylicza sposoby rozwiązania umowy o pracę: porozumienie stron, wypowiedzenie, dyscyplinarka i upływ czasu.

    Kontroferta dla pracownika - co to jest?

    Kontroferta dla pracownika - co to jest i w jakim celu się ją stosuje? Czy warto przyjąć kontrofertę?

    Jesienna rekrutacja w logistyce - jak zachęcić do pracy w firmie?

    Startuje jesienna rekrutacja w logistyce. Jakich pracowników brakuje? Jak zachęcić do pracy w danej firmie? Co przyciąga pracowników?

    Kontrole PIP na małych budowach 2021 - wyniki

    Kontrole PIP na małych budowach zostały wzmożone w 2021 r. Z danych statystycznych wynika, że to właśnie na małych budowach jest najwięcej wypadków przy pracy. Jakie są wyniki kontroli PIP?

    Praca sezonowa - prawa cudzoziemców przez cały rok

    Praca sezonowa - prawa cudzoziemców nie są sezonowe. Przypomina o tym PIP w kampanii "Prawa przez cały rok". Jak zatrudnić cudzoziemca na podstawie zezwolenia na pracę sezonową? Czym jest umowa o pomocy przy zbiorach?

    Europejskie Porozumienie dotyczące aktywnego starzenia się

    Europejskie Porozumienie podpisane w 2017 r. dotyczy aktywnego starzenia się i podejścia międzypokoleniowego w pracy. Realizując je, w Polsce powstało "Porozumienie strony pracowników oraz strony pracodawców RDS na rzecz aktywnego starzenia". Wypracowano w nim szereg rozwiązań na rzecz aktywnego starzenia się.

    Kiedy zmiana czasu na zimowy w 2021?

    Kiedy jest zmiana czasu na zimowy w 2021 r.? Czy ostatni raz przestawiamy zegarki jesienią? Jak zmiana czasu wpływa na czas pracy w nocy?

    Wypłata wynagrodzenia za pracę w sobotę, niedzielę

    Wypłata wynagrodzenia za pracę to podstawowy obowiązek pracodawcy. Co w przypadku, gdy dzień wypłaty wynagrodzenia wypada w sobotę lub niedzielę?

    Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na 4 falę covid?

    4 fala covid przewidywana jest na jesień 2021 r. Statystyki wskazują na tendencję wzrostową zakażeń. Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na ten trudny czas?

    Weryfikacja szczepień pracowników - projekt

    Weryfikacja szczepień pracowników - trwają prace nad projektem nowych przepisów. Czy pracodawcy będą mogli sprawdzić fakt zaszczepienia się przeciw COVID-19 przez pracowników?

    Umowa o dzieło - ZUS, zgłoszenie

    Umowa o dzieło - zgłoszenie do ZUS jest obowiązkowe od 2021 r. Jaki jest termin na zgłoszenie? Kto musi zgłosić umowę do ZUS?

    Zmiany w ubezpieczeniach społecznych od 18 września 2021 r.

    Najnowsze zmiany w ubezpieczeniach społecznych weszły w życie 18 września 2021 r. Sprawdź, co się zmieni.

    Wypalenie zawodowe podstawą zwolnienia lekarskiego od 2022 r.

    Wypalenie zawodowe od 2022 r. będzie podstawą do otrzymania zwolnienia lekarskiego (l4). Czym jest wypalenie? Jakie są objawy? Jak przeciwdziałać?