| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Ubezpieczenia > Zasady podlegania > Jak przebiega kontrola ZUS w zakresie pozornego zawarcia umowy o pracę

Jak przebiega kontrola ZUS w zakresie pozornego zawarcia umowy o pracę

Dziś otrzymałem z ZUS zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli. Wskazano w nim, że kontrola ma dotyczyć prawidłowości zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych tylko jednej pracownicy, mimo że w firmie zatrudniam kilkanaście osób. Osoba ta przepracowała u nas tylko dwa tygodnie, a następnie poszła na zwolnienie lekarskie (posiadała okres wyczekiwania z tytułu poprzedniego zatrudnienia) – okazało się, że jest w trzecim miesiącu ciąży. Pracownica jest na zwolnieniu już od półtora miesiąca i przypuszczam, że nie wróci do pracy przed porodem. W trakcie rozmowy telefonicznej inspektor kontroli ZUS polecił przygotować akta osobowe tej pracownicy, listy płac oraz listy obecności. Dlaczego ZUS żąda akt tylko tej jednej pracownicy? Czego mogę się spodziewać w trakcie kontroli?

WAŻNE!

ZUS nie może zakwestionować istnienia stosunku pracy wyłącznie na podstawie błędów lub braków w dokumentacji – najważniejsze jest ustalenie, czy praca była faktycznie wykonywana na rzecz pracodawcy, pod jego kierownictwem i za wynagrodzeniem.

W trakcie zapowiedzianej kontroli doraźnej może Pan oczekiwać:

  • drobiazgowego zbadania dokumentacji osobowej (umowy o pracę, zaświadczenia lekarskiego dopuszczającego do pracy na danym stanowisku, zaświadczenia o przeszkoleniu w zakresie bhp, zakresu obowiązków, informacji o czasie pracy i wymiarze urlopu, oświadczenia do celów podatkowych PIT-2 oraz oświadczenia pracownika o pozostawaniu w rejestrze osób bezrobotnych),
  • sprawdzenia terminowości zgłoszenia pracownicy do ZUS, rozliczania i opłacania za nią składek, uwzględniania jej w zbiorczych listach płac,
  • zbadania list obecności (jeżeli są prowadzone) i sprawdzenia, czy podpisywała je również ubezpieczona obecnie przebywająca na zwolnieniu lekarskim,
  • sprawdzenia, czy kwalifikacje tej pracownicy (wykształcenie, doświadczenie zawodowe) odpowiadają stanowisku, na które została zatrudniona,
  • sprawdzenia, czy wynagrodzenie na danym stanowisku nie było ustalone na rażąco wysokim poziomie, czy nie odbiegało od wynagrodzeń innych osób zatrudnianych na podobnych stanowiskach, jak również – w przypadku pracowników najlepiej opłacanych – czy kondycja finansowa firmy uzasadnia zatrudnienie osoby za tak wysokim wynagrodzeniem,
  • konieczności przedstawienia dowodów na świadczenie pracy (w zależności od zajmowanego stanowiska mogą to być np. dokumenty, prezentacje, projekty, konspekty, wystawione faktury, rachunki, zamówienia itd.),
  • ustaleń dotyczących tego, kto przed zatrudnieniem pracownicy wykonywał jej obowiązki w firmie, a zwłaszcza kto w czasie jej długotrwałej nieobecności realizuje te obowiązki obecnie (i za jakim wynagrodzeniem).

Jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych (lub wobec ich braku) pozostały jeszcze niewyjaśnione okoliczności mające wpływ na wynik postępowania kontrolnego, wówczas do złożenia zeznań mogą zostać wezwani świadkowie. W przypadku kontroli doraźnej prowadzonej w Pana firmie świadkami mogą być np. inni pracownicy firmy, którzy potwierdzą, że pracownica przez dwa tygodnie zatrudnienia przed zwolnieniem lekarskim faktycznie świadczyła pracę.

WAŻNE!

Inspektor kontroli powinien zawiadomić płatnika o terminie i miejscu przesłuchania świadków, a płatnik ma prawo uczestniczyć w tym przesłuchaniu.

Ponieważ jako płatnik ma Pan prawo czynnie uczestniczyć w postępowaniu kontrolnym, powinien Pan zostać odpowiednio wcześnie poinformowany o czasie i miejscu przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków (oczywiście nie może Pan ingerować w przesłuchanie i treść zeznań). Jeżeli wymagają tego okoliczności, inspektor kontroli może przesłuchać również Pana – w charakterze strony postępowania.

Zakwestionowanie istnienia stosunku pracy, a co za tym idzie – również tytułu do przyznania zasiłku – nie może nastąpić jedynie na podstawie przesłanek formalnych (np. błędów czy braków w aktach osobowych). Najważniejsze dla ZUS będzie ustalenie, czy praca była faktycznie świadczona, za wynagrodzeniem, na rzecz i pod kierownictwem kontrolowanego płatnika. Powinien Pan pamiętać, że ZUS przyjął zgłoszenie do ubezpieczeń Pana pracownicy i nie kwestionował tytułu tego zgłoszenia, a także przyjmował opłacane za nią składki. Nie oznacza to, że obecnie nie ma możliwości zakwestionowania tego stosunku pracy, ale to na organie rentowym będzie spoczywał ciężar udowodnienia, że strony umowy o pracę złożyły fikcyjne oświadczenia woli, a umowa została zawarta pozornie.

Podstawa prawna:

  • art. 86–88 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.),
  • art. 79 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.),
  • art. 83 § 1 Kodeksu cywilnego,
  • art. 300 Kodeksu pracy,
  • rozporządzenie Rady Ministrów z 30 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu przeprowadzania kontroli płatników składek (Dz.U. Nr 164, poz. 1165).
reklama

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Maciej Godyń

Prawnik

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »