| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Ubezpieczenia > Zasady podlegania > Jak przebiega kontrola ZUS w zakresie pozornego zawarcia umowy o pracę

Jak przebiega kontrola ZUS w zakresie pozornego zawarcia umowy o pracę

Dziś otrzymałem z ZUS zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli. Wskazano w nim, że kontrola ma dotyczyć prawidłowości zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych tylko jednej pracownicy, mimo że w firmie zatrudniam kilkanaście osób. Osoba ta przepracowała u nas tylko dwa tygodnie, a następnie poszła na zwolnienie lekarskie (posiadała okres wyczekiwania z tytułu poprzedniego zatrudnienia) – okazało się, że jest w trzecim miesiącu ciąży. Pracownica jest na zwolnieniu już od półtora miesiąca i przypuszczam, że nie wróci do pracy przed porodem. W trakcie rozmowy telefonicznej inspektor kontroli ZUS polecił przygotować akta osobowe tej pracownicy, listy płac oraz listy obecności. Dlaczego ZUS żąda akt tylko tej jednej pracownicy? Czego mogę się spodziewać w trakcie kontroli?

Od momentu dostarczenia zawiadomienia o planowanej kontroli do momentu wszczęcia postępowania minie nie mniej niż 7 i nie więcej niż 30 dni. Inspektor kontroli ZUS przedstawi upoważnienie do przeprowadzenia kontroli, ze szczegółowym opisem jej zakresu i wpisze się do książki kontroli. Szczegółowej analizie zostaną poddane akta osobowe pracownicy przebywającej na zwolnieniu, dokumentacja płacowa i rozliczenia z ZUS dotyczące tej ubezpieczonej. ZUS może również wezwać świadków do złożenia zeznań. Szczegóły w uzasadnieniu.

Kontrola ZUS, zgodnie z zakresem wskazanym w ustawie systemowej, obejmuje:

  • prawidłowość zgłaszania do ubezpieczeń społecznych;
  • prawidłowość obliczania, potrącania i opłacania składek i wpłat, do których poboru jest zobowiązany ZUS;
  • ustalanie prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych, ich wysokości, prawidłowości wypłat oraz rozliczeń z tego tytułu;
  • prawidłowość i terminowość opracowywania wniosków emerytalnych i rentowych;
  • prawidłowość wystawianych zaświadczeń oraz zgłaszania danych do celów ubezpieczeń społecznych;
  • dokonywanie oględzin składników majątku płatnika zalegającego z należnościami na rzecz ZUS (do celów postępowania egzekucyjnego).

Z planowanym zakresem kontroli zapoznał się Pan już w dniu zawiadomienia o planowanym postępowaniu – powinien on zostać wyszczególniony w zawiadomieniu o zamiarze wszczęcia kontroli. Zakres kontroli musi być również wskazany w upoważnieniu, które zostanie Panu przedstawione w dniu wszczęcia postępowania.

Kontrole są roboczo podzielone przez ZUS na trzy rodzaje – w zależności od tego, z jakiej przyczyny zostało wszczęte postępowanie oraz jaki zakres dokumentacji i rozliczeń będzie w związku z tym badany przez inspektora kontroli. Wyróżniamy:

  • kontrole okresowe – stosunkowo najczęstszy tryb prowadzenia postępowania. Są to rutynowe kontrole, okresowo przeprowadzane u wszystkich płatników składek. W trakcie kontroli okresowej inspektor zweryfikuje w zasadzie wszystkie aspekty rozliczeń płatnika z ZUS, zarówno dotyczące składek, jak i ustalania wysokości świadczeń oraz dokumentowania prawa do świadczeń emerytalno-rentowych;
  • kontrole doraźne – najczęściej wszczynane na podstawie skargi osoby ubezpieczonej, stwierdzenia przez ZUS rażących nieprawidłowości (np. w wyniku analizy konta płatnika) lub uzasadnionego podejrzenia o działania niezgodne z prawem lub mające na celu obejście prawa. Są to kontrole o stosunkowo wąskim zakresie – dotyczą najczęściej dokładnego wyjaśnienia tej okoliczności, która stała się przyczyną kontroli. W celu wyjaśnienia wszelkich wątpliwości inspektor kontroli zbada sprawę wyjątkowo wnikliwie, zgromadzi wszelkie dowody z nią związane, przeanalizuje dokumentację, przesłucha płatnika, a jeżeli zajdzie taka konieczność – przeprowadzi również dowód z zeznań świadków;
  • kontrole problemowe – w ich trakcie zostanie zbadany wybrany aspekt rozliczeń płatnika, co do którego prawidłowości ZUS powziął wątpliwość. Może to być np. zbadanie wszystkich zawieranych umów zlecenia, prawidłowość rozliczania składek na konkretny fundusz, prawidłowość ustalania podstawy wymiaru świadczeń itp. Kontrola problemowa jest wszczynana z reguły w sytuacji, gdy ZUS stwierdza powtarzające się błędy w danym obszarze lub gdy dotrze do informacji, że płatnik stosuje w danym obszarze praktyki bezprawne lub mające na celu obejście prawa – a mają one wpływ na wysokość odprowadzanych składek czy ustalanych zasiłków i innych świadczeń.

Z przedstawionych przez Pana okoliczności wynika, że ZUS podjął wątpliwość co do faktu, czy stosunek pracy z osobą, której dotyczy kontrola, faktycznie został nawiązany, czy praca rzeczywiście była świadczona i czy umowa o pracę została zawarta pozornie w celu wyłudzenia świadczeń z tytułu choroby i macierzyństwa. Ubezpieczona w niedługim czasie od momentu zatrudnienia wystąpiła o zasiłek z ubezpieczenia chorobowego (zapewne po okresie otrzymywania wynagrodzenia chorobowego, wypłacanego przez pracodawcę). ZUS bardzo szybko uzyskał tę wiadomość, ponieważ Pana firma, jako płatnik zgłaszający do ubezpieczenia chorobowego nie więcej niż 20 osób (na 30 listopada poprzedniego roku), nie wypłaca świadczeń – zasiłki wypłaca ZUS, na podstawie danych przekazanych przez płatnika w zaświadczeniu ZUS Z-3.

ZUS zapowiedział wszczęcie kontroli doraźnej w Pana firmie. W toku kontroli ZUS sprawdzi, czy umowa o pracę nie została zawarta pozornie i czy stosunek pracy faktycznie istniał między stronami.

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Jacek Trusiński

Radca prawny

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »