| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Ubezpieczenia > Emerytury i renty > Wyrok SN z dnia 14 lipca 2005 r. sygn. II UK 278/04

Wyrok SN z dnia 14 lipca 2005 r. sygn. II UK 278/04

Umowa o pracę zawarta wbrew elementarnym zasadom uczciwego obrotu prawnego w celu uzyskania za wszelką cenę możliwości skorzystania z prawa do wcześniejszej emerytury jest nieważna jako czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego (art. 58 § 2 k.c. w związku z art. 300 k.p.) i nie może stanowić podstawy nabycia prawa do emerytury na mocy art. 29 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.).

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39315k.p.c. w związku z art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98) orzekł jak w sentencji.

Zdanie odrębne SSN Beaty Gudowskiej

do wyroku Sądu Najwyższego

z dnia 14 lipca 2005 r.

II UK 278/04

Nie zgadzam się z wyrokiem Sądu Najwyższego i jego uzasadnieniem. Mój sprzeciw dotyczy przede wszystkim konkluzji wskazującej na naruszenie przez Sąd drugiej instancji art. 58 § 1 k.c. przez stwierdzenie nieważności umowy o pracę zawartej między ubezpieczoną a Marią W. opartej na uznaniu, że tą czynnością prawną strony zmierzały do obejścia ustawy. Odrzuceniu przez Sąd drugiej instancji przyczyny nieważności umowy o pracę z powodu nieudowodnienia, że wnioskodawczyni przy jej zawieraniu nie zmierzała do świadczenia pracy, lecz jedynie do uzyskania świadczenia emerytalnego, Sąd Najwyższy przeciwstawił własne - nie dokonane przez Sądy meriti - ustalenie zamiaru zawarcia umowy o pracę „wyłącznie ze względu na dążenie do realizacji założonego przez ubezpieczoną celu, jakim było uzyskanie statusu prawnego pracownika jedynie po to, aby móc skorzystać z formalnego uprawnienia do wystąpienia następnie z wnioskiem o przyznanie jej prawa do wcześniejszej emerytury”. Dokonanie tego ustalenia przez Sąd Najwyższy bez wykroczenia poza kompetencje sądu kasacyjnego, wyznaczone przepisami art. 39311 § 1 i 2 oraz art. 39315k.p.c, nie było możliwe.

Sąd Najwyższy poczynił zresztą ustalenia faktyczne w szerszym jeszcze zakresie, skoro - analizując zarzut naruszenia art. 233 k.p.c. i nie konstatując jednoznacznie, czy jest on uzasadniony - stwierdził, że istnieje zasadnicza rozbieżność w kwestii oceny zgromadzonego w toku postępowania sądowego materiału dowodowego oraz wyprowadzonych z niej wniosków, niemniej materiał ten pozwala na dokonane następnie ustalenia. W dalszym wywodzie Sąd Najwyższy przeprowadził również ocenę wiarygodności przedstawionego materiału dowodowego i wyciągnął wnioski. I w tym wypadku - w mojej ocenie - granice działania sądu kasacyjnego zostały przekroczone, skoro sąd ten nie może ani prowadzić oceny dowodów („wiarygodności materiału dowodowego”), ani dokonywać ustaleń. Zresztą brak jednoznacznej oceny podstawy kasacyjnej, na której ulokowany został zarzut obrazy art. 233 k.p.c, uniemożliwiał również zastosowanie art. 39315 k.p.c, który wymaga, aby podstawa naruszenia przepisów postępowania -jeżeli została podniesiona w kasacji - „okazała się nieuzasadniona”. Oponuję także przeciwko tezie, że zamiar zawarcia umowy o pracę w celu uzyskania objęcia ubezpieczeniem społecznym i świadczeń z tego ubezpieczenia jest sprzeczny z ustawą lub zmierza do jej obejścia. Cel taki, choćby jedyny, realizowany przez uzyskanie statusu pracownika, nie jest ustawą sprzeczny ani nie prowadzi do jej obejścia. W tej sytuacji trudno zgodzić się ze stwierdzeniem obejścia prawa, polegającym na dążeniu do zmiany swej sytuacji prawnej przez osobę która nie mogła -jako dotychczas ubezpieczona z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej - uzyskać prawa do wcześniejszej emerytury, jeżeli dążenie to realizowała przez zawarcie umowy o pracę, którą świadczyła, a świadczenie to było przez pracodawcę odbierane. Ten stan faktyczny, świadczy nie o obejściu ustawy, lecz przeciwnie, o spełnieniu warunku zatrudnienia pracowniczego, stanowiącego tytuł ubezpieczenia objęty art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) w związku z art. 2 k.p. Wykonywanie pracy w ramach stosunku pracy miało prawną doniosłość w sferze prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego jako istnienie tytułu ubezpieczenia (por. np. wyroki z dnia 17 grudnia 1996 r. II UKN 32/96, OSNAPiUS 1997 nr 15, poz. 275, z dnia 16 marca 1999 r., II UKN 512/98, OSNAPiUS 2000 nr 9, poz. 368 oraz z dnia 28 lutego 2001 r. II UKN 244/00, OSNAPiUS 2002 nr 20, poz. 496, z dnia 21 kwietnia 1998 r., II UKN 2/98, OSNAPiUS 1999 nr 7, poz. 251, z dnia 17 marca 1998 r., II UKN 568/97, OSNAPiUS 1999 nr 5, poz. 187, z dnia 11 września 1998 r., II UKN 199/98, OSNAPiUS 1999 nr 18, poz. 591, z dnia 21 stycznia 1999 r. I PKN 541/989, OSNAPiUS 2000 nr 5, poz. 180 oraz z dnia 14 marca 2001 r, II UKN 258/00, OSNAPiUS 2002 nr 21, poz. 527). Do objęcia pracowniczym ubezpieczeniem społecznym nie mogłoby dojść tylko wówczas, gdyby zgłoszenie dotyczyło osoby, która w rzeczywistości pracy nie świadczyła, a więc nie wykonywała zatrudnienia lub wykonywała je na podstawie innej umowy niż umowa o pracę.

reklama

Źródło:

Orzeczenia Sądu Najwyższego - Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń648.00 zł

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Marek Jurkiewicz

General Manager serwisu infoPraca (Grupo Intercom).

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »