Jak zwiększyć zatrudnienie osób z niepełnosprawnościami w Polsce?

Debata o aktywności zawodowej osób z niepełnosprawnościami

Rada ds. Społecznych przy Prezydencie RP debatowała w poniedziałek o aktywności zawodowej osób z niepełnosprawnościami. W jej skład wchodzi kilkunastu ekspertów, w tym m.in. prezes ZUS prof. Gertruda Uścińska, zastępca szefa KPRP Piotr Ćwik, doradca prezydenta ds. osób z niepełnosprawnościami Paulina Malinowska-Kowalczyk i prof. Barbara Kromolicka specjalizująca się w dziedzinie nauk pedagogicznych. W tym posiedzeniu dodatkowo udział brali m.in. prezes PFRON Krzysztof Michałkiewicz oraz prezes Fundacji Aktywizacja Przemysław Żydok.

"W Polsce mniej więcej ok. 30 proc. osób z niepełnosprawnościami jest zatrudnionych. Średnia unijna wynosi 50 proc., więc jest to duża różnica" – ocenił w rozmowie z PAP przewodniczący rady dr hab. Marek Rymsza. Dodał, że taka sytuacja utrzymuje się od dłuższego czasu, z niewielką tendencją wzrostową. Przypomniał, że w rządowej „Strategii na rzecz osób z niepełnosprawnościami” określono cel, by do 2030 r. dojść do poziomu 40 proc.

Jak zwiększyć zatrudnienie osób z niepełnosprawnościami?

W czasie poniedziałkowego posiedzenia rady dyskutowano, co można zrobić, by zwiększyć poziom zatrudnienia wśród osób z niepełnosprawnością.

"Zwróciliśmy między innymi uwagę, że bardzo dużo zależy nie tylko od rozwiązań prawnych, ale także od promujących zatrudnienie działań edukacyjnych. Potrzebna jest zmiana poglądów, nastawienia i pracodawców, i osób z niepełnosprawnościami - jako pracowników i potencjalnych pracowników, i wreszcie opinii publicznej w zakresie postrzegania tego, co może i nie może osoba z niepełnosprawnością" - powiedział Marek Rymsza.

Ekspert stwierdził, że do tej pory dużo zrobiono w Polsce w kierunku ułatwienia studiowania osobom z niepełnosprawnościami. "To się wydarzyło. Są biura na uczelniach, które ułatwiają poruszanie się tych osób w ramach ścieżek kształcenia. Zbyt mała jest jednak aktywność służb publicznych, by wesprzeć podejmowanie przez absolwentów z niepełnosprawnościami pracy, najlepiej w obszarze, w którym się kształcili" – zwrócił uwagę. Zaznaczył, że absolwenci mają wysokie kompetencje i rozbudzone aspiracje, inwestycje w ścieżkę ich rozwoju zawodowego na pewno się zwrócą.

Ważna zmiana mentalności

Przewodniczący rady pytany, czy czynnikiem spowalniającym zatrudnianie większej liczby osób z niepełnosprawnością jest mentalność, powiedział: "Chodzi o to, że nasze poglądy trochę nie nadążają za zmianami w funkcjonowaniu rynku pracy. Kiedyś rynek pracy był bardziej sztywny, a orzeczenie o niepełnosprawności w istotny sposób zawężało pole możliwej aktywności zawodowej. Teraz dużo więcej zależy od sposobu zorganizowania pracy, którą w dużo większym stopniu można dostosowywać do możliwości i ograniczeń pracowników. Istnieje też instytucja zatrudniania wspomaganego" – przypomniał.

Ekspert odniósł się też do świadczeń socjalnych. "Na świadczenia socjalne adresowane do osób z niepełnosprawnościami warto patrzeć jak na wsparcie wyrównujące szanse, a nie alternatywę dla aktywności zawodowej" – zwrócił uwagę.

Teraz rada będzie pracować nad rekomendacjami, które będą przedstawione prezydentowi.(PAP)

autor: Szymon Zdziebłowski

szz/ ann/